Ο Όσιος Μάρκος ο Αθηναίος και η συνάντηση με τον αββά Σεραπίωνα

Στα εκατόν τριάντα χρόνια της ζωής του, ο Όσιος Μάρκος είχε περάσει ενενήντα πέντε ολόκληρα μέσα σε μια σπηλιά του όρους Θράκης, χωρίς να αντικρίσει ούτε άνθρωπο ούτε ζώο ούτε πουλί. Όταν τον επισκέφθηκε ο αββάς Σεραπίων, ο γέροντας πρόσταξε το βουνό να σαλέψει, και εκείνο μετακινήθηκε προς τη θάλασσα πέντε χιλιάδες πήχεις. Η ιστορία του φτάνει σε εμάς από τη μαρτυρία του αββά Σεραπίωνος, ο οποίος είδε σε όραμα δύο ερημίτες κοντά στον μεγάλο γέροντα Ιωάννη.

Εκείνοι μιλούσαν για κάποιον Μάρκο που ασκούνταν σε απομακρυσμένο βουνό της Αιθιοπίας, μακριά από κάθε ανθρώπινη παρουσία. Όταν ξύπνησε ο Σεραπίων, διηγήθηκε το όραμα στον γέροντα Ιωάννη, και ο γέροντας το αναγνώρισε ως θείο μήνυμα. Πήρε λοιπόν την ευχή του και ξεκίνησε αμέσως για την Αλεξάνδρεια, διανύοντας σε πέντε ημέρες δρόμο είκοσι ημερών.

Εκεί ένας έμπορος του εξήγησε ότι το όρος βρισκόταν πολύ μακρύτερα, μέσα στα βάθη της φοβερής αιθιοπικής ερήμου. Ο Σεραπίων πήρε μαζί του λίγο νερό σε κολοκύθα και λίγους χουρμάδες, και βάδισε στην έρημο επί είκοσι ολόκληρες ημέρες χωρίς να συναντήσει τίποτε ζωντανό. Όταν τελείωσαν τα ελάχιστα εφόδιά του, ο Σεραπίων έπεσε εξαντλημένος στο χώμα της ερήμου, ανίκανος πια να συνεχίσει ή να γυρίσει πίσω.

Τότε εμφανίστηκαν ξανά οι δύο ερημίτες του οράματος και του έδωσαν να γευτεί μια ρίζα από φυτό της ερήμου. Με τη δύναμη του Θεού αναζωογονήθηκε αμέσως και του υπέδειξαν το μονοπάτι που οδηγούσε στο βουνό του Οσίου Μάρκου. Επί επτά ημέρες ανέβαινε τον απόκρημνο βράχο, που φαινόταν να αγγίζει τον ουρανό, καλυμμένος μόνο από σκόνη και πέτρες.

Την έβδομη νύχτα είδε άγγελο να κατεβαίνει από τα ουράνια και να αναγγέλλει στον γέροντα την άφιξη του πολυπόθητου επισκέπτη. Πλησιάζοντας τη σπηλιά, άκουσε τον Όσιο να ψάλλει στίχους του Δαβίδ και να μακαρίζει την ψυχή του για την αγνότητα μιας ολόκληρης ζωής. Έπειτα ο Μάρκος βγήκε στην είσοδο, αγκάλιασε τον επισκέπτη του και έκλαψε από συγκίνηση.

Του είπε ότι ενενήντα πέντε χρόνια ποθούσε να δει ανθρώπινο πρόσωπο και τώρα ο Κύριος εκπλήρωνε την επιθυμία του. Ο Σεραπίων θαύμασε το σώμα του γέροντα, που ήταν ολόκληρο σκεπασμένο με τρίχες σαν αληθινό ένδυμα από τη χάρη του Θεού. Καθισμένοι μαζί, ο Όσιος Μάρκος άρχισε να διηγείται τη ζωή του στον επισκέπτη.

Γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε φιλοσοφία στα νεανικά του χρόνια. Όταν πέθαναν οι γονείς του, σκέφτηκε ότι η ίδια μοίρα τον περίμενε, και θέλησε να απαρνηθεί τον κόσμο πριν τον αρπάξει ο θάνατος. Έβγαλε λοιπόν τα ρούχα του, ανέβηκε σε μια σανίδα και αφέθηκε στα κύματα της θάλασσας.

Με τη θεία πρόνοια ξεβράστηκε σε εκείνο το άγριο όρος της Αιθιοπίας. Τα πρώτα τριάντα χρόνια υπήρξαν για τον Όσιο τα πιο σκληρά της ασκητικής του ζωής. Υπέφερε από φοβερή πείνα και δίψα, από γυμνότητα και από το ψύχος του χειμώνα και την κάψα του καλοκαιριού.

Δεν έβρισκε ούτε μία ρίζα φυτού στη γυμνή εκείνη γη και αναγκαζόταν να τρώει χώμα και να πίνει αλμυρό θαλασσινό νερό. Οι δαίμονες τον έσερναν από την κορυφή του βουνού προς τη θάλασσα, του ξέγδερναν το δέρμα και του φώναζαν να φύγει από τη γη τους. Από το ψύχος και την κάψα έπεσαν τα δάχτυλα των ποδιών του, και έμενε ξαπλωμένος στη γη σαν πεθαμένος.

