Γαβριήλ ο Μικρός, ο Γεωργιανός οσιομάρτυρας του Νταβίτ-Γκαρέτζι

Στο μικρό ραφτάδικό του στην Τιφλίδα μοίραζε σχεδόν όλο το κέρδος της ημέρας στους φτωχούς της γειτονιάς. Δολοφονήθηκε από Νταγκεστανούς ληστές τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, καθώς συνόδευε έναν αρχιδιάκονο πίσω στο σπίτι του. Ο Άγιος Γαβριήλ υπήρξε σημαντική μορφή της Γεωργιανής Εκκλησίας του δέκατου όγδοου αιώνα, αν και τα βιογραφικά του στοιχεία διασώθηκαν αποσπασματικά μέσα στους αιώνες.

Έλαβε μόρφωση που για την εποχή του θεωρούνταν αξιόλογη, και αυτή η παιδεία φάνηκε αργότερα στο πλούσιο συγγραφικό του έργο. Από νεαρή ηλικία επιθυμούσε διακαώς τη μοναχική ζωή, όμως για αρκετό διάστημα παρέμεινε μέσα στον κόσμο. Προσπαθούσε με κάθε τρόπο να φυλάξει την ψυχή του από τη ματαιότητα και τους θορύβους της πόλης.

Είχε ανοίξει ένα μικρό ραφτάδικο στην Τιφλίδα, όπου εργαζόταν με τα ίδια του τα χέρια καθημερινά. Τα περισσότερα κέρδη του δεν τα κρατούσε για τον εαυτό του, αλλά τα διέθετε στους ενδεείς της πόλης. Έτσι, μέσα στον κόσμο, ζούσε ήδη με κανόνα νηστείας, προσευχής και κρυφής ελεημοσύνης.

Η καρδιά του όμως ποθούσε ολοκληρωτική αφιέρωση στον Χριστό, μακριά από τις μέριμνες της αγοράς. Όταν ωρίμασε μέσα του ο πόθος της απόλυτης αφιέρωσης, εγκατέλειψε ξαφνικά την επιχείρησή του και κάθε εγκόσμια ασχολία του. Ξεκίνησε για την έρημο του Νταβίτ-Γκαρέτζι, ένα από τα αρχαιότερα μοναστικά κέντρα της Γεωργίας.

Εκεί έλαβε το αγγελικό σχήμα του μοναχού, και αφιέρωσε όλη του τη ζωή στην άσκηση και τη μελέτη. Μεγάλο μέρος του χρόνου του το αφιέρωνε στη συγγραφή, και τα έργα του σημάδεψαν ουσιαστικά την πνευματική γραμματεία της πατρίδας του. Συνέταξε αρκετές συλλογές πατερικών κειμένων, καρπός υπομονετικής αντιγραφής και προσεκτικής επιλογής.

Έγραψε επίσης πρωτότυπα έργα θεολογικού περιεχομένου, με σαφήνεια και βαθιά εκκλησιαστική παιδεία. Ανάμεσα στα κείμενά του ξεχωρίζει η ερμηνεία της αρχιερατικής Θείας Λειτουργίας, όπου εξηγεί με λεπτομέρεια το νόημα κάθε μέρους της ακολουθίας. Έγραψε ακόμη πνευματικές διηγήσεις ευσεβών ανδρών, καθώς και τον βίο και τους κόπους του οσίου σχημαμοναχού Ονησιφόρου.

Συνέθεσε επίσης μια σύντομη ιστορία για κάποιον Πορφύριο, και κείμενα πάνω στον Νομοκάνονα της Έκτης Οικουμενικής Συνόδου. Με τον τρόπο αυτό υπηρετούσε σιωπηλά την Εκκλησία της Γεωργίας, παραδίδοντας στους επόμενους έναν θησαυρό πνευματικής σοφίας και λειτουργικής εμπειρίας. Ανάμεσα στους αδελφούς της μονής ο Γαβριήλ ξεχώριζε για μια σπάνια ικανότητα αγάπης προς κάθε άνθρωπο που τον πλησίαζε.

Είχε φλογερή επιθυμία να βοηθάει τους άλλους, και κανείς δεν έφευγε αδιάφορα από κοντά του. Βοηθούσε όλους με τα έργα του, φρόντιζε όλους με στοργή και ενθάρρυνε όλους με τον λόγο του. Έγινε στήριγμα για τους νεότερους μοναχούς και παρηγοριά για τους πονεμένους προσκυνητές που έφταναν στην έρημο.

Τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή του χίλια οκτακόσια δύο έφθασε στη μονή ένας αρχιδιάκονος από την Τιφλίδα. Είχε έρθει στο Νταβίτ-Γκαρέτζι με τον πόθο να γνωρίσει από κοντά τη ζωή των ασκητών. Μετά από κάποιο διάστημα όμως ένιωσε αγωνία για την οικογένειά του και αποφάσισε να επιστρέψει στο σπίτι του.

Ο Άγιος Γαβριήλ τον συνόδευσε με αγάπη στον δρόμο της επιστροφής, όπως συνήθιζε να κάνει για τους ξένους. Στη διαδρομή τους όμως δέχθηκαν ξαφνική επίθεση από ομάδα Νταγκεστανών ληστών, και ο όσιος πατέρας φονεύθηκε επιτόπου. Οι αδελφοί μετέφεραν τα τίμια λείψανά του πίσω στη μονή και τα ενταφίασαν εκεί με μεγάλη τιμή και ευλάβεια.