Ο Όσιος Ιάκωβος ο Ομολογητής της Μονής Στουδίου

Οι δήμιοι του Λέοντος του Αρμενίου γέμισαν πληγές όλο του το σώμα, του τσάκισαν τους ώμους και το στήθος, και τον άφησαν αιμόφυρτο πάνω στο χώμα. Όμως ο Ιάκωβος δεν έβγαλε ούτε έναν στεναγμό ανυπομονησίας, σαν γενναίος στρατιώτης του Χριστού που πέθαινε για τις άγιες εικόνες. Ο όσιος Ιάκωβος ο Ομολογητής υπήρξε ένας από τους πιο αγαπημένους μαθητές του αγίου Θεοδώρου του Στουδίτου στην Κωνσταντινούπολη.

Έζησε σε εκείνη τη σκοτεινή εποχή που ο ασεβής αυτοκράτορας Λέων ο Αρμένιος αναβίωσε την αίρεση της εικονομαχίας. Την αίρεση αυτή είχαν ήδη αναθεματίσει οι άγιοι Πατέρες στην Έβδομη Οικουμενική Σύνοδο. Πολλοί πιστοί βασανίστηκαν τότε σκληρά, επειδή αρνήθηκαν να προδώσουν την ευλαβική τιμή των αγίων εικόνων.

Όταν εξορίστηκε ο άγιος Θεόδωρος για την υπεράσπιση των εικόνων, οι διώκτες στράφηκαν με μανία και κατά των μαθητών του. Ανάμεσα σε εκείνους που συνελήφθησαν βρισκόταν και ο μακάριος Ιάκωβος, που παραδόθηκε σε κάθε λογής βασανιστήρια. Μετά τον βίαιο θάνατο του Λέοντος του Αρμενίου, ο άγιος ελευθερώθηκε από τη φυλακή μαζί με άλλους ομολογητές του Χριστού.

Επέστρεψε ημιθανής στη Μονή Στουδίου, όπου σύντομα παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο. Τα αδέλφια τον ενταφίασαν με την πρέπουσα τιμή, αναγνωρίζοντας σε αυτόν τον γνήσιο μάρτυρα της πίστεως. Την είδηση της κοιμήσεως του γνωστοποίησε με γράμμα ο μακάριος Υπάτιος, ο οποίος εκτελούσε καθήκοντα ηγουμένου στη θέση του εξόριστου διδασκάλου του.

Το μήνυμα έφτασε στον άγιο Θεόδωρο τον Στουδίτη, καθώς εκείνος επέστρεφε από την εξορία και βρισκόταν προσωρινά στη Μονή του Κρισκεντίου. Ο μεγάλος Πατέρας απάντησε με μια επιστολή που αποκαλύπτει τον βαθύ πνευματικό δεσμό του με τον μαθητή του. Έγραψε πως δέχτηκε το λυπηρό μήνυμα χωρίς πικρία της καρδιάς, αλλά και με αληθινή χαρά της ψυχής.

Πενθούσε τον Ιάκωβο σαν γιο του, μάλιστα σαν γιο που ο ίδιος δεν θεωρούσε τον εαυτό του άξιο να τον ονομάζει έτσι. Συγχρόνως όμως αγαλλόταν, γιατί ο μαθητής του είχε φτάσει στην αιώνια ζωή που του ετοίμαζε ο Κύριος. Ολόκληρη η Εκκλησία ευφραινόταν, διότι ένα τόσο φωτεινό μέλος της προστέθηκε στους ουράνιους θησαυρούς.

Ο διδάσκαλος υπενθύμιζε στον Υπάτιο πως πάντοτε θεωρούσε τον Ιάκωβο ομολογητή, μάρτυρα και άγιο άνδρα του Θεού. Είχε αγωνιστεί με ανδρεία ενάντια στις σαρκικές επιθυμίες, διατηρώντας το σώμα του αγνό και καθαρό από κάθε εμπαθή ορμή. Χρησιμοποιούσε την πιο λιτή τροφή, υποτάσσοντας έτσι το σώμα στη λογική του ψυχή με αυστηρή άσκηση.

