Οι Άγιοι Απόστολοι Απελλής, Λουκάς και Κλήμης από τους Εβδομήκοντα

Το όνομα του Αποστόλου Απελλή σώθηκε μέσα στην ίδια την Καινή Διαθήκη, όταν ο Παύλος τον χαιρετά ως «δόκιμον εν Χριστώ». Ο ίδιος αυτός μαθητής έφτασε ως τη Ρώμη και τελείωσε τη ζωή του στη Σμύρνη, αγωνιζόμενος μέχρι την τελευταία του πνοή. Ο Απελλής ανήκει στη χορεία των Εβδομήκοντα Αποστόλων, εκείνων που ο Κύριος ξεχώρισε για να στείλει μπροστά του στην ιεραποστολή.

Από τα πρώτα χρόνια αφιερώθηκε ολόψυχα στο κήρυγμα του Ευαγγελίου, με ζήλο που τον οδήγησε στα μεγάλα κέντρα του τότε κόσμου. Στη Ρώμη στάθηκε στήριγμα για τους πιστούς, που ζούσαν μέσα σε δυσκολίες και διωγμούς. Εκεί τον γνώρισε ο Απόστολος Παύλος και τον αναφέρει με ξεχωριστή τιμή στην προς Ρωμαίους επιστολή του.

Ο χαρακτηρισμός «δόκιμος εν Χριστώ» δείχνει έναν άνθρωπο που πέρασε μέσα από δοκιμασίες και απέδειξε την πίστη του με έργα. Η παράδοση μάς λέει πως αργότερα έφτασε στη Σμύρνη, όπου συνέχισε το κήρυγμα χωρίς ανάπαυση. Εκεί παρέδωσε την ψυχή του ως καλός στρατιώτης του Χριστού, στερεώνοντας τους αδελφούς μέχρι το τέλος.

Άλλες πηγές αναφέρουν πως διετέλεσε επίσκοπος Ηρακλείου της Τραχινίας, ποιμαίνοντας με αγάπη το ποίμνιο που του εμπιστεύτηκε ο Θεός. Δίπλα στον Απελλή στέκει ο Άγιος Λουκάς, ή Λούκιος, ένας ακόμη από τους Εβδομήκοντα Αποστόλους του πρώτου χριστιανικού αιώνα. Αξίζει να τονιστεί πως δεν πρόκειται για τον γνωστό Ευαγγελιστή Λουκά, αν και ορισμένοι τους ταυτίζουν.

Οι ελληνικές πηγές διακρίνουν ξεκάθαρα τον σημερινό τιμώμενο από τον συγγραφέα του τρίτου Ευαγγελίου. Χαρακτηριστικά τον αποκαλούν «άλλον του Ευαγγελιστή Λουκά», για να αποφεύγεται κάθε σύγχυση ανάμεσα στα δύο πρόσωπα. Από την άλλη πλευρά, ο Άγιος Δημήτριος του Ροστόβ και η σλαβική παράδοση υποστηρίζουν πως πρόκειται για τον ίδιο τον Ευαγγελιστή.

Η Εκκλησία τιμά τον Ευαγγελιστή Λουκά ξεχωριστά στις δεκαοκτώ Οκτωβρίου, διατηρώντας έτσι τη μνήμη του ως εορτή με ιδιαίτερο βάρος. Ο σημερινός Άγιος Λουκάς χειροτονήθηκε επίσκοπος της Λαοδικείας στη Συρία, μιας πόλης με σημαντική χριστιανική κοινότητα από τα πρώτα χρόνια. Εκεί ανέλαβε τη φροντίδα του ποιμνίου με υπομονή και αφοσίωση, μέσα σε εποχή γεμάτη δυσκολίες και αντιξοότητες.

Κήρυττε ακούραστα τον λόγο του Ευαγγελίου σε όσους τον άκουγαν, είτε πιστούς είτε ειδωλολάτρες. Έζησε ως πιστός δούλος του Ιησού Χριστού, τελειώνοντας τη ζωή του γαλήνια στη διακονία του. Έτσι ολοκλήρωσε τον δρόμο του, αφήνοντας πίσω του παρακαταθήκη πίστης και αγάπης για το ποίμνιο.

Ο τρίτος της σημερινής χορείας είναι ο Άγιος Κλήμης, του οποίου το όνομα μνημονεύει ο ίδιος ο Παύλος στην προς Φιλιππησίους επιστολή του. Ο Απόστολος των Εθνών τον κατατάσσει ανάμεσα σε εκείνους «ων τα ονόματα εν βίβλω ζωής», δίνοντας μαρτυρία ουράνιας τιμής. Στην ίδια περικοπή ο Παύλος αναφέρει πρώτα τις γυναίκες Ευοδία και Συντύχη, που τον βοηθούσαν στο έργο του κηρύγματος.

Αμέσως μετά μιλά για τον Κλήμη ως έναν από τους πιστούς συνεργάτες του στη διάδοση του Ευαγγελίου. Η αναφορά αυτή φανερώνει την εκτίμηση που έτρεφε ο Απόστολος για τον αφοσιωμένο μαθητή του. Αργότερα ο Άγιος Κλήμης ανέλαβε επισκοπικό αξίωμα στη Σαρδική της Μικράς Ασίας, ποιμαίνοντας με σύνεση τους εκεί πιστούς.

Ο ιστορικός Ευσέβιος, στην εκκλησιαστική του ιστορία, τον ταύτισε εσφαλμένα με τον Κλήμη της Ρώμης, που ήταν διαφορετικό πρόσωπο. Η ορθή παράδοση όμως ξεχωρίζει σαφώς τους δύο αγίους, αναγνωρίζοντας τη ιδιαίτερη πορεία του καθενός. Ο σημερινός τιμώμενος υπέμεινε πολλές δοκιμασίες και πειρασμούς, με μοναδικό σκοπό να στηρίξει το ποίμνιό του στην αλήθεια.

Παρέδωσε στους πιστούς ακέραιη τη διδασκαλία του Ευαγγελίου, όπως την παρέλαβε ο ίδιος από τον Παύλο. Έτσι αναπαύθηκε εν Κυρίω, αφήνοντας πίσω του φωτεινό παράδειγμα. Η Εκκλησία τιμά τους τρεις Αποστόλους από κοινού και στις δέκα Σεπτεμβρίου κάθε χρόνο.