Ο Άγιος Αλέξανδρος, Επίσκοπος Γουρίας και Σαμεγκρέλο

Πολλοί στη Γεωργία τον ονόμαζαν «Δεύτερο Απόστολο της Αμπχαζίας», για την αγάπη του προς τον λαό και τα μοναστήρια. Έζησε τα τελευταία του χρόνια στη Μονή Σιο-Μγκβίμε, την οποία ο ίδιος είχε αναστηλώσει με κόπο και θυσία. Γεννήθηκε στο χωριό Ντισέβι της επαρχίας Γκόρι, στα χίλια οκτακόσια είκοσι τέσσερα, από οικογένεια ταπεινού ιερέα.

Το κοσμικό του όνομα ήταν Αλέξι Οκροπιρίτζε και μεγάλωσε δίπλα στο θυσιαστήριο της εκκλησίας του πατέρα του. Πήρε τα πρώτα του γράμματα στη Θεολογική Σχολή του Γκόρι και έπειτα συνέχισε τις σπουδές στη Θεολογική Σχολή της Τιφλίδας. Όταν ολοκλήρωσε τον κύκλο των σπουδών του στα χίλια οκτακόσια σαράντα πέντε, έλαβε το μοναχικό σχήμα στη Μονή της Μεταμορφώσεως.

Από εκείνη τη στιγμή πήρε και το νέο του όνομα, Αλέξανδρος, αφιερωμένος ολόψυχα στον Χριστό. Ο νεαρός μοναχός έφυγε αμέσως για τη Θεολογική Ακαδημία του Καζάν, όπου διέπρεψε με σπάνια επιμέλεια. Αποφοίτησε με τιμές και επέστρεψε με χαρά στη γενέτειρά του, έτοιμος για διακονία.

Ως ιερομόναχος δίδαξε στη Θεολογική Σχολή της Τιφλίδας Άγια Γραφή, λατινικά, ηθική θεολογία και αρχαιολογία, με βαθιά γνώση και φλόγα. Στις είκοσι ένα Σεπτεμβρίου του χίλια οκτακόσια πενήντα ένα, η Ιερά Σύνοδος τον διόρισε κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής στην Αμπχαζία. Παράλληλα ανέλαβε την εποπτεία του μοναχικού βίου στην επισκοπή και τη διδασκαλία στη Θεολογική Σχολή του Κουταΐσι.

Πίστευε ακράδαντα ότι η διεύρυνση των θεολογικών ιδρυμάτων στήριζε την πίστη του λαού του στον Χριστό. Από την πρώτη στιγμή της παρουσίας του στην Αμπχαζία αγωνίστηκε με σθένος για την αναβάθμιση της Θεολογικής Σχολής του Ιλόρι στο Οτσαμτσίρε. Στην αρχή εργάστηκε ως παιδαγωγός, ύστερα έγινε αρχιμανδρίτης και τελικά χειροτονήθηκε επίσκοπος μέσα σε λίγα έτη.

Όλη η κοινωνία της Γεωργίας τον αγάπησε όσο και ο ντόπιος πληθυσμός της Αμπχαζίας, που τον θεώρησε δικό του πατέρα. Πολλοί τον αποκαλούσαν «Δεύτερο Απόστολο της Αμπχαζίας», βλέποντας τους κόπους και την πατρική του στοργή. Η ποιμαντική του δράση συνέπεσε με μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο της γεωργιανής ιστορίας και πνευματικής ζωής.

Οι θείες λειτουργίες δεν τελούνταν πια στη γεωργιανή γλώσσα, και έτσι πολλοί πιστοί απομακρύνονταν σιγά σιγά από την Εκκλησία. Πολλοί ναοί και μοναστήρια της Γεωργίας, που από τα παλιά χρόνια αποτελούσαν κέντρα πνευματικού και ακαδημαϊκού πολιτισμού, είχαν ερημώσει. Η χώρα είχε ενσωματωθεί στη Ρωσική Αυτοκρατορία, και η τσαρική κυβέρνηση εφάρμοζε σκληρή πολιτική βίαιου εκρωσισμού.

Η γεωργιανή γλώσσα δεν διδασκόταν στα σχολεία, και οι φτωχότερες οικογένειες δεν μπορούσαν να μορφώσουν τα παιδιά τους. Ο πεπαιδευμένος και πολυμαθής επίσκοπος Αλέξανδρος θεώρησε ότι η αναγέννηση της πνευματικής ζωής αποτελούσε το κύριο μέσο σωτηρίας. Πίστευε πως η μόρφωση, ριζωμένη στην εθνική συνείδηση, μπορούσε να αναζωογονήσει το φρόνημα του λαού και τον πολιτισμό του.

Οι κόποι του για την αναγέννηση των ναών και των μοναστηριών της Αμπχαζίας θεωρούνται από τους πιο σημαντικούς της εποχής εκείνης. Με δικές του ενέργειες ανακαινίστηκαν δύο εκκλησίες στο Σοχούμι, και πολλά άλλα ιερά μνημεία έλαβαν νέα ζωή. Έξω από την Αμπχαζία αναστήλωσε τις περίφημες μονές Σιο-Μγκβίμε, Ζεντάζενι, Νταβίτ-Γκαρέτζι και Σεμοκμέντι, σπάνια πνευματικά κέντρα.

Αποκατέστησε επίσης τον ναό του Τιμίου Σταυρού, τον καθεδρικό Σβετιτσχοβέλι και τον ναό του Ντισέβι, μαζί με πολλούς άλλους. Φρόντισε με ιδιαίτερη αγάπη τη Μονή Σιο-Μγκβίμε και τη γύρω περιοχή, που είχε ερημωθεί από τα δεινά των χρόνων εκείνων. Χάρη στις γενναίες οικονομικές προσφορές του ιδρύθηκε στην Τιφλίδα μια επισκοπική σχολή θηλέων, στα χίλια οκτακόσια εβδομήντα οκτώ.

Με δική του πρωτοβουλία και προσωπική χορηγία εκδόθηκαν πολλά πνευματικά και ιστορικά βιβλία, σχολικά εγχειρίδια και συλλογές ιερών ύμνων. Κανένα θεάρεστο έργο δεν ξεκινούσε στη Γεωργία χωρίς τη συμπαράσταση και την ευλογία του ταπεινού επισκόπου Αλεξάνδρου. Τα τελευταία του χρόνια τα πέρασε ολόκληρα μέσα στη Μονή Σιο-Μγκβίμε, την οποία ο ίδιος είχε αναγείρει εκ νέου.

Μόνο μία φορά βγήκε από τα τείχη του μοναστηριού, στις εννέα Σεπτεμβρίου του χίλια εννιακόσια επτά. Εκείνη την ημέρα κήδευαν τον πνευματικό του υιό, τον Άγιο Ηλία τον Δίκαιο, τον μεγάλο εκείνον τέκνο της Γεωργίας. Ο γηραιός Αλέξανδρος, σε ηλικία ογδόντα τριών ετών, επέζησε του αγαπημένου του μαθητή μόνο δύο μήνες.

Κοιμήθηκε εν Κυρίω στις είκοσι επτά Οκτωβρίου του ίδιου έτους και ενταφιάστηκε στη Μονή Σιο-Μγκβίμε.