Ο Προφήτης Ησαΐας και η Παρθένος που θα γεννήσει

Επτά αιώνες πριν τη Βηθλεέμ, ένας άνθρωπος είδε την Παρθένο να κρατά στην αγκαλιά της τον Εμμανουήλ και το διεκήρυξε δημόσια στους Ιουδαίους. Ο ίδιος άνθρωπος έμελλε αργότερα να πεθάνει πριονισμένος με ξύλινο πριόνι, με διαταγή του ασεβούς βασιλιά Μανασσή. Πρόκειται για τον Προφήτη Ησαΐα, γιο του Αμώς, που γεννήθηκε στα Ιεροσόλυμα γύρω στα εφτακόσια εβδομήντα τέσσερα προ Χριστού.

Το όνομά του στα εβραϊκά σημαίνει «ο Θεός σώζει» και ταιριάζει απόλυτα με την αποστολή που του εμπιστεύθηκε ο Κύριος. Καταγόταν από ευγενική οικογένεια, καθώς η αρχαία ραββινική παράδοση θέλει τον πατέρα του αδελφό του βασιλιά των Ιουδαίων Αμασίου. Ανατράφηκε με φόβο Θεού και με βαθιά γνώση του Νόμου, στοιχεία που φαίνονται καθαρά μέσα από τις προφητικές του ομιλίες.

Όταν ωρίμασε, νυμφεύθηκε μια ευσεβή γυναίκα, η οποία είχε κι εκείνη προφητικό χάρισμα από τον Θεό. Απέκτησαν δύο παιδιά, στα οποία δόθηκαν συμβολικά ονόματα κατ' εντολή του Κυρίου. Ο πρωτότοκος ονομάστηκε Ιασούβ, που σημαίνει «το υπόλοιπο θα επιστρέψει», αναγγέλλοντας προφητικά την επάνοδο των αιχμαλώτων.

Ο Ησαΐας κλήθηκε στην προφητική διακονία περί το έτος επτακόσια τριάντα οκτώ προ Χριστού, την εποχή του θανάτου του βασιλιά Οζίου. Η κλήση του συνέβη μέσα στον ναό με τρόπο συγκλονιστικό, που ο ίδιος περιγράφει με δέος και συγκίνηση. Καθώς προσευχόταν, είδε ξαφνικά τον Κύριο να κάθεται επάνω σε θρόνο υψηλό και υπερυψωμένο, ανάμεσα στον ουρανό και στη γη.

Τα άκρα των βασιλικών ιματίων του Θεού γέμιζαν ολόκληρο τον ιερό χώρο του ναού. Γύρω από τον θρόνο στέκονταν τα εξαπτέρυγα Σεραφίμ, που με τις δύο πτέρυγες κάλυπταν τα πρόσωπά τους και με τις δύο τα πόδια τους. Αντιφωνούσαν μεταξύ τους τον ύμνο «άγιος, άγιος, άγιος Κύριος Σαβαώθ, πλήρης πάσα η γη της δόξης Αυτού».

Τα ανώφλια των θυρών σαλεύονταν από τη φωνή της δοξολογίας και ο ναός γέμισε από τον καπνό του ιερού θυμιάματος. Ο προφήτης τρόμαξε μπροστά στο μεγαλειώδες θέαμα και αναφώνησε ότι χάθηκε, διότι ως άνθρωπος με ακάθαρτα χείλη αξιώθηκε να δει τον Κύριο Σαβαώθ. Τότε ένα από τα Σεραφίμ πέταξε γρήγορα κοντά του.

Το πύρινο ουράνιο ον κρατούσε με λαβίδα έναν αναμμένο άνθρακα, που είχε λάβει από το ουράνιο θυσιαστήριο του Θεού. Άγγιξε τα χείλη του Ησαΐα και του είπε ότι αυτό αφαιρεί τις ανομίες του και καθαρίζει τις αμαρτίες του. Αμέσως ακούστηκε η φωνή του Κυρίου να ρωτά ποιον θα στείλει στον σκληροτράχηλο λαό του Ισραήλ.

