Άγιος Ηλίας ο Ιερομάρτυρας της Μόσχας

Μέσα στο παγωμένο χιόνι της σοβιετικής εξορίας, ένας ιερέας από τη Μόσχα φώναζε στον Κύριο γιατί τον είχε εγκαταλείψει. Λίγες ώρες αργότερα, μια θεία επίσκεψη σαν φλόγα άγγιξε την ψυχή του και τον μεταμόρφωσε σε νέο άνθρωπο. Ο Άγιος Ηλίας Νικολάγιεβιτς γεννήθηκε σε κάποιο χωριό της Μόσχας τον δέκατο ένατο αιώνα και σπούδασε στη Θεολογική Ακαδημία της πόλης.

Νυμφεύθηκε την ευσεβή Ευγενία και χειροτονήθηκε ιερέας με βαθιά συναίσθηση της αποστολής του. Διακόνησε στον μικρό ναό ενός πτωχοκομείου και αργότερα στην ενορία του Αγίου Νικολάου Τολματσέφ, λίγο πριν ξεσπάσει η Οκτωβριανή επανάσταση. Ήταν ευλαβέστατος ποιμένας και ο ναός του στάθηκε φάρος πνευματικού φωτός για πλήθος πιστών της εποχής εκείνης.

Παρότι έγγαμος, ζούσε με αυστηρή ασκητική συνείδηση, σαν μοναχός μέσα στον κόσμο. Όταν ξέσπασε ο διωγμός κατά της Εκκλησίας, η μυστική σοβιετική αστυνομία τον συνέλαβε και τον φυλάκισε με σκληρότητα. Τον εξόρισαν στην απομακρυσμένη και παγωμένη περιοχή του ποταμού Κράσναγια Βίσερα.

Η πρεσβυτέρα Ευγενία πέρασε ολόκληρη τη νύχτα με προσευχή και πικρά δάκρυα για τον σύζυγό της. Λίγο πριν ξημερώσει αποκοιμήθηκε για λίγο και είδε στον ύπνο της την Παναγία, που της είπε να μη φοβάται. Δύο χρόνια αργότερα, η πρεσβυτέρα Ευγενία ταξίδεψε για να τον επισκεφθεί στον μακρινό τόπο της εξορίας.

Του έφερε μαζί της ένα ιερό Ευαγγέλιο και ένα μικρό φιαλίδιο με αγιασμό, σαν ευλογία από την πατρίδα. Οι φύλακες όμως άρπαξαν αμέσως το Ευαγγέλιο από τα χέρια της με βιαιότητα. Όταν τη ρώτησαν τι περιείχε το μικρό φιαλίδιο, εκείνη απάντησε με θάρρος και απλότητα.

Για εκείνους ήταν απλό νερό, αλλά για την ίδια και τον σύζυγό της ήταν κάτι ιερό, το φάρμακό τους. Ο Άγιος φαινόταν εξαντλημένος, σαν να τον είχαν βασανίσει με πολλούς και ανείπωτους τρόπους. Δεν του επέτρεπαν πια να λειτουργεί, και αυτή η στέρηση τον έθλιβε περισσότερο από κάθε άλλο πόνο.

Άρχισε τότε να διηγείται στην Ευγενία το πικρό μαρτύριο της οδοιπορίας του. Όταν τους μετέφεραν στον τόπο της εξορίας, τους ανάγκαζαν να περπατούν επάνω στο χιόνι που είχε λιώσει επιφανειακά. Το λεπτό στρώμα του πάγου έσπαζε κάτω από τα πόδια τους και οι κατάδικοι βυθίζονταν στο χιόνι μέχρι τη μέση τους.

Βρεγμένοι μέχρι το κόκαλο, χωρίς φαγητό ή νερό όλη την ημέρα, αναγκάστηκαν να περάσουν τη νύχτα μέσα σε μια ξύλινη καλύβα. Οι εξουθενωμένοι άνδρες έπεσαν αμέσως στο πάτωμα και αποκοιμήθηκαν σαν πεθαμένοι από την ανείπωτη κούραση. Μόνο ο Άγιος Ηλίας έμεινε ξάγρυπνος, μέσα στο σκοτάδι και την ψυχική του οδύνη.

Μέσα στα βαθιά μεσάνυχτα μία κραυγή ακούστηκε από τα βάθη της καρδιάς του προς τον Κύριο. Φώναξε στον Θεό γιατί τον είχε εγκαταλείψει, ενώ τον υπηρέτησε με τόση πιστότητα όλη του τη ζωή. Θυμήθηκε πόσες φορές είχε διαβάσει τον Ακάθιστο Ύμνο και τους Κανόνες προς την Θεοτόκο.

Θυμήθηκε με πόση ευλάβεια λειτουργούσε στην Εκκλησία και ρωτούσε γιατί υπέφερε τώρα τόσο πολύ. Επικαλέστηκε την Υπεραγία Θεοτόκο, τον άγιο ιεράρχη Νικόλαο, τον όσιο Σεραφείμ και όλους τους Αγίους. Ρωτούσε γιατί βασανιζόταν τόσο σκληρά, μετά από όλες τις προσευχές που είχε αναπέμψει προς αυτούς.

Ξαφνικά μία θεία επίσκεψη, σαν φλόγα, άγγιξε την πονεμένη ψυχή του και την πλημμύρισε με υπερκόσμια παρηγοριά. Το φως της πίστεως φώτισε μυστικά την καρδιά του και άναψε μέσα του ακατανίκητη αγάπη προς τον Χριστό. Όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, άκουσε άρρητα ρήματα, τα οποία δεν επιτρέπεται σε άνθρωπο να τα εκφράσει με λόγια.

Όταν ξημέρωσε εκείνο το πρωινό, ήταν πια νέος άνθρωπος, αναγεννημένος σαν να είχε βαπτισθεί μέσα στη φωτιά του Πνεύματος. Το πρόσωπό του ακτινοβολούσε μια ειρήνη που δεν μπορούσε να προέρχεται από αυτόν τον κόσμο. Καθώς αποχαιρετούσε την πρεσβυτέρα Ευγενία, ο Άγιος της μίλησε με λόγια που έβγαιναν από φλεγόμενη καρδιά.

Της είπε ότι η καρδιά του φλεγόταν ολόκληρη για τον Χριστό και τον αληθινό Νυμφίο της ψυχής. Νόμιζε ότι ήρθε σε αυτόν τον τόπο της οδύνης για να καταλάβει μια μεγάλη αλήθεια. Δεν υπάρχει απολύτως τίποτε καλύτερο, τίποτε πιο θαυμαστό από τον ίδιο τον Κύριο Ιησού Χριστό.

Της εξομολογήθηκε ότι επιθυμούσε πια να πεθάνει για χάρη του αγαπημένου του Σωτήρα. Όταν η πρεσβυτέρα έφτασε πίσω στη Μόσχα, την περίμενε μια οδυνηρή και συγκλονιστική είδηση από τον μακρινό τόπο. Στο στρατόπεδο συγκεντρώσεως είχε ξεσπάσει μια μεγάλη πυρκαγιά μέσα στις παράγκες των εξορίστων.

Ο Άγιος Ηλίας έγινε παρανάλωμα του πυρός μαζί με ένδεκα άλλους πιστούς Χριστιανούς, παίρνοντας έτσι τον στέφανο του μαρτυρίου.