Αγία Ευβουλή, η μητέρα του Παντελεήμονος

Στην αγκαλιά της κράτησε τον μικρό Παντολέοντα και τον αφιέρωσε στον αληθινό Θεό, την ίδια ώρα που ο πατέρας του ονειρευόταν να τον δει μεγάλο πολεμιστή. Λίγο πριν ξεσπάσει ο μεγάλος διωγμός του Διοκλητιανού, η Ευβουλή προφήτευσε πως μέσα από το παιδί της θα ντροπιαζόταν ο διάβολος. Η αγία κοιμήθηκε εν Κυρίω γύρω στο τριακόσια τρία μετά Χριστόν στη Νικομήδεια, λίγο πριν αρχίσει η μεγάλη δοκιμασία της Εκκλησίας.

Η ίδια και ο γιος της, ο μεγαλομάρτυρας Παντελεήμων, έμελλε να δοξαστούν μέσα σε εκείνα τα δύσκολα χρόνια της πίστεως. Στα Συναξάρια η μακαρία αυτή γυναίκα παρουσιάζεται ως «στέφανος του ανδρός αυτής» και ως μητέρα που ευφραίνεται πάνω στα τέκνα της. Γεννήθηκε από χριστιανούς γονείς, οι οποίοι την ανέθρεψαν με μεγάλη φροντίδα στην ορθόδοξη πίστη και ευσέβεια.

Όταν έφτασε σε ηλικία γάμου, την πάντρεψαν με έναν ειδωλολάτρη, τον Ευστόργιο, ελπίζοντας πως θα φωτιστεί από εκείνη. Στήριζαν την επιλογή τους στα λόγια του αποστόλου Παύλου, ότι ο άπιστος άνδρας αγιάζεται μέσα στη χριστιανή σύζυγο. Έτσι, μέσα στο σπιτικό τους ζούσαν ενωμένοι στο σώμα, χωρισμένοι όμως στην πίστη και στην καρδιά.

Ο Ευστόργιος πρόσφερε με ζήλο θυσίες στα είδωλα, ενώ η Ευβουλή ύψωνε κάθε ώρα δοξολογία και ευχαριστία στον αληθινό Θεό. Όταν συνέλαβε στα σπλάχνα της τον πολυπόθητο καρπό του γάμου της, ευχαρίστησε θερμά τον Κύριο για το δώρο που της χάριζε. Καθώς προαισθανόταν πως δεν θα έμενε για πολύ σε τούτη τη ζωή, αγωνιζόταν να αφιερώσει το παιδί της στον Θεό από την κοιλιά της.

Όταν γεννήθηκε ο μικρός, ο πατέρας του τού έδωσε το όνομα Παντολέων, που σημαίνει σαν λιοντάρι, ονειρευόμενος έναν γενναίο πολεμιστή. Η μητέρα όμως είχε άλλον αγώνα μέσα στην καρδιά της, καθώς ήθελε να τον δει στρατιώτη του Χριστού και όχι του κόσμου. Τον ανέθρεφε με ευσέβεια, μιλώντας του όσο μπορούσε για τον ένα και αληθινό Θεό της αγάπης.

Τα λόγια της δεν τα κατεύθυνε τόσο στη λογική του παιδιού, όσο στα βάθη της παιδικής του καρδιάς. Ήλπιζε πως, όταν θα τον επισκεφθεί η χάρη του Αγίου Πνεύματος, εκείνο θα του ανοίξει τον νου στα θεία μυστήρια. Τότε θα του θύμιζε όσα είχε ακούσει από τη μητέρα του στις πιο τρυφερές στιγμές της παιδικής του ηλικίας.

Μετά από λίγα χρόνια η Ευβουλή βρέθηκε στην κλίνη του θανάτου και κάλεσε κοντά της το αγαπημένο της παιδί. Τον φίλησε, τον ευλόγησε και του είπε με δάκρυα τα τελευταία λόγια της μητρικής της παρακαταθήκης. Του ζήτησε να μη χωρίσει τίποτα στον κόσμο την ψυχή του από την αγάπη του αληθινού Θεού.

Του είπε να σηκώνει πάντοτε τα μάτια του στον ουρανό και να ζητάει βοήθεια μόνον από Εκείνον. Τον προέτρεψε να μιμηθεί τον Κύριο που είναι σπλαχνικός, γενναιόδωρος και φιλάνθρωπος προς όλους τους ανθρώπους. Να αποκτήσει συμπονετική καρδιά, να δείχνει έλεος σε κάθε άνθρωπο και να εργάζεται με προθυμία το καλό.

