Όσιος Αλέξιος Καμπαλιούκ ο Ομολογητής της Καρπαθορωσίας

Περίπου τριάντα πέντε χιλιάδες Ουνίτες της Καρπαθορωσίας επέστρεψαν στην Ορθοδοξία μέχρι το χίλια εννιακόσια δώδεκα, χάρη στο κήρυγμα ενός μοναχού. Ο ίδιος καταδικάστηκε αργότερα ως προδότης και κλείστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Τάλερχοφ μαζί με ενενήντα πέντε άλλους ορθόδοξους πατριώτες. Πρόκειται για τον Όσιο Αλέξιο Καμπαλιούκ, κατά κόσμον Αλέξανδρο, που έλαβε το όνομά του από τον δίκαιο πρίγκιπα Αλέξανδρο Νιέφσκι.

Γεννήθηκε την πρώτη Σεπτεμβρίου του χίλια οκτακόσια εβδομήντα επτά σε μια απλή οικογένεια ξυλοκόπων στην περιοχή της Υπερκαρπαθίας. Από νεαρή ηλικία ένιωσε μέσα του την κλίση προς τη μοναχική ζωή και τη διακονία της Εκκλησίας. Ξεκίνησε ως δόκιμος στην ουνιτική μονή του Κις Μπαράνια, όμως η καρδιά του αναζητούσε την αυθεντική πίστη των πατέρων του.

Έτσι αναχώρησε για το Άγιον Όρος και βρέθηκε στη Ρωσική Μονή του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Παντελεήμονος. Εκεί δέχθηκε την Ορθοδοξία ως τη μοναδική αλήθεια και βρήκε τη βαθύτερη πνευματική του στέγη. Από το Άγιον Όρος στάλθηκε στη Ρωσία ως δόκιμος στη Μονή του Αγίου Ονουφρίου του Γιαμπλοτσίνσκι, στην περιοχή του Χολμ.

Μέσα σε αυτό το αυστηρό περιβάλλον προετοιμάστηκε με σιωπή, προσευχή και υπακοή για την επερχόμενη ιεραποστολική του διακονία. Στις πέντε Μαΐου του χίλια εννιακόσια δέκα έλαβε το αγγελικό σχήμα και έγινε μοναχός με το όνομα Αλέξιος. Λίγους μήνες αργότερα, στις δεκαπέντε Αυγούστου του ίδιου έτους, χειροτονήθηκε ιερομόναχος και ετοιμάστηκε για τη μεγάλη του αποστολή.

Αμέσως μετά επέστρεψε στην πατρίδα του, στην Καρπαθορωσία, και άρχισε με ζήλο να κηρύττει την Ορθοδοξία ανάμεσα στους Ουνίτες συμπατριώτες του. Περιόδευε τα χωριά, μιλούσε με απλότητα και ζωντάνια, και άγγιζε τις καρδιές των ανθρώπων με τη δύναμη της αλήθειας. Σε λίγα μόνο χρόνια, οι καρποί της εργασίας του υπήρξαν εκπληκτικοί για την εποχή του.

Μέχρι το χίλια εννιακόσια δώδεκα, χιλιάδες πιστοί στα χωριά Ίζα, Βελίκιγιε Λούτσκι, Γιασίνια, Χουστ, Λίπτσα, Μπέλκι, Ιλνίτσα, Τσουμαλέβο και Τερέμπλια επέστρεψαν στην πατρώα πίστη. Όταν γύρισε εκ νέου στην Αυστροουγγαρία, οι καθολικές αρχές αντέδρασαν έντονα και οργάνωσαν τη γνωστή δίκη του Μαρμάρος Σίγκοτ. Η δίκη διήρκεσε από το χίλια εννιακόσια δεκατρία έως το χίλια εννιακόσια δεκατέσσερα, με βαρύτατες κατηγορίες εναντίον του.

Τον κατηγόρησαν για προδοσία προς το κράτος, αν και η μόνη του δραστηριότητα ήταν το ορθόδοξο κήρυγμα. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση στο τρομερό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Τάλερχοφ μαζί με ενενήντα πέντε άλλους ορθόδοξους Καρπαθορώσους πατριώτες. Στην τελευταία απολογία του ο πατήρ Αλέξιος μίλησε ως φωνή όλων όσοι καταδικάζονταν μαζί του εκείνη την ώρα.

Είπε ότι η ίδια η δίκη ήταν στην ουσία μια θρησκευτική δίωξη και ότι γύρω του στέκονταν πιστοί σαν σε εκκλησία. Δήλωσε ότι κανείς τους δεν ήταν ένοχος, καθώς όλα έγιναν αποκλειστικά για την Ορθοδοξία και το καλό του λαού. Πρόσθεσε με πίστη ότι τον τελικό λόγο για την υπόθεσή τους θα τον έλεγε ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός.

