Άγιος Δημήτριος Ντονσκόι, ο Μεγάλος Πρίγκιπας της Μόσχας

Πάνω από ένα πεύκο, μέσα στο στρατόπεδο της Ρωσίας, φάνηκε στον αέρα μια εικόνα του Αγίου Νικολάου και κατέβηκε στα χέρια του πρίγκιπα Δημητρίου. Λίγο πριν τη μεγάλη μάχη με τους Τατάρους, ο νεαρός ηγεμόνας είχε ζητήσει την ευλογία του Οσίου Σεργίου του Ραντονέζ. Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε το έτος χίλια τριακόσια πενήντα στη ρωσική γη και ορφάνεψε όταν ήταν ακόμη μικρό παιδί.

Την ανατροφή του ανέλαβε ο Άγιος Αλέξιος της Μόσχας, που τον γαλούχησε με βαθιά πίστη και αγάπη για τον Χριστό. Ο νέος πρίγκιπας μεγάλωσε με τη χριστιανική ευσέβεια ενωμένη με σπάνια πολιτική ικανότητα και ώριμη κρίση. Όλη η ψυχή του αφιερώθηκε στην ένωση της ρωσικής γης και στην απελευθέρωσή της από τον ζυγό των Ταταρομογγόλων.

Όταν συγκέντρωσε τις δυνάμεις του εναντίον του Μαμάι της Χρυσής Ορδής, πήγε ταπεινά στον γέροντα Σέργιο για να πάρει την ευλογία του. Ο Όσιος έστειλε μαζί του δύο μοναχούς, τον Αλέξανδρο τον Περεσβιέτ και τον Ανδρέα τον Οσλιάμπι, και προφήτευσε καθαρά τη μεγάλη νίκη. Ο στρατός ξεκίνησε από τη Μόσχα και βάδισε προς την Κολόμνα με αναπτερωμένο το φρόνημα.

Στο πεδίο της μάχης πολέμησε και ένας Λιθουανός πρίγκιπας, ο Μοντβίντ Μοντβίλο, που έσωσε τη ζωή του Αγίου Δημητρίου με το ίδιο του το σώμα. Όταν ένας Τατάρος όρμησε με το σπαθί του πάνω στον μεγάλο πρίγκιπα, ο Μοντβίλο δέχτηκε το χτύπημα στο στήθος. Πάνω του φορούσε εικόνα του Αγίου Νικολάου, οικογενειακό κειμήλιο, και το σπαθί χτύπησε πάνω στο ιερό ξύλο της εικόνας.

Την ίδια νύχτα ο Άγιος Νικόλαος του εμφανίστηκε σε όνειρο και του φανέρωσε ότι αυτός είχε απαλύνει το θανατηφόρο χτύπημα. Του αποκάλυψε επίσης ότι ένας απόγονός του θα προσέφερε στο μέλλον μεγάλη υπηρεσία στη Ρωσία. Με τα χρόνια το λιθουανικό όνομα Μοντβίλο μεταβλήθηκε στο ρωσικό Μοτοβίλοφ και η οικογένεια κράτησε την εικόνα ως ιερό θησαυρό.

Ο Αλέξανδρος Μοτοβίλοφ, απόγονος του Μοντβίλο, ζήτησε τη Μαρία σε γάμο και πήρε άρνηση, και έτσι μπήκε σε μοναστήρι. Εκεί διακονούσε στο εργαστήρι των προσφόρων με μεγάλο κόπο και προσευχή χωρίς να αναπαύεται. Μία μέρα τον νίκησε η εξάντληση και αποκοιμήθηκε καταμεσήμερο στο διακόνημα της αδελφότητας.

Τότε του εμφανίστηκε ο Άγιος Νικόλαος και του είπε πως ο δρόμος του δεν ήταν ο μοναχικός. Ο Άγιος του φανέρωσε ότι θα έβρισκε την ευτυχία του με τη Μαρία, εκείνη που πρώτα τον είχε αρνηθεί. Του προείπε ότι θα γεννούσε γιο τον οποίο έπρεπε να ονομάσει Νικόλαο, γιατί ο Θεός τον ήθελε δικό του.

Ο θαυματουργός φύλακας της οικογένειας θύμισε τότε όλη την ιστορία του προγόνου του στη μάχη του Κουλικώφ. Ο γιος εκείνος, ο Νικόλαος Αλεξάντροβιτς Μοτοβίλοφ, γεννήθηκε την τρίτη Μαΐου του έτους χίλια οκτακόσια εννέα και κοιμήθηκε τη δέκατη τέταρτη Ιανουαρίου του χίλια οκτακόσια εβδομήντα εννέα. Η μεγάλη του προσφορά στη Ρωσία ήταν η καταγραφή της θαυμαστής συνομιλίας του με τον Άγιο Σεραφείμ του Σάρωφ.

Εκεί ο Άγιος Σεραφείμ του φανέρωσε ότι σκοπός της χριστιανικής ζωής είναι η απόκτηση της χάριτος του Αγίου Πνεύματος. Η πληγωμένη από το σπαθί εικόνα του Αγίου Νικολάου φυλασσόταν ως ιερό κειμήλιο στην οικογένεια του Γεωργίου Νικολάγιεβιτς Μοτοβίλοφ. Έτσι ο γενναίος πρόγονος έσωσε τον πρίγκιπα Δημήτριο και άνοιξε δρόμο σε μια ολόκληρη πνευματική κληρονομιά.

Η ιστορία της εικόνας αυτής συνέδεσε δύο διαφορετικές εποχές της ρωσικής πίστης μέσα από το χέρι του Αγίου Νικολάου, που εξακολουθεί να βοηθά τους πιστούς ανθρώπους. Μετά τη νίκη ο πρίγκιπας πρόσταξε να ψαλεί δοξολογία ευχαριστίας προς τον Θεό και τον Άγιο Νικόλαο, με όλη την ψυχή του. Αργότερα έχτισε στον ίδιο τόπο εκκλησία και μοναστήρι αφιερωμένα στον μεγάλο θαυματουργό προστάτη του.

Η νίκη του στο πεδίο του Κουλικώφ, ανάμεσα στους ποταμούς Ντον και Νεπριάντβα, ήρθε την ημέρα της εορτής του Γενεσίου της Θεοτόκου. Από εκείνη τη μεγάλη νίκη ο πρίγκιπας Δημήτριος έλαβε την επωνυμία Ντονσκόι, δηλαδή του Ντον, που τον συνόδευσε για πάντα στη μνήμη της Εκκλησίας. Φρόντισε ακόμη να ιδρύσει τη μονή της Κοιμήσεως κοντά στον ποταμό Ντουμπένκα ως ευχαριστία για τη βοήθεια του Θεού.

Έχτισε επίσης τον ναό του Γενεσίου της Θεοτόκου κοντά στους τάφους εκείνων που έπεσαν για την πατρίδα. Καθιερώθηκε τότε και το ψυχοσάββατο πριν από τη μνήμη του Αγίου Δημητρίου της Θεσσαλονίκης για τους Ορθόδοξους στρατιώτες. Όλοι όσοι σφαγιάστηκαν στο πεδίο του Κουλικώφ απέναντι στην Ορδή θυμούνται από την Εκκλησία με ευλάβεια και τιμή.

Ο Άγιος Δημήτριος κοιμήθηκε με ειρήνη τη δέκατη ένατη Μαΐου του έτους χίλια τριακόσια ογδόντα εννέα στη Μόσχα. Ενταφιάστηκε στον καθεδρικό ναό των Αρχαγγέλων μέσα στο Κρεμλίνο, όπου τιμάται μέχρι σήμερα.