Όσιος Κασσιανός ο Έλληνας του Ούγκλιτς

Απόγονος των Ελλήνων πριγκίπων του Μανκούπ, ο Κωνσταντίνος έφτασε στη Μόσχα το χίλια τετρακόσια εβδομήντα οκτώ συνοδεύοντας τη Σοφία Παλαιολογίνα, ανιψιά των τελευταίων αυτοκρατόρων του Βυζαντίου. Όταν ο μέγας πρίγκιπας Ιβάν ο Τρίτος του πρόσφερε πόλεις και κτήματα για τη συντήρησή του, εκείνος αρνήθηκε με ταπείνωση και αναζήτησε τη μοναχική σιωπή. Η ζωή της αυλής βάραινε την καρδιά του, που ποθούσε την ησυχία και την αφιέρωση στον Θεό.

Καταγόταν από τη βασιλική οικογένεια των πριγκίπων του Μανκούπ και έλαβε εξαιρετική μόρφωση για την εποχή του. Ήρθε στη Μόσχα από την Κωνσταντινούπολη ως μέλος της αντιπροσωπείας που συνόδευε τη μέλλουσα σύζυγο του μεγάλου πρίγκιπα της Μόσχας. Όταν ζήτησε να παραμείνει στη Ρωσία, ο ηγεμόνας δέχτηκε με χαρά και του πρότεινε πλούσια ανταμοιβή.

Ο νεαρός πρίγκιπας όμως ζήτησε άδεια να φύγει στο Ροστόβ, όπου φιλοξενήθηκε από τον αρχιεπίσκοπο Ιωάσαφ Ομπολένσκι. Εκεί βρήκε για πρώτη φορά την πνευματική ατμόσφαιρα που ποθούσε η ψυχή του. Κοντά στον αρχιεπίσκοπο γνώρισε τη ρωσική παράδοση της προσευχής, της μελέτης των Γραφών και της εσωτερικής αφοσίωσης στον Χριστό.

Όταν ο αρχιεπίσκοπος Ιωάσαφ αποφάσισε να αφήσει τον θρόνο του και να αποσυρθεί στη μονή του Αγίου Θεράποντος της Λευκής Λίμνης, ο Κωνσταντίνος τον ακολούθησε με χαρά. Στη μονή βρήκε επιτέλους τον χώρο που του χάριζε προσευχητική μοναξιά και θεωρία του Θεού. Αφοσιώθηκε στη μελέτη των Αγίων Γραφών και έζησε με βαθιά εσωτερική περισυλλογή.

Μια νύχτα είδε σε όραμα τον πρώην ηγούμενο Μαρτινιανό, που τον προέτρεψε να λάβει το μοναχικό σχήμα. Σύντομα αξιώθηκε να ενδυθεί το μέγα και αγγελικό σχήμα και έλαβε το όνομα Κασσιανός. Μετά από κάποιο διάστημα έφυγε από τη μονή μαζί με μερικούς αδελφούς και ταξίδεψε με πλοίο κατά μήκος του Βόλγα.

Δεκαπέντε βέρστια πριν φτάσει στην πόλη Ούγκλιτς, μαγεύτηκε από μια γραφική τοποθεσία στην όχθη του ποταμού. Βρισκόταν κοντά στη συμβολή με τον ποταμό Ούχμα, σε τόπο ήσυχο και κατάλληλο για άσκηση. Έστησε εκεί έναν σταυρό και έχτισε ένα μικρό κελί.

Η φήμη της αγιότητάς του απλώθηκε γρήγορα στα γύρω χωριά και πόλεις. Πλήθος ανθρώπων ερχόταν για να λάβει την ευλογία του και να ακούσει τα ήσυχα λόγια του. Ο όσιος Κασσιανός δεχόταν τον καθένα με αγάπη και τον οδηγούσε με διάκριση στον δρόμο της σωτηρίας.

Με την άδεια του πρίγκιπα Ανδρέα ίδρυσε μοναστήρι προς τιμήν της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου. Μαζί με μερικούς μοναχούς που ήρθαν από τη μονή του Αγίου Θεράποντος, έχτισε τον ναό της Κοιμήσεως. Έτσι μπήκε το θεμέλιο της μετέπειτα ονομαστής μονής του Ούτσεμ, που έγινε φάρος πνευματικής ζωής.

