Ο Άγιος Ερμενεγίλδος, ο πρίγκιπας των Γότθων

Ένας νεαρός πρίγκιπας των Γότθων προτίμησε τον αποκεφαλισμό μέσα στη φυλακή από το να δεχθεί την αρειανική κοινωνία τη νύχτα του Πάσχα. Ο ίδιος ο πατέρας του, ο βασιλιάς Λεοβιγίλδος, ήταν εκείνος που έδωσε την εντολή να πέσει το πελέκι στον λαιμό του παιδιού του. Ο Ερμενεγίλδος ζούσε στην Ισπανία των Γότθων, σε μια εποχή όπου ο αρειανισμός κυριαρχούσε στην αυλή και στον λαό.

Η ζωή του άλλαξε ριζικά όταν συνάντησε τον επίσκοπο Λέανδρο, έναν φωτισμένο ιεράρχη της Ισπανίας με βαθιά ορθόδοξη πίστη. Μέσα από τις διδαχές του Λεάνδρου, ο νεαρός πρίγκιπας απαρνήθηκε την αρειανική πλάνη και αγκάλιασε ολόψυχα την ορθόδοξη πίστη. Η μεταστροφή του όμως ξεσήκωσε την οργή του πατέρα του, ο οποίος παρέμενε φανατικός υποστηρικτής της αίρεσης.

Ο Λεοβιγίλδος προσπάθησε πρώτα με πατρικά λόγια και τρυφερές παρακλήσεις να μεταπείσει τον γιο του. Του ζητούσε να επιστρέψει στην παλιά πίστη και να σκέφτεται όπως εκείνος, χωρίς διαφωνίες. Όταν όμως διαπίστωσε την αμετακίνητη απόφαση του νέου, άλλαξε στάση και κατέφυγε σε φοβέρες, απειλές και υποσχέσεις για σκληρά βασανιστήρια.

Ο Ερμενεγίλδος έμενε ακλόνητος, σαν στύλος ασάλευτος, μπροστά στα χάδια και στις απειλές του βασιλιά πατέρα του. Ο οργισμένος βασιλιάς αφαίρεσε πρώτα από τον γιο του τον θρόνο, τη συμβασιλεία, την κληρονομιά και κάθε περιουσιακό στοιχείο που του ανήκε. Επειδή όμως ο νέος εξακολουθούσε να μένει σταθερός στην ορθόδοξη ομολογία του, ο Λεοβιγίλδος προχώρησε σε ακόμη σκληρότερα μέτρα εναντίον του.

Διέταξε να δέσουν τον λαιμό, τα χέρια και τα πόδια του πρίγκιπα με βαριές σιδερένιες αλυσίδες. Έπειτα τον έριξαν σε μια στενή και σκοτεινή φυλακή, μακριά από κάθε ανθρώπινη παρηγοριά και βασιλική τιμή. Ο μακάριος Ερμενεγίλδος, αν και νέος στην ηλικία, αποδείχθηκε γέροντας στη φρόνηση και στην πνευματική ωριμότητα.

Περιφρόνησε την επίγεια βασιλεία και αναζητούσε με όλη του την ψυχή την ουράνια και αιώνια δόξα. Δεμένος μέσα στο μπουντρούμι, προσευχόταν αδιάκοπα στον παντοδύναμο Θεό να τον ενισχύσει στο μαρτύριο. Όταν πλησίαζε η μεγάλη εορτή του Πάσχα, ο βασιλιάς σκέφτηκε ένα τελευταίο πονηρό σχέδιο για τον γιο του.

Κάλεσε έναν αρειανό επίσκοπο και τον έστειλε νύχτα στη φυλακή με μια συγκεκριμένη αποστολή. Ζητούσε ο Ερμενεγίλδος να λάβει από τα χέρια του αιρετικού την αρειανική μετάληψη. Αν δεχόταν αυτή την αιρετική κοινωνία, ο πατέρας του υποσχόταν να του επιστρέψει την παλιά αγάπη, την τιμή και τη βασιλική θέση.

Ο γενναίος αθλητής όμως απομάκρυνε με αγανάκτηση τον αρειανό επίσκοπο από κοντά του. Έλεγξε με παρρησία την κακοδοξία του και τον έδιωξε ντροπιασμένο, χωρίς να αγγίξει την αιρετική προσφορά. Λίγο αργότερα, με μυστική φροντίδα του επισκόπου Λεάνδρου, έφτασε κρυφά στη φυλακή ένας ορθόδοξος πρεσβύτερος.

