Όσιος Θαλλέλαιος ο ασκητής της Συρίας

Σε έναν τόπο γεμάτο τάφους και ερειπωμένο ειδωλικό ναό, όπου κανείς δεν τολμούσε να πλησιάσει από φόβο, εγκαταστάθηκε μόνος του ένας ψηλόσωμος μοναχός από την Κιλικία. Επί δέκα ολόκληρα χρόνια έζησε μέσα σε ένα μικροσκοπικό κελί δύο πήχεων ύψος και ενός πήχη πλάτος, με το κεφάλι του ακουμπισμένο στα γόνατα. Ο Όσιος Θαλλέλαιος καταγόταν από την περιοχή της Κιλικίας στη Μικρά Ασία και έζησε τον πέμπτο αιώνα.

Από νεαρή ηλικία περιφρόνησε τη ματαιότητα του κόσμου και αναζήτησε την ησυχία και την άσκηση. Έφτασε στη μονή του Οσίου Σάββα του Ηγιασμένου, όπου εκάρη μοναχός και αγάπησε με όλη του την καρδιά τη νηστεία και τη σκληραγωγία. Η ενάρετη βιοτή του ήταν τόσο φανερή, ώστε οι πατέρες τον έκριναν άξιο και τον χειροτόνησαν πρεσβύτερο.

Ύστερα από αρκετά χρόνια ωρίμασε μέσα του ο πόθος για μεγαλύτερη ερημία και βαθύτερη πάλη με τον εαυτό του. Έτσι ξεκίνησε για τη Συρία και έφτασε στη Γάβαλα, μια πόλη που υπαγόταν στη μητρόπολη της Λαοδικείας. Σε απόσταση είκοσι σταδίων από εκεί βρισκόταν εκείνος ο φοβερός τόπος που θα γινόταν στάδιο των αγώνων του.

Ο τόπος αυτός είχε άσχημη φήμη σε όλη την περιοχή και κανείς διαβάτης δεν τολμούσε να σταθεί κοντά του. Πάνω σε ένα μεγάλο ύψωμα στεκόταν ένας παλιός ειδωλολατρικός ναός, ολόγυρα από αρχαίους τάφους, και εκεί φώλιαζε πλήθος ακαθάρτων πνευμάτων. Οι δαίμονες τρόμαζαν τους ανθρώπους με φαντάσματα και άγριες φωνές, ενώ συχνά επιτίθονταν σε ανθρώπους και ζώα, προκαλώντας μεγάλη ζημιά και πόνο.

Όταν ο Όσιος Θαλλέλαιος άκουσε για όλα αυτά, δεν φοβήθηκε καθόλου, αλλά πήρε αμέσως τον δρόμο για εκεί. Έστησε μια μικρή σκηνή ανάμεσα στους τάφους και άρχισε τον σκληρό του αγώνα. Νήστευε αυστηρά, κακοπαθούσε το σώμα του με κάθε στέρηση και προσευχόταν αδιάκοπα μέρα και νύχτα.

Τα ακάθαρτα πνεύματα δεν άντεξαν την παρουσία ενός τέτοιου γείτονα στον τόπο που θεωρούσαν εδώ και αιώνες δικό τους. Συγκεντρώθηκαν όλα μαζί σαν στρατός και όρμησαν εναντίον του με μεγάλη μανία. Προσπαθούσαν να τον τρομάξουν με άγριες φωνές, με απειλές και με κάθε λογής πανουργία.

Ήθελαν να τον αναγκάσουν να εγκαταλείψει τον τόπο και να φύγει για πάντα μακριά τους. Όμως ο πιστός δούλος του Θεού στεκόταν όρθιος σαν ατρόμητος στρατιώτης του Χριστού και δεν λύγιζε με τίποτα. Έκανε το σημείο του σταυρού, ύψωνε την προσευχή του και πατούσε με τη δύναμη της πίστης την αδύναμη μανία των πονηρών πνευμάτων.

Για πολύ καιρό συνεχίστηκε αυτός ο σκληρός αγώνας, κάθε μέρα και κυρίως μέσα στις σκοτεινές ώρες της νύχτας. Στο τέλος, με τη βοήθεια του Θεού, οι δαίμονες ντροπιάστηκαν και αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο. Έφυγαν με αισχύνη, αφού δεν μπόρεσαν να νικήσουν τον αήττητο στρατιώτη του Χριστού και δεν τόλμησαν ξανά να τον ενοχλήσουν.

Έχοντας πια καθαρίσει τον τόπο, ο όσιος θέλησε να αυξήσει ακόμη περισσότερο τη σκληραγωγία του. Έφτιαξε για τον εαυτό του ένα μικρό κελί, που σε καμία περίπτωση δεν ταίριαζε στο ανάστημά του. Το ύψος του έφτανε μόλις τους δύο πήχεις και το πλάτος έναν μόνο πήχη, ώστε ούτε όρθιος μπορούσε να σταθεί ούτε φυσιολογικά να καθίσει μέσα.