Ο ύπνος του ήταν τόσο ολιγαρκής, ώστε όσοι τον έβλεπαν απορούσαν πώς ακόμη διατηρούσε την υγεία του. Ώρες ολόκληρες, όσο του επέτρεπε ο χρόνος, ύψωνε τον νου του στον Θεό με θερμή προσευχή. Σε αυτή τη θεοπτική μελέτη βυθιζόταν τόσο, ώστε ο νους του αρπαζόταν σε άρρητη θεωρία των ουρανίων μυστηρίων.

Όταν επανερχόταν στον εαυτό του, όλα αυτά γεννούσαν μέσα του φλόγα θείας αγάπης για τον Σωτήρα Χριστό. Ο άγιος Θεόδωρος επικαλούνταν ως μάρτυρες τον Θεό και τον Ιωάννη, τον πρώτο διδάσκαλο του Ιακώβου. Εκείνος του διηγούνταν για τον μαθητή πράγματα που ο ίδιος ο Θεόδωρος αγνοούσε πολλές φορές.

Όλα αυτά ήταν μόνο η αρχή, ο τρόπος με τον οποίο συνήθιζε τον εαυτό του στην ασκητική και πνευματική ζωή. Όσο για τους αγώνες της ομολογίας, αυτοί φαίνονταν καθαρά τόσο στους ανθρώπους όσο και στους αγγέλους του ουρανού. Όταν οι υπηρέτες των τυράννων τον παρέδωσαν στα φρικτά μαρτύρια, εκείνος στάθηκε σταθερός χωρίς φόβο.

Του γέμισαν με πληγές το δέρμα, του συνέτριψαν τους ώμους και το στήθος, του έχυσαν το αίμα και τον άφησαν ριγμένο στη γη. Έπασχε για την αγία εικόνα, και αυτό σημαίνει πως έπασχε για τον ίδιο τον εικονιζόμενο Χριστό. Από αυτές τις αφόρητες πληγές το σώμα του παρέλυσε ολόκληρο, καθώς όλα τα μέλη του είχαν συντριβεί από τα βασανιστήρια.

Παραδόθηκε στη φροντίδα των ιατρών, αλλά οι βαρύτατες ασθένειες είχαν ήδη κυριεύσει την ταλαιπωρημένη του σάρκα. Κάθε ημέρα ετοιμαζόταν για την ώρα της εξόδου του, με ευχαριστία προς τον Θεό και βαθύτατη ταπείνωση καρδιάς. Έτσι, ήσυχα και ειρηνικά, παρέδωσε το πνεύμα του στα χέρια του ποθητού Νυμφίου του Χριστού.

Ο Υπάτιος ανέφερε στον διδάσκαλο πως ο όσιος είχε προείπει την κοίμηση του πριν συμβεί. Αυτό το χάρισμα της προοράσεως ήταν καρπός των μαρτυρικών αγώνων του και του καθαρού του βίου. Έγραφε ακόμη πως στην κηδεία του παρευρέθηκε πλήθος κόσμου, ανάμεσα στους οποίους και άνθρωποι πολύ επιφανούς καταγωγής.

Όλα αυτά έγιναν με τη μυστική και ανεξιχνίαστη βουλή του Θεού, που τιμά τους δικούς του φίλους και δούλους. Σε άνθρωπο άσημο κατά κόσμον, αλλά μέγα κατά πνεύμα, δεν θα είχε συναχθεί τόσο πλήθος χωρίς θεϊκή ευδοκία. Ο όσιος Ιάκωβος ανέβηκε στους ουρανούς και προστέθηκε στη χορεία των συναθλητών του ομολογητών.

Έτσι αυξήθηκε ο αριθμός των μαρτύρων και των ομολογητών της ορθής πίστεως. Με τις πρεσβείες του ας αξιωθούμε και εμείς της μερίδας των αγίων του Κυρίου.