Εκείνος κοινώνησε τον φυλακισμένο πρίγκιπα τα άχραντα και ζωοποιά Μυστήρια του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Ο αρειανός επίσκοπος επέστρεψε ντροπιασμένος στον βασιλιά και του διηγήθηκε όσα είχε ακούσει από τον σταθερό νέο. Τότε ο Λεοβιγίλδος γέμισε από ανείπωτη μανία και έτριζε τα δόντια του από οργή.

Έστειλε αμέσως επίλεκτους άντρες της αυλής με ρητή εντολή να εκτελέσουν τον γιο του μέσα στη φυλακή. Εκείνοι πήγαν και απέκοψαν με το πελέκι την τίμια κεφαλή του νεαρού μάρτυρα. Πάνω από το άγιο λείψανο ακούστηκαν γλυκύτατες φωνές αγγέλων που έψαλλαν τη νύχτα.

Ταυτόχρονα φαίνονταν αναμμένα κεριά να φωτίζουν τον τόπο του μαρτυρίου, σημάδι ολοφάνερο της θείας δόξας. Οι πιστοί χαίρονταν και δοξολογούσαν τον Θεό, ο οποίος δόξαζε τόσο θαυμαστά τον ορθόδοξο δούλο του μετά την αθλητική κοίμησή του. Οι κακόδοξοι αντίθετα ντρέπονταν και τρόμαζαν μπροστά στα ολοφάνερα σημεία της ουράνιας επιβράβευσης.

Ο παιδοκτόνος πατέρας μετάνιωσε βαθιά για τον άδικο φόνο και αρρώστησε βαριά από τη θλίψη της συνείδησής του. Σκέφτηκε να αρνηθεί τον αρειανισμό και να ασπαστεί την Ορθοδοξία, φοβόταν όμως τους ομόδοξους αιρετικούς της αυλής. Έτσι δεν αξιώθηκε τελικά να συγκαταριθμηθεί ανάμεσα στους ορθοδόξους πριν αναχωρήσει από τον κόσμο τούτο.

Όταν πλησίασε το τέλος του, κάλεσε με σεβασμό κοντά του τον επίσκοπο Λέανδρο, τον οποίο παλιότερα είχε καταδιώξει. Τον παρακάλεσε θερμά να καθοδηγήσει με τη θεόπνευστη διδασκαλία του τον μικρότερο γιο του, τον Ρεχάρεδο. Εκείνον είχε ορίσει διάδοχο του θρόνου και επιθυμούσε να γνωρίσει την αλήθεια, όπως την είχε γνωρίσει ο Ερμενεγίλδος.

Ο Λεοβιγίλδος πέθανε και ο Ρεχάρεδος ανέβηκε στον θρόνο των Γότθων ως νέος βασιλιάς. Αμέσως ασπάστηκε την ορθόδοξη πίστη, με την καθοδήγηση του επισκόπου Λεάνδρου, και οδήγησε σε αυτήν ολόκληρη τη χώρα του. Ολόκληρη η γοτθική γη, η οποία προηγουμένως ήταν βαριά μολυσμένη από την αρειανική αίρεση, στράφηκε προς την αληθινή πίστη.

Ο νέος βασιλιάς τίμησε το λείψανο του μεγαλύτερου αδελφού του με την πρέπουσα ευλάβεια, ως αληθινού μάρτυρα του Χριστού. Σε αυτόν τον γενναίο νέο εκπληρώθηκε με τρόπο φανερό ο ευαγγελικός λόγος του Κυρίου. Ο σπόρος του σιταριού, αν δεν πέσει στη γη και δεν πεθάνει, μένει μόνος του και άκαρπος για πάντα.

Όταν όμως πεθάνει μέσα στη γη, τότε φέρνει πολύ καρπό και πλούσια ευλογία στους ανθρώπους. Έτσι και ο αθλητής του Χριστού Ερμενεγίλδος, σαν κόκκος σιταριού, πέθανε μόνος του ανάμεσα στους Γότθους. Καρπός όμως του δικού του θανάτου έγινε η ορθόδοξη ζωή ολόκληρου του γοτθικού λαού της χώρας εκείνης.

Όλοι άρχισαν να πιστεύουν ορθά στον Χριστό, τον αληθινό Θεό, ομοούσιο και ισότιμο με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα. Η εκκλησιαστική μνήμη του τιμάται την πρώτη ημέρα του μηνός Νοεμβρίου από όλους τους πιστούς. Η ιστορία του φυλάσσεται και στους Διαλόγους του αγίου Γρηγορίου του Μεγάλου, ως φωτεινό παράδειγμα ομολογίας.

Στον δοξασμένο Κύριο ανήκει η αιώνια δόξα, στους αιώνες των αιώνων, αμήν.