Όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης, ο διορατικός γέροντας της αγάπης

Δώδεκα μόλις χρονών, ο μικρός Ευάγγελος έφυγε κρυφά από το σπίτι του και πήρε τον δρόμο για το Άγιον Όρος. Λίγα χρόνια αργότερα, στην έρημο των Καυσοκαλυβίων, ο Θεός τού χάρισε το σπάνιο δώρο της διοράσεως, σημαδεύοντας μια ολόκληρη πορεία αγιότητας. Γεννήθηκε στις επτά Φεβρουαρίου του χίλια εννιακόσια έξι, στο χωριό Άγιος Ιωάννης της Καρυστίας, στην Εύβοια.

Οι γονείς του, ο Λεωνίδας Μπαϊρακτάρης και η Ελένη, το γένος Λάμπρου, ήταν άνθρωποι ευσεβείς και φιλόθεοι, με βαθιά εκκλησιαστική ζωή. Ο πατέρας του υπηρετούσε ως ψάλτης στο χωριό και είχε γνωρίσει προσωπικά τον άγιο Νεκτάριο, γεγονός που σημάδεψε όλη την οικογένεια. Η οικογένεια ήταν πολυμελής και η φτώχεια μεγάλη, καθώς οι γονείς δυσκολεύονταν να θρέψουν τα παιδιά τους.

Έτσι ο πατέρας αναγκάστηκε να ξενιτευτεί στην Αμερική, όπου δούλεψε σκληρά στην κατασκευή της διώρυγας του Παναμά. Ο μικρός Ευάγγελος, τέταρτο παιδί της οικογένειας, φύλαγε πρόβατα στο βουνό και τελείωσε μόνο την πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Σε ηλικία επτά ετών αναγκάστηκε να φύγει στη Χαλκίδα για να εργαστεί.

Δούλεψε δύο με τρία χρόνια σε ένα κατάστημα και έπειτα πήγε στον Πειραιά, όπου εργάστηκε άλλα δύο χρόνια στο παντοπωλείο ενός συγγενούς. Στα δώδεκά του χρόνια αναχώρησε κρυφά για το Άγιον Όρος, με τον πόθο να μιμηθεί τον άγιο Ιωάννη τον Καλυβίτη, του οποίου τον βίο είχε διαβάσει με βαθιά συγκίνηση. Η χάρη του Θεού τον οδήγησε στην καλύβη του Αγίου Γεωργίου Καυσοκαλυβίων, κοντά σε δύο αυστηρούς γέροντες, τον πνευματικό Παντελεήμονα και τον ιερέα Ιωαννίκιο, που ήταν αδέλφια κατά σάρκα.

Ο νεαρός Ευάγγελος αφοσιώθηκε στους γέροντες με μεγάλη αγάπη και πνεύμα απόλυτης υπακοής, παρά την αυστηρότητά τους. Σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών έγινε μοναχός και έλαβε το όνομα Νικήτας. Δύο χρόνια αργότερα έλαβε το μέγα και αγγελικό σχήμα, ενώ λίγο μετά ο Θεός τού χάρισε το διορατικό χάρισμα.

Όμως, στα δεκαεννέα του χρόνια αρρώστησε βαριά και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει οριστικά το Άγιον Όρος. Επέστρεψε τότε στην Εύβοια και εγκαταβίωσε στη μονή του αγίου Χαραλάμπους Λευκών. Το χίλια εννιακόσια είκοσι έξι, σε ηλικία είκοσι ετών, χειροτονήθηκε ιερέας στον άγιο Χαράλαμπο Κύμης από τον Πορφύριο τον Τρίτο, αρχιεπίσκοπο Σινά, ο οποίος του έδωσε και το όνομα Πορφύριος.

Στα είκοσι δύο του χρόνια ανέλαβε καθήκοντα πνευματικού και εξομολόγου. Λίγο αργότερα έγινε αρχιμανδρίτης και για ένα διάστημα υπηρέτησε ως εφημέριος στους Τσακαίους, ένα χωριό της Εύβοιας. Στη μονή του αγίου Χαραλάμπους έμεινε δώδεκα χρόνια, διακονώντας ακούραστα τους ανθρώπους ως πνευματικός πατέρας και εξομολόγος.

Έπειτα έζησε τρία χρόνια στην Άνω Βάθεια, στην εγκαταλελειμμένη μονή του αγίου Νικολάου. Το χίλια εννιακόσια σαράντα, παραμονές της εισόδου της Ελλάδας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο γέροντας στάλθηκε στην Αθήνα. Εκεί ανέλαβε καθήκοντα ιερέα και πνευματικού στην Πολυκλινική Αθηνών, όπου διακόνησε τους ασθενείς με αυταπάρνηση.

