Ο Άγιος Μιχαήλ ο Μαυροφόρος της Μονής του Αγίου Σάββα

Μπροστά στη μουσουλμάνα βασίλισσα Σεΐδα, που τον πίεζε να αμαρτήσει μαζί της, ένας νεαρός μοναχός από την Έδεσσα στάθηκε ασάλευτος σαν βράχος μέσα στη φωτιά του πειρασμού. Αργότερα, μπροστά στον ίδιο τον χαλίφη αλ Μαμούν, ήπιε με σταυρωμένα χέρια το φαρμακερό ποτήρι και βγήκε αβλαβής, όπως είχε υποσχεθεί ο Κύριος στους πιστούς Του. Ο Άγιος Μιχαήλ έζησε τον ένατο αιώνα και καταγόταν από την Έδεσσα της Μεσοποταμίας, παιδί ευλαβών χριστιανών γονέων.

Μετά τον θάνατό τους μοίρασε όλη την κληρονομιά του στους φτωχούς και ξεκίνησε προσκύνημα για τα Ιεροσόλυμα. Τα Άγια εκείνα Χώματα βρίσκονταν τότε κάτω από τη βαριά κυριαρχία των μουσουλμάνων. Αφού προσκύνησε με δάκρυα τους Αγίους Τόπους, αποφάσισε να μείνει για πάντα στην Παλαιστίνη.

Κατευθύνθηκε στη Λαύρα του Αγίου Σάββα, όπου τον δέχτηκε ο συγγενής του, ο Άγιος Θεόδωρος ο Εδεσσηνός, που εναλλάσσε τη ζωή του ανάμεσα στη μονή και την έρημο της Ιουδαίας. Εκείνος τον έκειρε μοναχό αμέσως και του έγινε πνευματικός πατέρας και οδηγός στην ασκητική παλαίστρα. Οι δύο τους έπλεκαν καλάθια από καλάμια για να βγάζουν τα προς το ζην.

Ο νεαρός Μιχαήλ αναλάμβανε να τα μεταφέρει στην αγορά της Ιερουσαλήμ και να τα πουλάει στους κατοίκους της πόλης. Μια μέρα, καθώς στεκόταν στην αγορά, τον πρόσεξε ο ευνούχος της μουσουλμάνας βασίλισσας Σεΐδας. Τα καλάθια ήταν τόσο όμορφα και προσεγμένα, ώστε ο ευνούχος τον οδήγησε αμέσως στη βασίλισσα, που επισκεπτόταν τότε την πόλη μαζί με τον σύζυγό της, τον χαλίφη αλ Μαμούν.

Η ομορφιά του νεαρού μοναχού, παρά την ωχρότητα από τη νηστεία, ξύπνησε στη βασίλισσα σαρκικό πάθος. Άρχισε αμέσως να τον δελεάζει με υποσχέσεις και τάματα, λέγοντας πως θα τον γιάτρευε αν τυχόν ήταν άρρωστος. Ο Μιχαήλ απάντησε με γαλήνη πως πάσχει μόνο από τις αμαρτίες του και πως δουλεύει στον Χριστό.

Της θύμισε πως είχε δώσει υπόσχεση στον Θεό να φυλάξει την αγνότητά του μέχρι τέλους. Η βασίλισσα τον πίεζε με κάθε τρόπο, όπως άλλοτε η γυναίκα του Πετεφρή τον πάγκαλο Ιωσήφ στην Αίγυπτο. Όμως ο σώφρων μοναχός δεν λύγισε καθόλου μπροστά στις απειλές και τα δολώματα της παράνομης επιθυμίας της.

Γεμάτη ντροπή και θυμό η Σεΐδα διέταξε τους υπηρέτες να τον χτυπήσουν με ραβδιά ανελέητα. Έπειτα τον έστειλε στον σύζυγό της σαν εχθρό της πίστης τους και υβριστή του προφήτη τους. Ο χαλίφης αλ Μαμούν τον δέχτηκε και άνοιξε μαζί του διάλογο για το ποια θρησκεία είναι η αληθινή.

