Η Παρθενομάρτυς Ελένη της Σινώπης

Δύο καρφιά μπηγμένα στο κεφάλι μιας δεκαπεντάχρονης κόρης μαρτυρούν ακόμη και σήμερα την αγνότητά της μέσα από το άφθαρτο κρανίο της. Στη θάλασσα του Πόντου ένας σάκος με το λείψανό της δεν βυθίστηκε, αλλά έλαμπε σαν φωτιά μέσα στα νερά. Η αγία Ελένη έζησε τον δέκατο όγδοο αιώνα στη Σινώπη του Πόντου, στη Μικρά Ασία.

Καταγόταν από την ευσεβή οικογένεια Μπεκιάρη και οι γονείς της την ανέθρεψαν με φόβο Θεού και αγάπη στον Χριστό. Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωσή της έπαιξε ο θείος της, αδελφός του πατέρα της, που δίδασκε τότε στο κρυφό σχολειό της Σινώπης. Κάτω από τον τουρκικό ζυγό, τα μαθήματα της ορθόδοξης πίστης, της ελληνικής γλώσσας και της ιστορίας γίνονταν σε κρυμμένα μέρη, πολλές φορές μέσα στη νύχτα.

Οι Οθωμανοί δεν απαγόρευαν ρητά τέτοια σχολεία, όμως τα δυσκόλευαν με κάθε τρόπο και τα αντιμετώπιζαν με καχυποψία. Τα κτίρια μπορούσαν να κατασχεθούν και οι μαθητές υπέφεραν συχνά παρενοχλήσεις από τους κατακτητές. Έτσι, η μυστική διδασκαλία ήταν ο μόνος τρόπος να σωθεί η πίστη και η γλώσσα του γένους από την πιθανή καταστροφή.

Η Ελένη ήταν δεκαπέντε χρόνων και ξεχώριζε για την ομορφιά, την υπακοή στους γονείς της και τη θερμή της αγάπη στον Χριστό. Μια μέρα η μητέρα της την έστειλε να αγοράσει κλωστές από ένα κατάστημα στον Κρυονά της περιοχής. Στον δρόμο η κόρη έπρεπε να περάσει μπροστά από το αρχοντικό του Οκουζόγλου Πασά, του διοικητή της Σινώπης.

Εκείνος την είδε τυχαία από το παράθυρό του και η ομορφιά της άναψε την ακόλαστη ψυχή του. Αμέσως διέταξε τους στρατιώτες να την οδηγήσουν μπροστά του και να μάθει την ταυτότητά της. Όταν επιχείρησε να την ατιμάσει, μια αόρατη δύναμη τον εμπόδιζε κάθε φορά να την αγγίξει.

Η Ελένη προσευχόταν σιωπηλά στον Θεό και Εκείνος την σκέπαζε με τη χάρη του. Ο πασάς θύμωσε και διέταξε τους στρατιώτες να την κλειδώσουν μέσα στο σπίτι του για να μην ξεφύγει. Η αγία όμως κατάφερε να δραπετεύσει με θαυμαστό τρόπο και επέστρεψε σώα κοντά στους δικούς της ανθρώπους.

Όταν ο διοικητής αντιλήφθηκε την απουσία της, ξέσπασε σε φοβερή οργή και άρχισε να απειλεί ολόκληρη την πόλη με σφαγή. Ο πασάς κάλεσε τους γέροντες της κοινότητας της Σινώπης και τους έθεσε ένα φρικτό δίλημμα μπροστά τους. Τους είπε καθαρά πως, αν δεν του παρέδιδαν την Ελένη, θα διέταζε γενική σφαγή των χριστιανών της περιοχής.

Οι προεστοί συγκεντρώθηκαν στο ελληνικό σχολείο και συζήτησαν με αγωνία τη φοβερή υπόθεση που τους κρεμόταν πάνω από το κεφάλι. Στο τέλος έπεισαν τον πατέρα της Ελένης πως έπρεπε να θυσιάσει την κόρη του για να γλιτώσει ο λαός από το μακελειό. Εκείνος έκλαψε πικρά, αλλά υποχώρησε από αγάπη για τους αδελφούς του και οδήγησε ο ίδιος την κόρη του στον πασά.

Ο διοικητής την υποδέχτηκε με ανείπωτη χαρά, μα ξανά μια αόρατη δύναμη τον εμπόδισε να ικανοποιήσει τις ακάθαρτες επιθυμίες του. Η αγία Ελένη προσευχόταν μέσα της σιωπηλά και απάγγελλε νοερά τον Εξάψαλμο, που τον είχε μάθει στο σχολείο από τον θείο της. Η μνήμη του ιερού κειμένου τη στήριζε μέσα στη δοκιμασία και αποτελούσε για εκείνη το ασφαλέστερο καταφύγιό της.

