Ο Άγιος Ανδρέας ο διά Χριστόν Σαλός

Σε ένα όνειρο που του άλλαξε τη ζωή, ο νεαρός Ανδρέας πάλεψε σώμα με σώμα με έναν τρομερό μαύρο γίγαντα και τον νίκησε με το σημείο του σταυρού. Ένας λαμπρός νέος του πρόσφερε τότε τρία ουράνια στεφάνια και του ανέθεσε την παράδοξη κλήση να γίνει σαλός για την αγάπη του Χριστού. Ζούσε στην Κωνσταντινούπολη, την εποχή του αυτοκράτορα Λέοντος του Σοφού, γιου του Βασιλείου του Μακεδόνος.

Καταγόταν από σλαβικό γένος και είχε αγοραστεί ως δούλος από κάποιον πλούσιο άνδρα ονόματι Θεόγνωστο. Ο κύριός του τον αγάπησε ιδιαίτερα για το ήθος και την ομορφιά του και του εμπιστεύτηκε υπεύθυνες υπηρεσίες μέσα στο σπίτι. Φρόντισε επίσης να τον μορφώσει στα ιερά γράμματα και στη μελέτη των Γραφών.

Ο νεαρός Ανδρέας αγάπησε τη μελέτη και άρχισε να συχνάζει στους ναούς της Πόλης. Πολλές νύχτες τις περνούσε όρθιος σε προσευχή, ζητώντας από τον Θεό φωτισμό και δύναμη. Ο διάβολος όμως, βλέποντας τον ζήλο του, άρχισε να τον πειράζει με θορύβους και φόβους μέσα στο κελί του.

Μετά από εκείνο το αποκαλυπτικό όνειρο, ο Ανδρέας ξύπνησε αλλαγμένος και αποφασισμένος να ακολουθήσει την παράξενη οδό της σαλότητας. Το πρωί πήρε ένα μαχαίρι και πήγε στο πηγάδι της αυλής, όπου άρχισε να κόβει τα ρούχα του σαν να είχε χάσει τα λογικά του. Ο μάγειρας τον είδε και ειδοποίησε αμέσως τον κύριό τους, ο οποίος θεώρησε ότι ένας δαίμονας τον είχε ταράξει.

Έβαλαν σιδερένιες αλυσίδες στον λαιμό του και τον οδήγησαν στον ναό της αγίας Αναστασίας για θεραπεία. Την ημέρα προσποιούνταν τον τρελό, ενώ τη νύχτα προσευχόταν θερμά στον Θεό και στη μάρτυρα. Στην καρδιά του ήθελε πληροφορία αν η νέα του πορεία ήταν θεάρεστη ή όχι.

Σε ένα όραμα είδε πέντε γυναίκες και έναν φωτεινό γέροντα να επισκέπτονται τους αρρώστους. Η αγία Αναστασία αποκάλυψε ότι ο Χριστός ο ίδιος τον είχε ήδη θεραπεύσει για τον σκοπό αυτόν. Έτσι ο Ανδρέας πληροφορήθηκε ουράνια ότι ο αγώνας του ήταν αρεστός στον Θεό.

Από εκείνη τη στιγμή αφιερώθηκε ολόψυχα στη σιωπηρή άσκηση και στη νυχτερινή προσευχή. Ο κύριός του τον κράτησε δεμένο τέσσερις ολόκληρους μήνες και έπειτα τον άφησε εντελώς ελεύθερο να φύγει. Ο Ανδρέας άρχισε τότε να τρέχει στους δρόμους της Πόλης μέσα σε άθλια κουρέλια που μόλις κάλυπταν το γυμνό του σώμα.

Άλλοι τον περιγελούσαν, άλλοι τον έδιωχναν με αηδία και τα μικρά παιδιά τον χτυπούσαν στους δρόμους. Όσα χρήματα του έδιναν οι ελεήμονες, εκείνος τα μοιραζότατν κρυφά στους φτωχούς σαν να τους μάλωνε. Για μέρες ολόκληρες έμενε νηστικός και ποτέ δεν κοιμόταν κάτω από στέγη ή σε ζεστό κρεβάτι.

Έπεφτε στα σκουπίδια ανάμεσα στα σκυλιά, όμως ακόμη και εκείνα τον έδιωχναν δαγκώνοντάς τον. Η χάρη του Αγίου Πνεύματος όμως κατοίκησε μέσα του και του χάρισε το χάρισμα της διοράσεως. Διέκρινε τους λογισμούς των ανθρώπων και αποκάλυπτε με αυστηρότητα τις κρυφές αμαρτίες τους.

Μια νύχτα του επιτέθηκαν πολλοί δαίμονες με όπλα και τσεκούρια, μαζί με τον γίγαντα του πρώτου οράματος. Τότε ο άγιος επικαλέστηκε με δάκρυα τον ευαγγελιστή Ιωάννη τον Θεολόγο, ο οποίος ήρθε αμέσως μέσα σε φως. Ο Ιωάννης τιμώρησε σκληρά τους δαίμονες και διαβεβαίωσε τον Ανδρέα ότι ο Θεός του είχε αναθέσει την προστασία του.