Όπως ο ίδιος έλεγε με συγκίνηση, έζησε εκεί τριάντα τρία χρόνια σαν να ήταν μία μόνο ημέρα. Αφιερώθηκε ολόψυχα στο πνευματικό έργο, ανακουφίζοντας τον πόνο και την αρρώστια του κάθε ανθρώπου που τον πλησίαζε. Το χίλια εννιακόσια πενήντα πέντε εγκαταστάθηκε στα Καλλίσια, όπου μίσθωσε από την ιερά μονή Πεντέλης το μικρό μονύδριο του αγίου Νικολάου.

Καλλιεργούσε με μεγάλη επιμέλεια τη γύρω αγροτική περιοχή και ταυτόχρονα συνέχιζε με πλούσιο τρόπο το πνευματικό του έργο προς τους ανθρώπους. Πλήθη πιστών έβρισκαν παρηγοριά και θεραπεία ψυχής κοντά στον φωτισμένο και ταπεινό γέροντα. Το καλοκαίρι του χίλια εννιακόσια εβδομήντα εννιά εγκαταστάθηκε στο Μήλεσι, με το όνειρο να κτίσει μοναστήρι αφιερωμένο στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.

Στην αρχή έζησε σε ένα τροχόσπιτο, κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες, και έπειτα σε ένα απλό κελάκι από τσιμεντόλιθους. Εκεί υπέμενε αγόγγυστα τις πολλές δοκιμασίες της κλονισμένης του υγείας, χωρίς ποτέ να παραπονεθεί. Το χίλια εννιακόσια ογδόντα τέσσερα μεταφέρθηκε σε ένα κτίσμα του υπό ανέγερση μοναστηριού, για να επιβλέπει τις εργασίες.

Παρόλο που ήταν πια πολύ άρρωστος και τυφλός, εργαζόταν ακατάπαυστα και ακαταπόνητα για την ολοκλήρωση του ιερού του ονείρου. Στις είκοσι έξι Φεβρουαρίου του χίλια εννιακόσια ενενήντα θεμελιώθηκε το καθολικό της μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Έτσι ο γέροντας αξιώθηκε να δει με τα μάτια της καρδιάς του το όνειρό του να γίνεται πραγματικότητα.

Τα τελευταία χρόνια της επίγειας ζωής του άρχισε να ετοιμάζεται σιωπηλά για την κοίμησή του. Επιθυμούσε διακαώς να αποσυρθεί στα αγαπημένα του Καυσοκαλύβια, στο Άγιον Όρος. Εκεί, μυστικά και αθόρυβα, όπως ακριβώς έζησε όλη τη ζωή του, ήθελε να παραδώσει την ψυχή του στον ουράνιο Νυμφίο.

Πολλές φορές οι κοντινοί του τον άκουγαν να λέει ότι τώρα που γέρασε επιθυμεί να ανέβει και να πεθάνει εκεί ψηλά. Πράγματι, τον Ιούνιο του χίλια εννιακόσια ενενήντα ένα, προαισθανόμενος το τέλος του, και χωρίς να θέλει να κηδευτεί με τιμές, αναχώρησε για το καλύβι του αγίου Γεωργίου στα Καυσοκαλύβια. Στον ίδιο τόπο είχε καρεί μοναχός εβδομήντα περίπου χρόνια νωρίτερα, όταν ήταν ακόμη ένας μικρός υποτακτικός.

Στις τέσσερις και τριάντα ένα τα ξημερώματα της δευτέρας Δεκεμβρίου του χίλια εννιακόσια ενενήντα ένα παρέδωσε ταπεινά το πνεύμα στον Κύριο. Τα τελευταία λόγια που ακούστηκαν από το στόμα του ήταν από την αρχιερατική προσευχή του Χριστού, που τόσο πολύ αγαπούσε. Επαναλάμβανε με συγκίνηση τα λόγια ίνα ώσιν εν, ζητώντας την ενότητα όλων εν Χριστώ.

Η αγιοκατάταξή του πραγματοποιήθηκε από την Αγία και Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, στη συνεδρίαση της εικοστής εβδόμης Νοεμβρίου του δύο χιλιάδες δεκατρία. Κύρια χαρακτηριστικά του γέροντος ήταν η άκρα ταπείνωση, η τέλεια αγάπη προς τον Χριστό και τον συνάνθρωπο, η αγόγγυστη υπομονή στους πόνους, και η βαθιά αίσθηση ότι ανήκει αναπόσπαστα στην Εκκλησία του Χριστού. Έζησε ολόκληρη τη ζωή του ως ταπεινός μάρτυρας της αγάπης, της χαράς και της αθανασίας εν Χριστώ.