Αν έπρεπε να υποφέρουν, θα υπέφεραν για τα ιερά και τα όσια, με μόνη επιθυμία την πνευματική αναγέννηση του λαού. Μετά την αποφυλάκισή του, στις δεκαεφτά Αυγούστου του χίλια εννιακόσια είκοσι ένα, εκλέχθηκε ηγούμενος της Μονής του Αγίου Νικολάου στην Ίζα. Λίγα χρόνια αργότερα, το χίλια εννιακόσια είκοσι τρία, ανυψώθηκε στο οφφίκιο του αρχιμανδρίτη ως αναγνώριση των κόπων του.

Το χίλια εννιακόσια σαράντα τέσσερα ηγήθηκε αντιπροσωπείας Καρπαθορώσων προς τη Μόσχα, μαζί με τον αρχιμανδρίτη Θεοφάνη Σάμποφ και τον καθηγητή Λινκούρ. Ο σκοπός του ταξιδιού ήταν να γίνουν δεκτοί οι Καρπαθορώσοι κάτω από την κανονική σκέπη του Πατριαρχείου της Μόσχας. Στη Μόσχα είχε επίσης ακρόαση με τον Μητροπολίτη Βλαδίμηρο και τον Αρχιεπίσκοπο Πλάτωνα, που είχαν έρθει από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Εκείνοι τον συμβούλεψαν να μεταβεί στην Αμερική, όπου ζούσε πολυάριθμη κοινότητα Καρπαθορώσων μεταναστών. Έτσι θα απέφευγε τους διωγμούς των αρχών και θα συνέχιζε ελεύθερα την ιεραποστολική του διακονία. Πράγματι, στην αμερικανική γη ο όσιος εργάστηκε ακούραστα, και πολλές χιλιάδες ομοεθνείς του επέστρεψαν στην πίστη των πατέρων τους.

Τοποθετήθηκε σε ενορία, όμως η σκέψη του γύριζε πάντοτε πίσω στην αγαπημένη του πατρίδα και τους πιστούς της. Διατηρούσε ζωντανή αλληλογραφία, μετέφερε ειδήσεις για την πορεία του ορθόδοξου κινήματος και ενημέρωνε τους ορθοδόξους της Αμερικής. Όλοι όσοι λάμβαναν τα γράμματά του στέκονταν με συμπάθεια στο πλευρό των διωκόμενων αδελφών τους στην Ευρώπη.

Υπήρξε από τους κύριους εμπνευστές της μετάβασης της Αυτόνομης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Καρπαθορωσίας στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Μόσχας. Συντονίστηκαν επίσης οι σερβικές και κωνσταντινουπολίτικες ορθόδοξες ενώσεις της περιοχής γύρω από την ίδια ποιμαντική αναφορά. Η σχετική πράξη υπογράφηκε στις είκοσι δύο Οκτωβρίου του χίλια εννιακόσια σαράντα πέντε, για τη Μητρόπολη Μουκάτσεβο και Πριάσεβ.

Ο όσιος Αλέξιος εκοιμήθη εν Κυρίω στη γυναικεία μονή Ντάμποκ στις δύο Δεκεμβρίου του χίλια εννιακόσια σαράντα επτά, ειρηνικά και προσευχητικά. Ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο του χωριού Ίζα, στην περιφέρεια Χουστ της Υπερκαρπαθίας, μέσα στο σημερινό έδαφος της Ουκρανίας. Τα τίμια λείψανά του ανακομίστηκαν στις δώδεκα Μαρτίου του χίλια εννιακόσια ενενήντα εννιά, μέσα σε ατμόσφαιρα κατάνυξης.

Η επίσημη αγιοκατάταξη του ομολογητή Αλεξίου της Καρπαθορωσίας πραγματοποιήθηκε στις είκοσι μία Νοεμβρίου του δύο χιλιάδες ένα. Η αναγνώρισή του από την Εκκλησία επικύρωσε όσα ο πιστός λαός γνώριζε ήδη από καιρό για τη ζωή του. Είναι πολύ δύσκολο να μετρηθεί η προσφορά του στο ποίμνιο της Καρπαθορωσίας και στις γύρω ορθόδοξες κοινότητες.

Πολλά μοναστήρια άνοιξαν χάρη στους κόπους του και τη συνεχή του φροντίδα για τη μοναστική ζωή. Πολλοί άνθρωποι γνώρισαν την αληθινή πίστη μέσα από τα κηρύγματα, τις προσευχές και το προσωπικό του παράδειγμα. Η μνήμη του τιμάται στις δύο Δεκεμβρίου, με ευγνωμοσύνη από τους πιστούς της Υπερκαρπαθίας, της Σλοβακίας και της διασποράς.

Στέκεται μέχρι σήμερα φωτεινό παράδειγμα ομολογητού, ιεραποστόλου και ποιμένα μέσα στους σκληρούς αιώνες των διωγμών.