Μια φορά είδε στον δρόμο να μεταφέρεται η κηδεία ενός πλούσιου άρχοντα της Πόλης με πολλούς συγγενείς. Με τα διορατικά του μάτια αντίκρυσε πλήθος μαύρων δαιμόνων που χόρευαν γύρω από το φέρετρο και έβριζαν τους ψάλτες. Ο φύλακας άγγελος του νεκρού περπατούσε δίπλα και έκλαιγε πικρά, γιατί ο πλούσιος είχε ζήσει στην ακολασία, στη φιλαργυρία και στη σκληρότητα προς τους δούλους του.

Άλλη φορά συνάντησε ένα μοναχό που όλοι τον τιμούσαν, αλλά κρυφά αγαπούσε υπερβολικά το χρυσάφι. Ο Ανδρέας είδε γύρω από τον λαιμό του ένα φοβερό φίδι, σύμβολο της φιλαργυρίας. Με αυστηρά και ταυτόχρονα γεμάτα αγάπη λόγια τον έλεγξε, του υπενθύμισε την κλήση του και τον προέτρεψε να μοιράσει τα πάντα στους φτωχούς.

Ο μοναχός μετανόησε ειλικρινά και υπάκουσε αμέσως στη φωνή του αγίου. Έγινε αργότερα παράδειγμα φιλανθρωπίας και ακτημοσύνης για όλους τους γύρω του. Ο άγιος του φανερώθηκε πάλι σε όραμα και του έδειξε την ψυχή του ως ανθισμένο δέντρο.

Έτσι ο Ανδρέας οδηγούσε πολλούς ανθρώπους από την απώλεια στη σωτηρία. Έναν χειμώνα, σκληρός παγετός σκέπασε για δύο εβδομάδες ολόκληρη την Κωνσταντινούπολη και πάγωσε ανθρώπους και ζώα στους δρόμους. Ο άγιος Ανδρέας, χωρίς ρούχα και χωρίς καταφύγιο, βρισκόταν σε έσχατο κίνδυνο μέσα στο φοβερό ψύχος.

Κανείς δεν τον δεχόταν στη στέγη του, ακόμη και τα σκυλιά έφευγαν από κοντά του στα σκουπίδια. Πιστεύοντας πως ήρθε η ώρα του θανάτου του, παραδόθηκε με ευχαριστία στο θέλημα του Θεού. Τότε ένας λαμπρός νέος του άγγιξε το πρόσωπο με ένα ανθισμένο κλωνάρι από τον παράδεισο.

Αμέσως ζεστάθηκε όλο το σώμα του και έπεσε σε γλυκύ ύπνο που κράτησε δεκατέσσερις μέρες. Σε εκείνη την κατάσταση αρπάχθηκε όπως ο απόστολος Παύλος μέχρι τον τρίτο ουρανό. Είδε με τα μάτια της ψυχής του τους κήπους του παραδείσου, τα ποτάμια και τα ουράνια πτηνά.

Προσκύνησε τον μεγάλο και λαμπρό Σταυρό του Κυρίου ανάμεσα σε αγγέλους ψαλμωδούς. Έφτασε τέλος ενώπιον του ίδιου του Χριστού, που του είπε τρεις άρρητες λέξεις τις οποίες ποτέ δεν αποκάλυψε σε κανέναν. Όταν συνήλθε από εκείνη την έκσταση, ο άγιος βρέθηκε πάλι ξαπλωμένος στην ίδια γωνιά της Πόλης.

Διηγήθηκε αργότερα όλα όσα είχε δει στον πιστό φίλο του Νικηφόρο και του ζήτησε όρκο σιωπής μέχρι την κοίμησή του. Παραξενεύτηκε όμως που δεν είχε αντικρύσει στους ουρανούς την Παναγία μητέρα του Θεού. Ένας λαμπροφόρος άνδρας με σταυρό του εξήγησε ότι η Δέσποινα είχε κατεβεί στον κόσμο για να βοηθά τους πονεμένους.

Λίγο αργότερα, μέσα στον ναό των Βλαχερνών, ο Ανδρέας αξιώθηκε να την δει με τα ίδια του τα μάτια. Η Θεοτόκος εμφανίστηκε στον αέρα, περιστοιχισμένη από αγγέλους, προφήτες και αποστόλους, και προσευχόταν για τον λαό. Άπλωσε επάνω από τους πιστούς το τίμιο μαφόριό της ως σκέπη και προστασία.

Στράφηκε τότε στον μαθητή του Επιφάνιο και τον ρώτησε αν έβλεπε τη Βασίλισσα να σκεπάζει τους ανθρώπους. Εκείνος απάντησε ότι έβλεπε καθαρά και έτρεμε από δέος. Έτσι γεννήθηκε η μεγάλη εορτή της Αγίας Σκέπης της Θεοτόκου.

Ο όσιος Ανδρέας κοιμήθηκε ειρηνικά γύρω στο έτος εννιακόσια τριάντα έξι μετά Χριστόν. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις δύο Οκτωβρίου με βαθιά ευλάβεια και ευγνωμοσύνη.