Ο Όσιος Ιωάννης στο ξεροπήγαδο

Ένα δεκατριάχρονο παιδί ρίχτηκε με τη σφραγίδα του σταυρού σε ένα πηγάδι πενήντα μέτρων, γεμάτο φίδια και ερπετά, και έμεινε εκεί όρθιο σαράντα μέρες χωρίς τροφή και νερό. Ο μικρός Ιωάννης από τη Σιβίστρα, στους πρόποδες του Ταύρου της Καππαδοκίας, έγινε με τη χάρη του Θεού πρότυπο ασκητικής ανδρείας στα χρόνια του Διοκλητιανού και του Μαξιμιανού. Όταν ο διοικητής Πομπιανός έφτασε στην περιοχή για να εφαρμόσει τα αυτοκρατορικά διατάγματα κατά των χριστιανών, η ευσεβής χήρα Ιουλιανή κρύφτηκε με τα δύο παιδιά της, τον Ιωάννη και τη Θεσμισία.

Ήθελε να τα μεγαλώσει ελεύθερα μέσα στην πίστη, μακριά από τον φόβο και τη βία της εποχής. Έτσι ο μικρός Ιωάννης μεγάλωσε δίπλα στη μητέρα του με προσευχή, με Γραφή και με την προσδοκία του Χριστού. Όταν συμπλήρωσε τα δεκατρία του χρόνια, πήγε μόνος μια μέρα στην εκκλησία και συνάντησε εκεί έναν άγνωστο άνθρωπο.

Εκείνος του μίλησε για την έρημο και τον προέτρεψε να αγωνιστεί σκληρά, αν ήθελε αληθινά να γίνει ισάγγελος μέσα από την άσκηση. Το παιδί αποχαιρέτησε τη μητέρα του και της ζήτησε ταπεινά να προσεύχεται γι' αυτόν στον αγώνα του. Πήρε τον δρόμο προς τα άγρια μέρη που απλώνονται προς την Αρμενία, χωρίς συνοδεία και χωρίς εφόδια.

Μετά από δύο ημέρες πορείας συνάντησε έναν Αιγύπτιο ερημίτη, τον αββά Φαρμούθιο, που ήταν φωτισμένος από τη χάρη του Θεού. Ο γέροντας τον κράτησε κοντά του μία ολόκληρη εβδομάδα μέσα στη σπηλιά του και του δίδαξε τις βασικές αρχές της μοναχικής ζωής. Έπειτα ένας άγγελος Κυρίου οδήγησε τον Ιωάννη σε ένα ξερό πηγάδι, βάθους περίπου πενήντα μέτρων, γεμάτο φίδια και άλλα ερπετά.

Στη μνήμη του ζωντάνεψαν τα παραδείγματα του πατριάρχη Ιωσήφ, του προφήτη Δανιήλ, του Ιερεμία και του Ιωνά. Όλοι εκείνοι βρέθηκαν σε λάκκους ή στα έγκατα της γης και προεικόνισαν την κάθοδο του Χριστού στον άδη. Έτσι το παιδί έκανε με πίστη το σημείο του σταυρού και ρίχτηκε χωρίς δισταγμό μέσα στο σκοτεινό πηγάδι.

Ένας άγγελος Θεού το φύλαξε και το κατέβασε με ασφάλεια ως κάτω. Έμεινε εκεί όρθιο σαράντα ημέρες με τα χέρια υψωμένα, χωρίς τροφή και νερό. Ο άγγελος που φρόντιζε τον Ιωάννη φανέρωσε στον αββά Φαρμούθιο τον κρυμμένο τόπο της άσκησής του και του οδήγησε εκεί τα βήματα.

Ο γέροντας του έφερε ουράνια τροφή και προσπάθησε με αγάπη να τον πείσει να αφήσει αυτή την ακραία οδό της ασκητικής ζωής. Όταν είδε πως το παιδί έμενε σταθερό, το συμβούλεψε να προσέχει τις παγίδες του σατανά και να οπλιστεί με υπομονή ενάντια στην ακηδία. Πέρασε ένας χρόνος και ο πειρασμός εμφανίστηκε στον Φαρμούθιο με τη μορφή ενός υπηρέτη, σταλμένου τάχα από τη μητέρα του παιδιού.

Έπεισε τον γέροντα να πάει και να παρακαλέσει τον νεαρό ασκητή να γυρίσει στους δικούς του, που έκλαιγαν για την απουσία του. Ο Ιωάννης όμως είχε λάβει από τον Θεό το χάρισμα της διάκρισης των πνευμάτων, παρά τη νεαρή του ηλικία. Κατάλαβε αμέσως ότι ο γέροντας είχε γίνει άθελά του όργανο του πονηρού και τον έστειλε πίσω στη σπηλιά του.

Ο διάβολος συνέχισε να πολεμά τον στρατιώτη του Χριστού με λογισμούς για τη μητέρα και την οικογένειά του. Ο πονηρός παρουσιάστηκε ύστερα μπροστά στο παιδί με τη μορφή της ίδιας της μητέρας του και έπειτα της αδελφής του. Προσπάθησε να τον λυγίσει με δάκρυα και παρακάλια, μα ο Ιωάννης τον περιφρόνησε και έμεινε σταθερός στην προσευχή.

Αυτή η υπεράνθρωπη μάχη εναντίον των δαιμονικών φαντασμάτων κράτησε δέκα ολόκληρους μήνες μέσα στο σκοτεινό πηγάδι. Όταν έφτασε η ώρα να παραδώσει την ψυχή του στον Διδάσκαλο του αγώνα, ο Κύριος του φανέρωσε το τέλος του. Ο Θεός έστειλε κοντά του τον Χρύσιο, έναν ασκητή από τη Λυκαονία, για να ακούσει την ιστορία του και να φροντίσει την ταφή του.

Ο Ιωάννης διηγήθηκε όσα είχε ζήσει και έπειτα εκοιμήθη με ειρήνη μέσα στο φρέαρ της ασκήσεώς του. Ο Χρύσιος σκέπασε το άγιο σώμα με τον δικό του μανδύα και έκλεισε το στόμιο του πηγαδιού με μία μεγάλη πέτρα. Πριν φύγει, φύτεψε εκεί έναν φοίνικα που βλάστησε αμέσως και γέμισε καρπούς.

Ο άλλοτε ξερός τόπος έγινε πηγή ιαμάτων για τους κατοίκους της γύρω περιοχής.