Η Ανακομιδή των Λειψάνων του Αγίου Νικολάου στο Μπάρι

Σαράντα επτά οπλισμένοι άνδρες από το Μπάρι μπήκαν στον ναό των Μύρων και άνοιξαν τον τάφο που ξεχείλιζε από ευωδιαστό άγιο μύρο. Ένας νεαρός ονόματι Ματθαίος, σπρωγμένος από ζήλο και ανυπομονησία, έσπασε το κάλυμμα και αντίκρισε το θαυμαστό περιεχόμενο της σαρκοφάγου. Η εποχή ήταν ταραγμένη και η Βυζαντινή Αυτοκρατορία περνούσε δύσκολες ώρες μέσα στον ενδέκατο αιώνα μετά Χριστόν.

Οι Τούρκοι έθεταν τέρμα στην επιρροή της Αυτοκρατορίας μέσα στη Μικρά Ασία και κατέστρεφαν πόλεις, χωριά και ιερούς τόπους. Σκότωναν τους κατοίκους και συνόδευαν τη βία τους με βεβήλωση ναών, αγίων λειψάνων, εικόνων και χειρογράφων. Οι μουσουλμάνοι θέλησαν επίσης να καταστρέψουν τα λείψανα του Αγίου Νικολάου, που η τιμή τους είχε απλωθεί σε ολόκληρο τον χριστιανικό κόσμο.

Η ευλάβεια προς τον μέγα ιεράρχη ήταν βαθιά ριζωμένη στην Ανατολή αλλά και στη Δύση. Ο πιστός λαός θεωρούσε τον Άγιο πρόμαχο των ναυτικών, βοηθό των πτωχών και ταχύ προστάτη όσων τον επικαλούνταν με δάκρυα. Η απειλή πάνω στο ιερό σκήνωμα δημιουργούσε αγωνία στους χριστιανούς της Ανατολής και της Δύσης.

Παλαιότερα, κατά το έτος επτακόσια ενενήντα δύο μετά Χριστόν, ο χαλίφης Αρούν αλ Ρασίντ είχε στείλει τον Χουμέιντ με στόλο για να λεηλατήσει τη Ρόδο. Αφού ερήμωσε εκείνο το νησί, ο Χουμέιντ κατευθύνθηκε προς τα Μύρα της Λυκίας με σκοπό να συλήσει τον τάφο του Αγίου Νικολάου. Όμως αντί του ιερού τάφου άνοιξε έναν άλλον που βρισκόταν δίπλα στην κρύπτη του ιεράρχη.

Μόλις ολοκληρώθηκε η βεβήλωση, σηκώθηκε φοβερή θύελλα στη θάλασσα και σχεδόν όλα τα πλοία διαλύθηκαν σε κομμάτια μέσα στα κύματα. Η οργή του Θεού φάνηκε καθαρά σε όλους όσοι παρακολούθησαν το γεγονός εκείνο με τρόμο. Η βεβήλωση των ιερών συγκλόνισε τους χριστιανούς της Ανατολής αλλά και της Δύσης για πολύν καιρό.

Στην Ιταλία οι πιστοί ανησυχούσαν ιδιαίτερα για την τύχη των λειψάνων του θαυματουργού ιεράρχη της Μύρας. Ανάμεσα στους χριστιανούς της Ιταλίας ζούσαν τότε και πολλοί Έλληνες που τιμούσαν θερμά τον Άγιο Νικόλαο. Οι κάτοικοι της πόλεως Μπάρι, που βρίσκεται στις ακτές της Αδριατικής, αποφάσισαν να σώσουν το ιερό σκήνωμα του προστάτη.

Κατά το έτος χίλια ογδόντα επτά μετά Χριστόν έμποροι από το Μπάρι και τη Βενετία ταξίδεψαν προς την Αντιόχεια για εμπορικούς σκοπούς. Και οι δύο ομάδες σκέφτηκαν να πάρουν τα λείψανα του Αγίου Νικολάου και να τα μεταφέρουν στην Ιταλία κατά την επιστροφή. Οι άνδρες του Μπάρι ανέθεσαν στους Βενετούς να τους αποβιβάσουν πρώτοι στις ακτές των Μύρων της Λυκίας.