Ο Ησαΐας απάντησε με γενναιότητα και ταπείνωση ότι είναι έτοιμος να πάει, όπου τον στείλει ο Θεός. Έτσι ξεκίνησε μια προφητική διακονία που κράτησε εξήντα ολόκληρα χρόνια, στα χρόνια των βασιλέων Ιωάθαμ, Άχαζ, Εζεκία και Μανασσή. Η εποχή ήταν εξαιρετικά δύσκολη για το βασίλειο του Ιούδα, καθώς ο λαός είχε εκτραπεί σε μια ζωή υλόφρονη και άδικη.

Οι ιερείς είχαν παραδοθεί στη μέθη, οι ψευδοπροφήτες οργίαζαν, οι άρχοντες λήστευαν τις χήρες και τα ορφανά. Οι υποκριτές νήστευαν και πρόσφεραν θυσίες, ενώ παρέμεναν σκληροί απέναντι στους φτωχούς και αδικημένους. Η ασέβεια κορυφώθηκε επί του βασιλιά Άχαζ, που μετέτρεψε τα Ιεροσόλυμα σε πρότυπο των ειδωλολατρικών πρωτευουσών της Φοινίκης και της Ασσυρίας.

Ο Άχαζ έφθασε στο σημείο να μολύνει και τον ίδιο τον ναό του Κυρίου με είδωλα και αλλόκοτες λατρευτικές καινοτομίες. Έστησε άγαλμα της Αστάρτης και προσέφερε έναν από τους γιους του ως θυσία στον φοινικικό Μολώχ, στην κοιλάδα της Γεέννης. Όταν οι βασιλείς της Σαμάρειας και της Δαμασκού έφθασαν με τα στρατεύματά τους έξω από τα τείχη των Ιεροσολύμων, η πόλη σαλεύθηκε.

Ο Κύριος έστειλε τότε τον Ησαΐα να συναντήσει τον Άχαζ και να του προσφέρει σημείο για να πιστέψει στη σωτηρία. Ο άπιστος βασιλιάς αρνήθηκε με υποκρισία, λέγοντας ότι δεν θέλει να πειράξει τον Κύριο. Τότε ο προφήτης πρόφερε τα συγκλονιστικά λόγια, που έμελλε να αντηχούν για πάντα στην Εκκλησία του Χριστού.

Είπε στον οίκο του Δαβίδ ότι ο ίδιος ο Κύριος θα τους δώσει σημείο, καθώς η Παρθένος θα συλλάβει στην κοιλιά της και θα γεννήσει υιό. Το όνομα του παιδιού θα είναι Εμμανουήλ, που σημαίνει «μαζί μας ο Θεός». Με αυτό το προφητικό λόγο, ο Ησαΐας ζωγράφισε στους αιώνες την εικόνα της ενσαρκώσεως του Λυτρωτού.

Γι' αυτό τον λόγο ονομάστηκε από τους Πατέρες Ευαγγελικός Προφήτης και ο Μέγας Κύριλλος Ιεροσολύμων διεκήρυξε ότι σε κανέναν προφήτη δεν υπήρξε άγνωστος ο Χριστός. Στην εποχή του ευσεβούς βασιλιά Εζεκία, ο Ησαΐας έγινε στενός συνεργάτης στο έργο της θρησκευτικής ανανέωσης του λαού. Ο νέος βασιλιάς καθάρισε τον ναό από τα είδωλα, αποκατέστησε τη λατρεία του αληθινού Θεού και κατέστρεψε ακόμη και τον χάλκινο όφι του Μωυσέως.

Σύντομα όμως ο Σενναχηρείμ, ο πανίσχυρος βασιλιάς των Ασσυρίων, εισέβαλε στην Ιουδαία με τεράστιο στρατό. Κατέλαβε σαράντα έξι οχυρωμένες πόλεις και πολιόρκησε τα Ιεροσόλυμα, στέλνοντας τον Ραψάκη να βλασφημήσει τον ζώντα Θεό μπροστά στο λαό. Ο Εζεκίας έσκισε τα ρούχα του, φόρεσε σάκο και έτρεξε στον ναό για να προσευχηθεί.