Έτσι η νεαρή κόρη πάλευε με την προσευχή ενάντια στη βία του ισχυρού. Την επόμενη μέρα ο πασάς δοκίμασε ξανά να ικανοποιήσει το ακάθαρτο πάθος του, αλλά πάλι η θεϊκή δύναμη τον εμπόδιζε. Έξαλλος από την αποτυχία του, διέταξε να ρίξουν την Ελένη στις φοβερές και υγρές φυλακές της Σινώπης.

Την επομένη κατέβηκε ο ίδιος στη φυλακή και ξαναπροσπάθησε να κορέσει το ακόρεστο πάθος του πάνω της. Όμως ο Χριστός για άλλη μια φορά προστάτευσε την αγία παρθένο και ματαίωσε τα σχέδια του βάρβαρου διοικητή. Τότε ο πασάς διέταξε να βασανίσουν σκληρά την Ελένη και στη συνέχεια να την θανατώσουν.

Οι παράνομοι δήμιοι μπήξαν δύο καρφιά στο κεφάλι της και έπειτα την αποκεφάλισαν με βάναυσο τρόπο. Έραψαν το άγιο σώμα της μέσα σε έναν σάκο και το πέταξαν στα νερά της θάλασσας. Ο σάκος όμως δεν βυθιζόταν, αλλά έπλεε πάνω στα κύματα, ενώ ένα φως από τον ουρανό φώτιζε τα ιερά λείψανα.

Οι Τούρκοι τρομοκρατήθηκαν και άρχισαν να φωνάζουν με τρόμο πως καίγεται η μάρτυρας μέσα στη θάλασσα. Ο σάκος παρασύρθηκε από τα ρεύματα σε μια τοποθεσία που λεγόταν Γκαέι, εκεί όπου η θάλασσα φαίνεται μαύρη. Στο βαθύ εκείνο σημείο τελικά βυθίστηκε το τίμιο λείψανο και η ταραχή των βασανιστών κάπως ησύχασε.

Λίγες μέρες αργότερα ένα ελληνικό καράβι αγκυροβόλησε κοντά στο Γκαέι για ολονύκτια ανάπαυση των ναυτικών. Ο νυχτοφύλακας του πλοίου παρατήρησε ένα παράξενο φως που έβγαινε από τον βυθό της θάλασσας. Νόμισε πως υπήρχε εκεί κρυμμένος θησαυρός από χρυσάφι και ειδοποίησε αμέσως τον καπετάνιο του καραβιού.

Στάλθηκαν δύτες στον βυθό για να ανεβάσουν τον υποτιθέμενο θησαυρό από το σκοτεινό σημείο της θάλασσας. Αντί όμως για φθαρτό χρυσάφι, βρήκαν τα άγια λείψανα της παρθενομάρτυρος Ελένης μέσα στον σάκο. Όταν άνοιξαν τον σάκο, είδαν με δέος ένα καρφί να εξέχει ακόμη από το κεφάλι της.

Στο ίδιο σημείο φαινόταν καθαρά και η τρύπα που είχε αφήσει το δεύτερο καρφί των βασανιστών. Έτσι αποκαλύφθηκε φανερά το πάθος της και η σκληρότητα της μαρτυρικής τελείωσης της κόρης. Ο καπετάνιος μετέφερε τα ιερά λείψανα της αγίας Ελένης στη Ρωσία και τα φύλαξε με ευλάβεια.

Την τίμια κεφαλή την έφερε όμως μυστικά πίσω στη Σινώπη και την παρέδωσε στον ναό της Θεοτόκου. Από τότε το άγιο κρανίο της νέας παρθενομάρτυρος έκανε πλήθος θαυμάτων στην ευλογημένη πόλη του Πόντου. Έδινε ανακούφιση ιδιαίτερα σε όσους υπέφεραν από βαριούς πονοκεφάλους και κατέφευγαν στη χάρη της με πίστη.

Στο σημείο όπου είχε βυθιστεί ο σάκος μέσα στη θάλασσα, ξεπήδησε γλυκό νερό σαν αγίασμα. Από εκείνη την ώρα η περιοχή ονομάστηκε Αγιάσματα και έγινε τόπος προσκυνήματος για τους χριστιανούς του Πόντου. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, ο πρόεδρος Χρήστος Καφαρόπουλος μετέφερε το άγιο κρανίο στη Θεσσαλονίκη.

Σήμερα η τίμια κάρα φυλάσσεται στον ναό της αγίας μεγαλομάρτυρος Μαρίνας, στην περιοχή της Άνω Τούμπας. Το ιερό λείψανο αναδίδει ευωδία και επιτελεί θαύματα στους πιστούς που προσέρχονται με ευλάβεια. Στον ίδιο ναό φυλάσσονται και τα λείψανα των αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού της Ασίας.

Η μνήμη όλων μαζί τιμάται την πρώτη Νοεμβρίου κάθε χρόνο με λαμπρή εκκλησιαστική πανήγυρη.