Άγιος Ιωάννης ο Νηστευτής, ο Πατριάρχης της Κωνσταντινουπόλεως

Έξι ολόκληρους μήνες έμεινε χωρίς να αγγίξει σταγόνα νερό, και έζησε μοιράζοντας στους φτωχούς ακόμη και τα δανεικά που πήρε από τον αυτοκράτορα. Όταν εκοιμήθη ως Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, δεν βρέθηκε στο κελί του παρά ένα παλιό μάλλινο πανωφόρι και ένα λεπτό σκέπασμα. Ο Ιωάννης γεννήθηκε και ανατράφηκε στη Βασιλεύουσα, στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστίνου του Δευτέρου, και από νωρίς δούλεψε ως χαράκτης χρυσού.

Η καρδιά του όμως ανήκε ολόκληρη στον Θεό, και κάθε μέρα μελετούσε την Αγία Γραφή μαζί με άλλα ιερά βιβλία. Φιλοξενούσε στο σπίτι του έναν γέροντα μοναχό από την Παλαιστίνη, τον Ευσέβιο, και μαζί περπατούσαν στους δρόμους της πόλης. Μια φορά, καθώς πορεύονταν, ακούστηκε φωνή που έλεγε στον γέροντα να μην βαδίζει στα δεξιά του μεγάλου Ιωάννη.

Ήταν προφητικό σημάδι για τη μεγάλη αρχιερατική διακονία που του ετοίμαζε ο Θεός. Όταν ο πατριάρχης Ιωάννης ο Τρίτος ο Σχολαστικός έμαθε τη φήμη της αρετής του, τον χειροτόνησε διάκονο. Του ανέθεσε μάλιστα τη διανομή της ελεημοσύνης στους φτωχούς της Κωνσταντινουπόλεως, και εκείνος μοίραζε άφθονα σε κάθε άνθρωπο που τον πλησίαζε.

Σε έναν ναό του αγίου Λαυρεντίου, την ώρα της προσευχής, ο νεαρός Ιωάννης αξιώθηκε ένα θαυμαστό όραμα μέσα στο ιερό. Είδε πλήθος αγίων να φορούν λευκές αστραφτερές στολές και να ψάλλουν ουράνιους ύμνους με βαθιά κατάνυξη. Έπειτα βγήκε ένας άνδρας κρατώντας ένα σκεύος και μοίραζε πλούσια ελεημοσύνη στους πολλούς φτωχούς που είχαν συναχθεί.

Το σκεύος έμενε πάντοτε γεμάτο, μέχρι τη στιγμή που κάποιος φτωχός δυσανασχέτησε και τότε άδειασε. Το όραμα προμήνυε την υψηλή διακονία αλλά και τη μεγάλη ελεημοσύνη που θα τον συνόδευε. Όταν εκοιμήθη ο πατριάρχης Ευτύχιος, τον Απρίλιο του πεντακόσια ογδόντα δύο, άρχοντες και λαός πρότειναν τον Ιωάννη ως διάδοχο του θρόνου.

Εκείνος αρνιόταν με όλη του τη δύναμη και προσπαθούσε να αποφύγει το ύψιστο αξίωμα. Τότε όμως αντίκρισε ένα φοβερό όραμα με φλεγόμενο καμίνι και πλήθη αγγέλων που τον προειδοποιούσαν για τη βαριά ευθύνη της αρνήσεως. Υποτάχθηκε με δάκρυα στο θέλημα του Θεού και χειροτονήθηκε πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως επί του αυτοκράτορα Μαυρικίου.

Στη Σύνοδο που συγκλήθηκε στη Βασιλεύουσα του απονεμήθηκε ο τίτλος του Οικουμενικού Πατριάρχη. Επί δεκατρία χρόνια ως πατριάρχης ο Ιωάννης δεν εγκατέλειψε ποτέ την αυστηρή άσκηση που είχε αγαπήσει από νέος. Γι αυτό και ο λαός του έδωσε την προσωνυμία Νηστευτής, αφού αγωνιζόταν σκληρά στη νηστεία και την εγκράτεια.

Λέγεται ότι κάποτε έμεινε έξι ολόκληρους μήνες χωρίς να πιει σταγόνα νερό, με θαυμαστή υπομονή. Έτρωγε μονάχα λίγη σαλάτα και λιγοστά φρούτα, όπως πεπόνι, σταφύλια ή σύκα. Δεν ξάπλωνε ποτέ για να κοιμηθεί, αλλά καθόταν μαζεμένος και κουρνιασμένος σε μια γωνιά.

Έδενε μάλιστα ένα μικρό σχοινί σε αναμμένο κερί, με μια λεκάνη νερού από κάτω, ώστε όταν το κερί έλιωνε να πέφτει το σχοινί και ο θόρυβος να τον ξυπνά. Η αγάπη του για τους φτωχούς ήταν τόσο μεγάλη που ξόδεψε όλα τα χρήματα του πατριαρχείου σε ελεημοσύνες. Ζήτησε ακόμη και δανεικά από τον ίδιο τον αυτοκράτορα, για να μπορέσει να καλύψει τις ανάγκες των αναγκεμένων ανθρώπων.

Όταν αναπαύθηκε, ο αυτοκράτορας διέταξε να επιστραφούν τα χρήματα, μα στο κελί δεν βρέθηκαν παρά ένα φθαρμένο πανωφόρι και ένα ταπεινό σκέπασμα. Όλη η ζωή του Ιωάννη ήταν στολισμένη με θαύματα που μαρτυρούσαν τη χάρη του Θεού. Θεράπευσε έναν εκ γενετής τυφλό, βάζοντας πάνω στα μάτια του μέρος από τη Θεία Κοινωνία με πίστη.

Με την προσευχή του κατευνάστηκε φοβερή θαλασσοταραχή που απειλούσε τη Βασιλεύουσα και τα πλοία της. Όταν ξέσπασε θανατηφόρα επιδημία στην Κωνσταντινούπολη, παρακάλεσε τον Θεό να σταματήσει η οργή και έπαψε σταδιακά ο θάνατος. Μια Παρασκευή έμαθε ότι το Σάββατο της Πεντηκοστής θα γίνονταν ιπποδρομίες, και θλίφθηκε για την ασέβεια.

Γονάτισε και ικέτευσε τον Θεό να δείξει σημείο, και όταν συγκεντρώθηκε ο κόσμος στον ιππόδρομο ξέσπασε καταιγίδα με βροντές, αστραπές και χαλάζι. Έδιωξε ακόμη και βαρβάρους που ετοιμάζονταν να επιτεθούν στην πόλη, μόνο με τη νηστεία και την προσευχή του. Πολλές στείρες γυναίκες απέκτησαν παιδιά χάρη στις ικεσίες του πατριάρχη, και πολλοί δαιμονισμένοι ελευθερώθηκαν.

Για το ποίμνιο του δεν ήταν μόνο καλός βοσκός και μεσίτης, αλλά ζωντανή εικόνα της πρόνοιας του Θεού. Εκοιμήθη ειρηνικά τη δευτέρα Σεπτεμβρίου του πεντακόσια ενενήντα πέντε και ετάφη στον ναό των Αγίων Αποστόλων.