Του υποσχέθηκε μάλιστα να τον υιοθετήσει ως γιο του, αν ομολογούσε τον Μωάμεθ ως απόστολο του Χριστού. Ο Άγιος απάντησε με παρρησία πως ο Μωάμεθ δεν είναι ούτε προφήτης ούτε απόστολος, αλλά πλάνος και πρόδρομος του αντιχρίστου. Έθεσε μάλιστα στον χαλίφη τρεις δυνατότητες με απλά και καθαρά λόγια.

Ή να τον αφήσει ελεύθερο να επιστρέψει στον γέροντά του, ή να βαπτιστεί ο ίδιος χριστιανός για να βασιλεύσει αιώνια στους ουρανούς, ή να τον στείλει με το σπαθί στον Χριστό. Ο χαλίφης οργίστηκε από την παρρησία του και διέταξε να φέρουν αμέσως ένα ποτήρι γεμάτο θανατηφόρο δηλητήριο. Ο Μιχαήλ σταύρωσε το ποτήρι και το ήπιε μπροστά σε όλους, χωρίς να πάθει το παραμικρό κακό.

Καταντροπιασμένος ο χαλίφης από το φανερό θαύμα διέταξε τον αποκεφαλισμό του μάρτυρα στο μέσο της Ιερουσαλήμ. Οι πατέρες της Λαύρας του Αγίου Σάββα έσπευσαν να παραλάβουν το τίμιο σώμα του νεομάρτυρα, όμως οι χριστιανοί της πόλης αντιστάθηκαν με δύναμη. Έλεγαν πως ο Μιχαήλ μαρτύρησε στην Ιερουσαλήμ και άρα τα λείψανά του ανήκουν στην πόλη του μαρτυρίου.

Οι μοναχοί της Λαύρας απαντούσαν πως ο Άγιος ανατράφηκε πνευματικά κοντά τους και έπρεπε να αναπαυθεί δίπλα στους πατέρες του. Η φιλονικία πήρε τέτοιες διαστάσεις, ώστε αναγκάστηκε να επέμβει ο ίδιος ο χαλίφης και αποφάσισε πως τα λείψανα ανήκουν στη Λαύρα. Την ίδια ημέρα του μαρτυρίου ο Κύριος αποκάλυψε το γεγονός στον Άγιο Θεόδωρο τον Εδεσσηνό.

Εκείνος ειδοποίησε αμέσως τους αδελφούς και έστειλε μοναχούς για να μεταφέρουν με τιμές το ιερό σκήνωμα. Καθώς το πομπή προχωρούσε προς τη Λαύρα, μια στήλη φωτός κατέβαινε από τον ουρανό και συνόδευε τα λείψανα μέχρι το τέλος της οδοιπορίας. Ο Άγιος Θεόδωρος μαζί με τους πατέρες της Λαύρας βγήκαν να υποδεχτούν την ιερή πομπή με αναμμένες λαμπάδες, ψάλλοντας ύμνους ευχαριστίας.

Ενταφίασαν τον νεομάρτυρα δίπλα στους άλλους αγίους πατέρες που είχαν χύσει το αίμα τους για τον Χριστό. Πολλά θαύματα ακολούθησαν στον τάφο του και έγιναν σημείο φανερό της εύνοιας που βρήκε κοντά στον Θεό. Στις αρχές του δωδέκατου αιώνα τα λείψανα του Αγίου Μιχαήλ τα προσκύνησε ο Δανιήλ, ηγούμενος της μονής των Σπηλαίων του Κιέβου, κατά το προσκύνημά του στους Αγίους Τόπους.

Η Εκκλησία τιμά τον Άγιο δύο φορές μέσα στο έτος, στις είκοσι τρεις Μαΐου για την κοίμησή του και στις είκοσι εννέα Ιουλίου για την ανακομιδή των λειψάνων του. Η μορφή του νεαρού μοναχού από την Έδεσσα στέκει μέσα στους αιώνες σαν φωτεινό παράδειγμα σωφροσύνης και αγωνιστικού φρονήματος. Δίδαξε με τη ζωή και τον θάνατό του πως η αγνότητα είναι θησαυρός που αξίζει κάθε θυσία.

Και πως η πίστη στον Χριστό νικάει τα πιο θανατηφόρα δηλητήρια αυτού του κόσμου, χαρίζοντας στους πιστούς αιώνια δόξα και ανάπαυση.