Τα εγκαίνια του ναού του Αγίου Γεωργίου στη Λύδδα

Λίγο πριν αποκεφαλιστεί στη Νικομήδεια, ο Άγιος Γεώργιος παρακάλεσε τον πιστό υπηρέτη του να μεταφέρει το σώμα του στην αγαπημένη Παλαιστίνη. Εκείνος τήρησε την υπόσχεση και έθαψε με τιμές το ακέφαλο λείψανο του μάρτυρα στην πόλη Ραμλά. Η Λύδδα, η σημερινή Λοντ, ήταν η γενέτειρα του Μεγαλομάρτυρα και ο τόπος όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια, κοντά στη μητέρα του.

Εκεί ζούσε η οικογένειά του και εκεί ήθελε να αναπαυθεί μετά τον φρικτό θάνατο που υπέμεινε για τον Χριστό. Ο άγιος υπέφερε τον σκληρό διωγμό του αυτοκράτορα Διοκλητιανού στις αρχές του τέταρτου αιώνα. Όταν τον έκλεισαν στη φυλακή και τον βασάνιζαν, ζήτησε από τον δεσμοφύλακα να επιτρέψει στον υπηρέτη του να τον επισκεφθεί.

Σε εκείνη τη συνάντηση μέσα στο σκοτεινό κελί κρίθηκε η μελλοντική πορεία των ιερών λειψάνων του. Ο υπηρέτης παρέλαβε αργότερα το τίμιο σώμα και το οδήγησε με ευλάβεια στην πατρώα γη. Η Ραμλά υποδέχθηκε τον θησαυρό και έγινε για χρόνια ο πρώτος τόπος προσκυνήματος, ώσπου να μεταφερθούν τα λείψανα στη Λύδδα, όπου θα αναπαύονταν οριστικά.

Στα χρόνια του ευσεβούς αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, οι πιστοί της Λύδδας θέλησαν να τιμήσουν τον προστάτη τους με τρόπο μεγαλόπρεπο και αντάξιο της δόξας του. Έχτισαν λοιπόν έναν περίλαμπρο ναό αφιερωμένο στο όνομά του, που έγινε καύχημα ολόκληρης της πόλης. Στα εγκαίνιά του μεταφέρθηκαν με ιερή πομπή από τη Ραμλά τα άφθαρτα λείψανα του Μεγαλομάρτυρα και τοποθετήθηκαν με τιμές στο εσωτερικό.

Το γεγονός σημειώθηκε στις τρεις Νοεμβρίου και έμεινε χαραγμένο στη μνήμη των πιστών της Ανατολής. Δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα αν εορταζόταν κάθε χρόνο από την πρώτη στιγμή της καθιέρωσής του. Πάντως, στο μηνολόγιο της Συριακής Εκκλησίας από το έτος χίλια τριάντα η ημέρα αυτή ήδη αναφέρεται ως μεγάλη γιορτή.

Μέσα στον ναό φυλάσσεται ακόμη και σήμερα τεμάχιο από τα ιερά λείψανα του αγίου, μαζί με την αλυσίδα με την οποία τον είχαν δέσει οι δήμιοί του. Πάνω από τον τάφο, που παραμένει ο πυρήνας του προσκυνήματος, οι πιστοί συνεχίζουν αδιάκοπα την προσευχή τους. Στη Λύδδα, εξάλλου, ο απόστολος Πέτρος είχε θεραπεύσει τον Αινέα, που έμενε παράλυτος επί οχτώ ολόκληρα χρόνια.

Με το πέρασμα των αιώνων ο μεγαλοπρεπής ναός γνώρισε καταστροφές και εγκατάλειψη πολλές φορές. Εχθρικές επιδρομές και ιστορικές περιπέτειες άφησαν όρθια μόνο μερικά κομμάτια του αρχικού οικοδομήματος. Παρέμειναν ανέπαφα το άγιο βήμα και ο ίδιος ο τάφος του Μεγαλομάρτυρα, καρδιά και θεμέλιο του ιερού τόπου.

Εκεί, μέσα στα ερείπια, οι χριστιανοί συνέχιζαν να τελούν τη θεία λειτουργία και να ψάλλουν παρακλήσεις. Στο δεύτερο μισό του δέκατου ένατου αιώνα η Ορθόδοξη Ρωσία στράφηκε με ζωντανό ενδιαφέρον προς τον προσκυνηματικό αυτό τόπο. Πλούσιες προσφορές ευσεβών δωρητών και γενναία βοήθεια από τη ρωσική κυβέρνηση επέτρεψαν την ολοκληρωτική ανακαίνιση του ναού.

Η Λύδδα είδε ξανά τον ναό της να στολίζεται και να αναστηλώνεται με κάθε λαμπρότητα και φροντίδα. Τα εγκαίνια του ανακαινισμένου ναού τελέστηκαν το έτος χίλια οχτακόσια εβδομήντα δύο, στις τρεις Νοεμβρίου. Η ημερομηνία επιλέχθηκε συνειδητά, ώστε να συμπέσει με την επέτειο των πρώτων εγκαινίων στα παλιά χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου.

Η Ρωσική Εκκλησία τιμά μέχρι σήμερα το σημαντικό αυτό γεγονός με ιδιαίτερη ευλάβεια. Προς τιμήν του Αγίου Γεωργίου χτίστηκαν στη ρωσική γη πολλά μοναστήρια και ναοί, ενώ η εορτή καταχωρήθηκε επίσημα στο Μηναίο.