Μετά τα τριάντα χρόνια των αφάνταστων δοκιμασιών, η χάρη του Θεού επισκέφθηκε τον ασκητή με τρόπο θαυμαστό και ορατό. Άγγελοι Κυρίου του έφερναν την τροφή στον κατάλληλο καιρό, και στο σώμα του φύτρωσαν μακριές τρίχες που τον προστάτευαν από το ψύχος και τον καύσωνα. Από εκείνη τη στιγμή οι δαίμονες δεν τολμούσαν πια να τον πλησιάσουν, ούτε η πείνα ούτε η δίψα τον κυρίευαν.

Ο Όσιος αξιώθηκε να δει την ομοιότητα του θείου Παραδείσου, το δέντρο της γνώσεως και τους προφήτες Ηλία και Ενώχ μέσα στη μακαρία εκείνη κατοικία. Όταν ρώτησε τον Σεραπίωνα για την κατάσταση του κόσμου, χάρηκε ακούοντας ότι η ειδωλολατρία είχε παύσει και οι διωγμοί κατά των χριστιανών είχαν σταματήσει. Ρώτησε όμως και αν υπάρχουν ακόμη άγιοι που θαυματουργούν, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου περί κόκκου σινάπεως.

Καθώς έλεγε αυτά τα λόγια, το βουνό σαλεύτηκε και κινήθηκε προς τη θάλασσα κατά πέντε χιλιάδες πήχεις. Ο Όσιος γύρισε αμέσως και πρόσταξε το βουνό να επιστρέψει στη θέση του, διότι μιλούσε απλώς με τον αδελφό του. Ο Σεραπίων έπεσε από τον φόβο του χάμω, και ο γέροντας τον σήκωσε με στοργή στα χέρια του.

Όταν είδε ότι ο επισκέπτης του ποτέ δεν είχε αντικρίσει τέτοιο θαύμα, ο Όσιος Μάρκος αναστέναξε και έκλαψε για τους χριστιανούς που μόνο στο όνομα είναι χριστιανοί. Έπειτα κάλεσε τον Σεραπίωνα σε τράπεζα, και άγγελος αόρατος έφερε μέσα στη σπηλιά δύο μαλακούς άρτους λευκούς σαν χιόνι, δύο ψημένα ψάρια, λαχανικά, ελιές, χουρμάδες και νερό γλυκύτερο από το μέλι. Ο Σεραπίων δεν είχε γευτεί ποτέ στη ζωή του τέτοια τροφή, και ο γέροντας του εξήγησε ότι ο Κύριος διπλασίασε την τράπεζα προς χάριν του φιλοξενουμένου.

Όλη τη νύχτα την πέρασαν μαζί σε ψαλμωδία και προσευχή, καθώς πλησίαζε η ώρα της κοιμήσεως του Οσίου. Ο γέροντας έδωσε εντολή να ταφεί το σώμα του στη σπηλιά και να σφραγιστεί η είσοδος με μεγάλη πέτρα. Παρακάλεσε ακόμη να μην πάρει ο Σεραπίων ούτε μία τρίχα από το σώμα του ως ιερό ενθύμιο.

Ευχήθηκε για ασκητές και ιερείς, για βασιλείς και πτωχούς, για μοναχούς και για όλη την Εκκλησία του Χριστού. Τότε φως λαμπρότερο από τον ήλιο γέμισε τη σπηλιά και άρρητη ευωδία πλημμύρισε ολόκληρο το βουνό. Ο Σεραπίων είδε με τα ίδια του τα μάτια την ψυχή του Οσίου Μάρκου να ελευθερώνεται από τα δεσμά της σάρκας.

Άγγελοι την έντυσαν με λευκό ολόφωτο ένδυμα και την ανέβαζαν προς τους ανοιγμένους ουρανούς, ενώ φωνή θεϊκή διέτασσε τους δαίμονες να κρυφτούν από το πρόσωπο του φωτός της δικαιοσύνης. Η αγία ψυχή σταμάτησε για μια ώρα στον αέρα, και έπειτα ακούστηκε ξανά φωνή από τα ουράνια που καλούσε κοντά της εκείνον που είχε καταντροπιάσει τους δαίμονες. Ο επισκέπτης διέκρινε δεξιά χείρα απλωμένη από τον ουρανό, η οποία υποδέχθηκε με στοργή την άσπιλη ψυχή του γέροντα.

Με δάκρυα χαράς ο Σεραπίων έψαλε τα συνηθισμένα τροπάρια, ασπάστηκε με ευλάβεια το ιερό λείψανο και το ακούμπησε στο βάθος της σπηλιάς. Έπειτα σφράγισε την είσοδο με μεγάλο λίθο και κατέβηκε από το όρος δοξάζοντας τον Θεό. Μετά τη δύση του ηλίου εμφανίστηκαν οι δύο ερημίτες και τον οδήγησαν θαυματουργικά πίσω στη μονή του γέροντα Ιωάννη.

Ο αββάς Ιωάννης και οι μαθητές του άκουσαν με συγκίνηση όλα τα γενόμενα, και μαζί δόξασαν τον φιλάνθρωπο Θεό, που στεφανώνει τους αληθινούς εργάτες της αρετής με ουράνια δόξα.