Ήταν άνθρωπος ψηλός και έτσι κάθε φορά αναγκαζόταν να κατεβάζει το κεφάλι του ως τα γόνατα. Μέσα σε αυτή τη φοβερή στενότητα έζησε με υπομονή και χαρά γύρω στα δέκα ολόκληρα χρόνια της ζωής του. Εκείνον τον καιρό τον επισκέφθηκε ο επίσκοπος Κύρου Θεοδώρητος, που είχε ακούσει για τους αγώνες του.

Τον βρήκε να διαβάζει το ιερό Ευαγγέλιο μέσα στο μικροσκοπικό του κελί με βαθιά συγκέντρωση. Ο επίσκοπος τον ρώτησε με σεβασμό ποιος ήταν ο λόγος που διάλεξε έναν τόσο σκληρό τρόπο ζωής. Ο όσιος του απάντησε ταπεινά πως θεωρούσε τον εαυτό του μεγάλο αμαρτωλό μπροστά στον Θεό.

Πίστευε με βεβαιότητα πως στη μέλλουσα ζωή τον περίμεναν μεγάλες τιμωρίες για τις αμαρτίες του. Γι’ αυτό σοφίστηκε ο ίδιος αυτή τη μικρή φυλακή και την υπέμενε με τη θέλησή του. Είχε την ελπίδα πως, με αυτή τη μικρή στενοχώρια στην παρούσα ζωή, θα γλίτωνε από τα αιώνια βάσανα της κολάσεως.

Ο επίσκοπος Θεοδώρητος έφυγε από εκεί βαθιά συγκινημένος και ωφελημένος από τη συνομιλία. Ο Κύριος χάρισε στον δούλο του και το μεγάλο δώρο της θαυματουργίας προς όφελος των ανθρώπων. Με τις προσευχές του θεράπευε ασθενείς από κάθε λογής αρρώστιες, όχι μόνο ανθρώπους αλλά και ζώα.

Πολλοί έτρεχαν κοντά του σαν να πήγαιναν σε ιαματική πηγή και έβρισκαν θεραπεία στο σώμα και στην ψυχή τους. Μέσα από τα θαύματα αυτά φωτίστηκαν με το φως της αλήθειας πολλοί ειδωλολάτρες της γύρω περιοχής. Στα Γάβαλα ζούσε ακόμη μεγάλος αριθμός ανθρώπων που κρατούσαν τις παλιές ειδωλολατρικές συνήθειες.

Όλοι αυτοί οδηγήθηκαν στην επίγνωση της αλήθειας και ασπάστηκαν με χαρά την πίστη του Χριστού. Με τη βοήθεια αυτών των νέων χριστιανών ο όσιος γκρέμισε τον παλιό ειδωλικό ναό και κατέστρεψε τους τάφους. Καθάρισε τον τόπο από κάθε δαιμονικό μίασμα και έχτισε εκεί ναό αφιερωμένο στους αγίους μάρτυρες.

Φρόντισε ώστε να τελείται καθημερινή ακολουθία προς δόξαν του Θεού μέσα σε αυτόν τον νέο ιερό χώρο. Ήταν επίσης πολυμήχανος και βρήκε αξιοθαύμαστους τρόπους για να φέρει τους ανθρώπους κοντά στον Χριστό. Κατασκεύασε κάποτε ένα κρεμαστό κρεβάτι, που έγινε γνωστό σε ολόκληρη την περιοχή.

Από εκεί ψηλά συζητούσε με τους ειδωλολάτρες που τον επισκέπτονταν και έριχνε τα πνευματικά του δίχτυα. Έτσι κέρδισε πολλές ψυχές και έγινε πραγματικός πνευματικός πατέρας ολόκληρης πόλης. Το υπόλοιπο της ζωής του το πέρασε στους ίδιους αγώνες της προσευχής και της εγκράτειας.

Κοιμήθηκε εν Κυρίω σε προχωρημένη ηλικία, αφού είχε ευαρεστήσει σε όλα τον Θεό. Σύμφωνα με την παράδοση, η οσιακή του κοίμηση έγινε γύρω στα τετρακόσια εξήντα μετά Χριστόν, αφού πέρασε εξήντα ολόκληρα χρόνια στη μοναχική πολιτεία. Ο άγιος Σωφρόνιος Ιεροσολύμων αναφέρει στο Λειμωνάριο πως ο όσιος δεν σταμάτησε ποτέ να χύνει δάκρυα μετανοίας, λέγοντας πως ο Θεός μας έδωσε αυτόν τον καιρό για να σωθούμε.