Στην αρχή έστειλαν δύο άνδρες ως ανιχνευτές, οι οποίοι επέστρεψαν με την είδηση ότι στην πόλη επικρατούσε ησυχία. Μέσα στον ναό όπου αναπαύονταν τα ένδοξα λείψανα συνάντησαν μόνο τέσσερις μοναχούς που φύλαγαν τον τόπο. Αμέσως σαράντα επτά άνδρες οπλίστηκαν και κατευθύνθηκαν προς τον ναό του μεγάλου ιεράρχη και θαυματουργού.

Οι φύλακες, χωρίς να υποψιάζονται τίποτε, έδειξαν στους ξένους το υπερυψωμένο βάθρο κάτω από το οποίο κρυβόταν ο τάφος. Από εκεί άλειφαν τους προσκυνητές με το θαυμαστό μύρο που έρρεε από τα ιερά λείψανα του ποιμένα. Η εμπιστοσύνη των μοναχών αποδείχθηκε τραγική, γιατί δεν φαντάστηκαν τις πραγματικές προθέσεις των επισκεπτών.

Εκείνη τη στιγμή οι μοναχοί διηγήθηκαν στους ξένους μια εμφάνιση του Αγίου Νικολάου που είχε γίνει το ίδιο βράδυ σε κάποιον γέροντα. Μέσα σε εκείνη την οπτασία ο Άγιος είχε παραγγείλει να φυλαχθούν με προσοχή και ευλάβεια τα ιερά λείψανα του. Η διήγηση αυτή έδωσε θάρρος στους άνδρες του Μπάρι, που είδαν στην οπτασία μια έγκριση και ένα μήνυμα του ίδιου του Αγίου.

Για να διευκολύνουν την επιχείρηση τους φανέρωσαν στους μοναχούς την πρόθεση τους και τους πρόσφεραν τριακόσια χρυσά νομίσματα. Οι φύλακες αρνήθηκαν τα χρήματα και θέλησαν να ειδοποιήσουν τους κατοίκους για τον κίνδυνο που απειλούσε την πόλη. Όμως οι ξένοι τους έδεσαν χωρίς δισταγμό και τοποθέτησαν δικούς τους φρουρούς στην είσοδο του ναού.

Έπειτα άρχισαν να αποσυναρμολογούν το βάθρο που σκέπαζε τον τάφο με τα λείψανα. Ο νεαρός Ματθαίος έδειξε υπερβολική προθυμία και ανυπομονησία στην προσπάθεια αυτή. Με βιασύνη έσπασε το κάλυμμα και τότε φάνηκε ότι η σαρκοφάγος ήταν γεμάτη με ευωδιαστό άγιο μύρο.

Οι ιερείς Λούππος και Δρόγος, σύντροφοι των ανδρών, διάβασαν λιτή πάνω από το ιερό σκήνωμα. Μετά την προσευχή, το ρήγμα που είχε ανοίξει ο Ματθαίος άρχισε να αναβλύζει άφθονο μύρο από τη σαρκοφάγο του ιεράρχη. Το γεγονός συνέβη την εικοστή Απριλίου του έτους χίλια ογδόντα επτά μετά Χριστόν, μέρα αξέχαστη για όλους.

Επειδή δεν υπήρχε ειδική θήκη για τη μεταφορά, ο ιερέας Δρόγος τύλιξε τα ιερά λείψανα σε ένα καθαρό ύφασμα με ευλάβεια. Μαζί με τους άνδρες του Μπάρι μετέφερε στη συνέχεια το πολύτιμο φορτίο μέχρι το πλοίο που τους περίμενε. Οι μοναχοί ελευθερώθηκαν και ειδοποίησαν αμέσως την πόλη για τη θλιβερή αρπαγή των λειψάνων του θαυματουργού ποιμένα.

Πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε γρήγορα στην ακτή με κλάμα και θρήνους, όμως ήταν πλέον αργά. Τα πλοία είχαν ήδη ανοίξει πανιά και ταξίδευαν προς τη δυτική θάλασσα με το ιερό σκήνωμα. Στις οκτώ Μαΐου τα καράβια έφτασαν στο λιμάνι του Μπάρι μετά από μακρύ ταξίδι μέσα στα κύματα.

