Η Γ΄ Στάση των Χαιρετισμών της Παναγίας

Τριάντα ημέρες πριν από το Άγιο Πάσχα, η Εκκλησία μας υψώνει τη φωνή της στην τρίτη στάση του Ακαθίστου Ύμνου. Εκεί ο πιστός λαός ψάλλει για το άνθος της αφθαρσίας και για τη μυστική θύρα που οδηγεί ξανά στον Παράδεισο. Ο Ακάθιστος Ύμνος αποτελεί έναν από τους πιο αγαπημένους ύμνους της ορθόδοξης παράδοσης και ψάλλεται τμηματικά κάθε Παρασκευή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Η τρίτη στάση περιλαμβάνει τους οίκους που ξεκινούν με τα γράμματα νι, ξι, όμικρον, πι, ρο και σίγμα. Σε αυτούς τους οίκους η υμνογραφία στρέφεται με ιδιαίτερη ένταση στο μυστήριο της ενανθρώπησης του Λόγου του Θεού. Ο υμνογράφος παρουσιάζει την Παναγία ως νέα κτίση, καθώς ο Δημιουργός φανέρωσε νέα δημιουργία μέσα από την άσπορη μήτρα της.

Η Παρθένος βλάστησε τον Κύριο και διατήρησε τη μήτρα της άφθορη, όπως ήταν πριν από τη σύλληψη. Το θαύμα αυτό υπερβαίνει κάθε ανθρώπινη λογική και κάθε φυσικό νόμο της κτιστής πραγματικότητας. Οι πιστοί καλούνται να ατενίσουν αυτό το ανείπωτο γεγονός και να υμνήσουν την Θεοτόκο με βαθιά ευγνωμοσύνη.

Έτσι η τρίτη στάση γίνεται προσκλητήριο εισόδου στο κατανυκτικό κλίμα της προετοιμασίας για την Ανάσταση. Στους χαιρετισμούς της στάσης αυτής η Παναγία προσφωνείται ως άνθος αφθαρσίας και ως στέφανος της εγκράτειας των αγίων. Η υμνογραφία την ονομάζει τύπο της αναστάσεως που λάμπει και εικόνα της αγγελικής ζωής μέσα στον κόσμο.

Παρουσιάζεται ως δέντρο με λαμπρό καρπό που τρέφει τους πιστούς και ως φυλλωτό ξύλο που σκεπάζει πολλούς. Γέννησε τον οδηγό για όσους περιπλανώνται και τον λυτρωτή για όσους κρατούνται αιχμάλωτοι από την αμαρτία. Οι πιστοί την παρακαλούν ως δυσώπηση του δίκαιου Κριτή και ως συγχώρηση πολλών ανθρώπινων πταισμάτων.

Γίνεται στολή για τους γυμνούς της παρρησίας και στοργή που νικά κάθε άλλο πόθο της καρδιάς. Στη συνέχεια ο υμνογράφος μάς καλεί να γίνουμε ξένοι του κόσμου, βλέποντας τον ξένο τόκο της Παρθένου. Ο νους πρέπει να μεταφερθεί στον ουρανό, αφού ο υψηλός Θεός φανερώθηκε στη γη ως ταπεινός άνθρωπος.

Ήρθε ανάμεσά μας θέλοντας να ελκύσει προς το ύψος όσους του φωνάζουν με πίστη το Αλληλούια. Έτσι η ενανθρώπηση παρουσιάζεται ως πράξη αγάπης που γεφυρώνει τον ουρανό με τη γη. Ο επόμενος οίκος αναφέρεται στον απερίγραπτο Λόγο, που βρισκόταν ολόκληρος στα κάτω και ταυτόχρονα δεν απουσίαζε καθόλου από τα άνω.

Η ενανθρώπηση δεν υπήρξε τοπική μετακίνηση αλλά θεϊκή συγκατάβαση προς το ανθρώπινο γένος. Έτσι έγινε ο τόκος από την Παρθένο, που δέχθηκε μέσα της τον Θεό και άκουσε τους ύμνους των πιστών. Η Παναγία προσφωνείται ως χώρα του αχώρητου Θεού και ως θύρα του σεπτού μυστηρίου της σωτηρίας.

Για τους απίστους γίνεται ακρόαμα αμφίβολο, ενώ για τους πιστούς γίνεται καύχημα χωρίς καμία αμφιβολία. Είναι το πανάγιο όχημα Εκείνου που κάθεται πάνω στα Χερουβείμ και το άριστο οίκημα Εκείνου που υμνείται από τα Σεραφείμ. Συνένωσε τα αντίθετα μέσα της και έδεσε μαζί την παρθενία με τη μητρότητα.

Μέσω αυτής λύθηκε η παράβαση των πρωτοπλάστων και άνοιξε ξανά η θύρα του Παραδείσου για τους ανθρώπους. Είναι το κλειδί της βασιλείας του Χριστού και η ελπίδα των αιωνίων αγαθών. Όλη η φύση των Αγγέλων έμεινε άναυδη μπροστά στο μέγα έργο της ενανθρώπησης, βλέποντας τον απρόσιτο Θεό προσιτό άνθρωπο, που συναναστρεφόταν τους ανθρώπους με αγάπη.

Στον οίκο του γράμματος ρο οι ρήτορες με τα πολλά λόγια παρουσιάζονται σαν ψάρια άφωνα μπροστά στο μυστήριο της Θεοτόκου. Δεν μπορούν να εξηγήσουν πώς η Παρθένος παραμένει παρθένος και ταυτόχρονα κατάφερε να γεννήσει. Οι πιστοί όμως θαυμάζουν το μυστήριο και βοούν με εμπιστοσύνη τους χαιρετισμούς προς την Παναγία.

Εκείνη γίνεται δοχείο της σοφίας του Θεού και ταμείο της θεϊκής πρόνοιας για όλο τον κόσμο. Αναδεικνύει ασόφους τους φιλοσόφους και ελέγχει ως άλογους τους τεχνολόγους της ματαιότητας. Μπροστά της μωράθηκαν οι δεινοί συζητητές και μαράθηκαν όσοι κατασκεύαζαν μύθους με την τέχνη τους.

Διασπά τις σύνθετες πλοκές των Αθηναίων σοφών και γεμίζει τα δίχτυα των απλών ψαράδων του Ευαγγελίου. Τραβά τις ψυχές από τον βυθό της άγνοιας και φωτίζει πολλούς με την αληθινή γνώση του Θεού. Είναι το πλοίο όσων θέλουν να σωθούν και το ασφαλές λιμάνι των ναυτικών της ζωής αυτής.

Ο τελευταίος οίκος υπενθυμίζει ότι ο κοσμήτορας των όλων ήρθε αυτεπάγγελτος για να σώσει τον άνθρωπο. Φάνηκε ως άνθρωπος ανάμεσά μας, αφού κάλεσε το όμοιο με το όμοιο, ως ποιμένας και ως αληθινός Θεός.