Καθώς μιλούσε, πλημμύρισε από τη χάρη του Θεού και άρχισε να προφητεύει για όσα έμελλε να ακολουθήσουν. Είπε πως έβλεπε με τα πνευματικά της μάτια έναν σφοδρό διωγμό της Εκκλησίας του Χριστού. Είπε ακόμα ότι μέσα από τον γιο της ο πονηρός διάβολος θα ντροπιαζόταν και θα ταπεινωνόταν για πάντα.

Αναγνώρισε τη μεγάλη τιμή να ονομαστεί μητέρα μεγαλομάρτυρα και παρέδωσε την ψυχή της στον γλυκύτατο Κύριό της. Έπειτα από την μακαρία της κοίμηση, ο νέος μεγάλωνε και δυνάμωνε πνευματικά μέσα στη χάρη του Θεού. Οι προσευχές της μητέρας του τον σκέπαζαν αδιάκοπα και τον φύλαγαν από κάθε κίνδυνο της νεανικής ψυχής.

Θυμόταν πάντα τα λόγια της ότι θα ήταν μαζί του και προσπαθούσε να ζει βίο ενάρετο και σεμνό. Ο χαρακτήρας του ήταν πράος, ταπεινός, υπάκουος και εργατικός, σημάδια φανερά της μητρικής αναστροφής. Ο Κύριος δεν παρέβλεψε τις προσευχές της δούλης του, αλλά τον οδήγησε σε έναν άγιο Γέροντα, τον ιερέα Ερμόλαο.

Όταν ο Γέροντας άρχισε να του μιλά για τον Κύριο Ιησού Χριστό, η καρδιά του νεαρού σκίρτησε από αγαλλίαση και χαρά. Αναγνώρισε στα λόγια του Γέροντα τα λόγια της μητέρας του και κατάλαβε πόσο βαθιά είχε σπείρει εκείνη τον σπόρο. Στο άγιο Βάπτισμα ο διορατικός Γέροντας του έδωσε το όνομα Παντελεήμων, που φανερώνει τον πανελεήμονα άνθρωπο.

Έμεινε επτά ημέρες κοντά του και άντλησε τα ζωντανά νάματα της διδασκαλίας του σαν από αστείρευτη πηγή. Έπειτα οδήγησε στην πίστη και τον πατέρα του Ευστόργιο, ο οποίος δέχτηκε το βάπτισμα και γκρέμισε μαζί του τα είδωλα. Μετά τη βάπτισή του ο Ευστόργιος έγινε πράος και απλός σαν παιδί, και σύντομα ο Κύριος τον μετέθεσε στην αιώνια ζωή.

Το μεγαλύτερο επίτευγμα της Ευβουλής υπήρξε αναμφίβολα η αγία μητρότητά της μέσα στην Εκκλησία. Αυτή η ευλαβική μητέρα ανέθρεψε έναν ανάργυρο ιατρό, θεραπευτή και μεγαλομάρτυρα του Χριστού. Γι' αυτόν τον λόγο τιμάται ως προστάτιδα όλων των ορθοδόξων μητέρων που αγωνίζονται για τα παιδιά τους.

Το απολυτίκιό της εκφράζει την αλήθεια ότι τα άγια παιδιά είναι δώρο του Θεού στις άγιες μητέρες. Η αγία τιμάται ιδιαίτερα στη ρωσική μονή του Αγίου Παντελεήμονος στο Άγιον Όρος, όπου της συντάχθηκε και πολυέλεος ακολουθία. Η σύνταξη της ακολουθίας έγινε κατά τον δέκατο ένατο αιώνα και καθιερώθηκε σταθερά στη λατρευτική ζωή της μονής.

Στις τριάντα Μαρτίου, ημέρα της μνήμης της, τελείται μεγάλο πανηγύρι στη μονή με ολονύκτια αγρυπνία, σαν θρονικός εορτασμός. Αν η ημερομηνία πέσει σε καθημερινή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η εορτή μεταφέρεται στην τέταρτη ή την πέμπτη Κυριακή των Νηστειών. Το έτος δύο χιλιάδες τρία οικοδομήθηκε στη μονή και ναός αφιερωμένος στη δικαία Ευβουλή.

Ο ναός εγκαινιάστηκε στις εννέα Νοεμβρίου του ίδιου έτους από τον τότε αρχιεπίσκοπο Τσερνιβτσίου και Μπουκοβίνας Ονούφριο. Ο μακαριστός γέροντας Ιερεμίας, ηγούμενος της μονής, έλεγε πως η Ευβουλή είναι δεύτερη μετά την Παναγία, ως μητέρα των αγιορειτών πατέρων του Παντελεήμονος.