Σύντομα η χαρμόσυνη είδηση διαδόθηκε σε όλη την πόλη και ξεσήκωσε πανηγυρικά τους κατοίκους. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά έτρεξαν στην ακτή για να υποδεχθούν τον μεγάλο προστάτη με λαμπάδες και θυμιάματα. Την επόμενη ημέρα, στις εννιά Μαΐου του έτους χίλια ογδόντα επτά μετά Χριστόν, μετέφεραν πανηγυρικά τα λείψανα.

Η πομπή κατευθύνθηκε προς τον ναό του Αγίου Στεφάνου, που βρισκόταν κοντά στη θάλασσα, ανάμεσα σε ψαλμούς και δάκρυα. Η ιερή μεταφορά συνοδεύτηκε από πολλές θεραπείες ασθενών, που γέμισαν τους κατοίκους με δέος και ευλάβεια. Σαράντα επτά πάσχοντες από διάφορες αρρώστιες θεραπεύτηκαν την πρώτη ημέρα, άνδρες και γυναίκες κάθε ηλικίας.

Άλλοι υπέφεραν από πονοκεφάλους, άλλοι από πάθηση στα μάτια, άλλοι από αδυναμία στα μέλη του σώματος. Την επόμενη μέρα θεραπεύτηκαν είκοσι δύο ακόμη, ενώ την Τετάρτη το πλήθος των θεραπευμένων έφτασε τους είκοσι εννιά. Νωρίς το πρωί της Πέμπτης ο Άγιος γιάτρεψε έναν κωφάλαλο που υπέφερε εδώ και πέντε ολόκληρα χρόνια.

Έπειτα εμφανίστηκε σε έναν ευλαβή μοναχό και του φανέρωσε ότι εκατόν έντεκα ψυχές είχαν ήδη ευεργετηθεί. Ένα χρόνο αργότερα οικοδομήθηκε μεγαλοπρεπής ναός προς τιμήν του Αγίου Νικολάου μέσα στην πόλη. Ο πάπας Ουρβανός ο Δεύτερος ήρθε αυτοπροσώπως και τέλεσε τα εγκαίνια με μεγάλη συνοδεία επισκόπων.

Τότε τοποθέτησαν τα ιερά λείψανα μέσα σε αργυρή και επίχρυση λάρνακα. Το γεγονός της μεταφοράς ξεσήκωσε ιδιαίτερη ευλάβεια προς τον θαυματουργό ιεράρχη σε ολόκληρο τον χριστιανικό κόσμο. Ορίστηκε λοιπόν ξεχωριστή εορτή για την ένατη ημέρα του Μαΐου, που τιμάται έκτοτε αδιάλειπτα από τους πιστούς.

Στην αρχή η εορτή αυτή τηρούνταν μόνο από τους κατοίκους της πόλεως Μπάρι, χωρίς ευρύτερη διάδοση. Δεν υιοθετήθηκε από τις υπόλοιπες περιοχές της χριστιανικής Ανατολής και Δύσης για διάφορους ιστορικούς και ψυχολογικούς λόγους. Η Ελληνική Εκκλησία δεν θέσπισε αρχικά τον εορτασμό αυτής της μνήμης, αφού θεωρούσε λυπηρό γεγονός την απώλεια των λειψάνων από τα Μύρα.

Η Ρωσική Εκκλησία όμως καθιέρωσε γρήγορα την εορτή της μεταφοράς μέσα στο λειτουργικό της κανόνα. Η αγάπη του ρωσικού λαού προς τον Άγιο ήταν ήδη βαθιά ριζωμένη μετά την παραλαβή του χριστιανισμού. Οι διηγήσεις των θαυμάτων του Αγίου σε στεριά και θάλασσα ήταν γνωστές σε όλους τους πιστούς.

Πλήθος ναών και μοναστηριών χτίστηκαν προς τιμήν του ποιμένα της Μύρας μέσα στις ορθόδοξες χώρες. Οι θαυματουργές εικόνες του πολλαπλασιάστηκαν, ενώ κάθε Πέμπτη τιμάται ιδιαίτερα η μνήμη του από την παράδοση. Saving as `05_09_Ανακομιδή_Λειψάνων_Αγίου_Νικολάου_Ελληνικά_Καθαρά.