Έστειλε επίσης απεσταλμένους στον Ησαΐα, ζητώντας τη μεσιτεία του προφήτη. Ο άνθρωπος του Θεού απάντησε με ακλόνητη πίστη, διαβεβαιώνοντας τον βασιλιά ότι ο Κύριος θα συντρίψει τον υπερήφανο Ασσύριο. Εκείνη τη νύχτα, άγγελος Κυρίου κατέβηκε στο στρατόπεδο των εχθρών και πάταξε εκατόν ογδόντα πέντε χιλιάδες στρατιώτες.

Ο Σενναχηρείμ επέστρεψε ντροπιασμένος στην πατρίδα του, ενώ οι Ιεροσολυμίτες βρήκαν τεράστια λάφυρα. Έτσι αποδείχθηκε για άλλη μια φορά ότι η πίστη και η προσευχή είναι ισχυρότερες από κάθε στρατό της γης. Λίγο αργότερα, ο Εζεκίας αρρώστησε βαριά και ο Ησαΐας ήλθε να του αναγγείλει τον επικείμενο θάνατό του.

Ο βασιλιάς έστρεψε το πρόσωπό του προς τον τοίχο και προσευχήθηκε με δάκρυα στον Κύριο, υπενθυμίζοντας την πιστή πορεία του. Ο προφήτης δεν είχε προλάβει να βγει από την πόλη, όταν ο Θεός του φανέρωσε ότι άκουσε την προσευχή του βασιλιά και πρόσθεσε δεκαπέντε χρόνια στη ζωή του. Ως σημείο βεβαιότητας, η σκιά γύρισε πίσω δέκα βαθμίδες στο ηλιακό ωρολόγιο του Άχαζ, με την προσευχή του Ησαΐα.

Ο προφήτης είχε επίσης το χάρισμα της θαυματουργίας, καθώς κατά τη διάρκεια πολιορκίας ανέβλυσε με την προσευχή του την πηγή του Σιλωάμ, κάτω από το όρος Σιών. Σε αυτή την ίδια πηγή έστειλε αργότερα ο Κύριος Ιησούς τον εκ γενετής τυφλό για να νιφθεί και να ανακτήσει το φως του. Όταν ανήλθε στον θρόνο ο ασεβής Μανασσής, ο Ησαΐας τον έλεγξε δημοσίως για την ειδωλολατρία και τη διαφθορά του.

Ο σκληρόκαρδος βασιλιάς διέταξε να τον πριονίσουν με ξύλινο πριόνι και έτσι ο μέγας προφήτης τελείωσε τη ζωή του ως μάρτυρας. Το τίμιο λείψανό του ενταφιάστηκε κοντά στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ. Πολλούς αιώνες αργότερα, επί αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Νεωτέρου, το άγιο σκήνωμα του προφήτη μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη.

Κατατέθηκε με τιμές στον περίφημο ναό του αγίου μάρτυρα Λαυρεντίου, πλησίον των Βλαχερνών. Μέρος της τιμίας κάρας του φυλάσσεται σήμερα στο Άγιο Όρος, στην ιερά μονή Χιλανδαρίου, ως ευλογία για τους προσκυνητές. Το βιβλίο που άφησε πίσω του ο Ησαΐας παραμένει ένα από τα πιο πολύτιμα κεφάλαια της Παλαιάς Διαθήκης.

Ελέγχει την απιστία του Ισραήλ προς τον Θεό των Πατέρων του και προαναγγέλλει την αιχμαλωσία και την επιστροφή του λαού επί του βασιλιά Κύρου. Προφητεύει επίσης την καταστροφή και ανοικοδόμηση των Ιεροσολύμων και του ιερού ναού του Σολομώντος. Με ασύλληπτη ακρίβεια περιγράφει τα παθήματα του Μεσσία, τα τραύματα και τους μώλωπες, χάρη στους οποίους θα θεραπευόμασταν εμείς.

Ονομάζει τον Λυτρωτή Θεό και άνθρωπο, διδάσκαλο των εθνών και θεμελιωτή της βασιλείας της ειρήνης και της αγάπης. Προφητεύει ακόμη την Ανάσταση του Σωτήρα και την παγκόσμια εξάπλωση της Εκκλησίας του. Έτσι ο μέγας προφήτης μένει για πάντα φωνή της Παλαιάς Διαθήκης που ομιλεί καθαρά για τον Χριστό.

Η μνήμη του εορτάζεται από την Εκκλησία μας στις εννέα Μαΐου κάθε χρόνο.