Αργότερα, σε μια μεγάλη πλημμύρα, όταν ο Βόλγας ξεχείλισε με ορμή, ο ναός υπέστη σοβαρές ζημιές. Τότε ο πρίγκιπας Ανδρέας έσπευσε ξανά να βοηθήσει τον γέροντα Κασσιανό με κάθε μέσο. Τους συνέδεε όχι μόνο προσωπική φιλία αλλά και πνευματική συγγένεια, αφού ο όσιος ήταν ανάδοχος του γιου του πρίγκιπα, του Δημητρίου.

Η μονή και ο ναός μεταφέρθηκαν σε άλλη θέση, όχι μακριά από την προηγούμενη, αλλά πιο ασφαλή. Ο νέος ναός αφιερώθηκε στον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Ο ναός λειτούργησε και ως ενοριακός για τα γειτονικά χωριά της περιοχής.

Στη μονή που ίδρυσε, ο όσιος Κασσιανός αγωνίστηκε για πολλά χρόνια με σκληρή άσκηση και αδιάλειπτη προσευχή. Έφτασε σε βαθύ γήρας και αναπαύθηκε εν Κυρίω τη δεύτερη Οκτωβρίου του χίλια πεντακόσια τέσσερα. Τα ιερά λείψανά του ενταφιάστηκαν με τιμές μέσα στη μονή που ο ίδιος είχε ιδρύσει με τόσο κόπο.

Μετά την μακαρία κοίμησή του, ο δίκαιος Κασσιανός δοξάστηκε από τον Θεό με πολυάριθμα θαύματα. Τα γεγονότα αυτά μαρτυρούνται στα χρονικά της πόλεως του Ούγκλιτς, που διασώθηκαν μέχρι σήμερα. Ξεχωριστή θέση έχει η θαυμαστή προστασία της μονής από τους Πολωνούς στρατιώτες, στα δύσκολα έτη χίλια εξακόσια εννέα ως χίλια εξακόσια έντεκα.

Μια ακολουθία προς τιμήν του οσίου γράφτηκε και δωρίστηκε στη μονή τη δέκατη έβδομη Μαΐου του χίλια εξακόσια ογδόντα έξι. Δωρητής υπήρξε ένας ευλαβής γιος του ιερέα Μιχαήλ Πιμένοφ από τη Μόσχα, όπως αναφέρει το χειρόγραφο. Το πολύτιμο αυτό χειρόγραφο φυλάσσεται μέχρι τις μέρες μας στην πόλη του Ούγκλιτς.

Με θαυμαστό τρόπο έγινε και η αγιογράφηση της εικόνας του οσίου Κασσιανού. Κάποιος ιερέας ονόματι Συμεών, που ήταν και ζωγράφος, υποσχέθηκε να ζωγραφίσει την ιερή εικόνα του οσίου. Όμως τον χτύπησε βαριά αρρώστια και δεν μπόρεσε να εκπληρώσει το τάμα του για δύο ολόκληρα χρόνια.

Τελικά πήγε στον ηγούμενο Γερμογένη και τον ρώτησε με ποιον τρόπο έπρεπε να ιστορήσει τον άγιο. Ο ηγούμενος του έδωσε ένα χαρτί όπου περιγραφόταν λεπτομερώς η μορφή του οσίου Κασσιανού. Καθώς ο ιερέας σκεφτόταν πώς θα φέρει σε πέρας το έργο, τον πήρε ο ύπνος μέσα στην αγωνία του.

Είδε τότε τη μορφή του αγίου γέροντα ήδη ζωγραφισμένη πάνω στη σανίδα της εικόνας. Του φάνηκε επίσης ότι ένας μοναχός στεκόταν δίπλα στο κρεβάτι του, ακριβώς όπως η μορφή που είχε δει στην εικόνα. Ο όσιος Κασσιανός εμφανίστηκε σε πολλούς ακόμη πιστούς και δεν λησμόνησε ποτέ τη μονή του.

Χάριζε σε αυτήν πνευματικές ευλογίες αλλά και υλική στήριξη, φανερώνοντας την αδιάκοπη προστασία του προς τους αδελφούς.