Η Θαυματουργή Εικόνα της Παναγίας της Δαλματίας

Μέσα στη νύχτα, ένας Τατάρος πολέμαρχος ονόματι Ιλεγκέι παραμόνευε με τους συγγενείς του πέρα από τον ποταμό Ισέτη, έτοιμος να ορμήσει την αυγή και να σκοτώσει έναν μοναχό που είχε τολμήσει να εγκατασταθεί στα εδάφη του. Όμως εκείνη τη νύχτα του εμφανίστηκε στο όνειρο η Παναγία με κατακόκκινο μανδύα και φλογερό σπαθί, προστάζοντάς τον να μην αγγίξει τον δίκαιο ασκητή. Στην επαρχία Περμ, κοντά στις όχθες του ποταμού Ισέτη, στην κομητεία Σαντρίνσκ, βρίσκεται η ονομαστή Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου της Δαλματίας.

Στον καθεδρικό ναό της μονής φυλασσόταν για αιώνες μια θαυματουργή εικόνα της Κοιμήσεως, που ανήκε στον ίδιο τον ιδρυτή της, τον πατέρα Δαλμάτιο. Κατά το πρώτο μισό του δέκατου έβδομου αιώνα, ένας ευγενής από το Τομπόλσκ, ο Δημήτριος Μοκρίνσκι, άφησε τη γυναίκα και τα παιδιά του και αναχώρησε για τη μονή Νέβιαν. Εκεί έλαβε το μοναχικό σχήμα με το όνομα Δαλμάτιος, προς τιμήν του οσίου ασκητή Δαλματίου της Κωνσταντινουπόλεως.

Η αρετή και η ασκητική του ζωή έγιναν γνωστές σε όλη την αδελφότητα της μονής Νέβιαν. Οι μοναχοί της μονής Νέβιαν θέλησαν να τον αναδείξουν ηγούμενο, εκείνος όμως από βαθιά ταπείνωση αρνήθηκε να αναλάβει το αξίωμα και τις ευθύνες του. Εγκατέλειψε λοιπόν τη μονή, παίρνοντας μαζί του την πολύτιμη εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου ως μοναδικό θησαυρό.

Έτσι έφτασε στην επαρχία Περμ, όπου εγκαταστάθηκε σε μια σπηλιά σε γη του Τατάρου Ιλεγκέι του Τιουμέν. Όταν ο Ιλεγκέι έμαθε ότι ένας μοναχός είχε τολμήσει να στήσει σκήτη στα κτήματά του, οργίστηκε φοβερά. Συγκέντρωσε τους συγγενείς του και ξεκίνησε με σκοπό να διώξει τον Δαλμάτιο από τη γη του.

Πέρασε τη νύχτα κοντά στη σπηλιά, στην απέναντι όχθη του ποταμού Ισέτη, περιμένοντας την αυγή για να επιτεθεί. Ο πατέρας Δαλμάτιος βρισκόταν σε άμεσο κίνδυνο θανάτου, χωρίς να γνωρίζει τίποτε για τον εχθρό που παραμόνευε στο σκοτάδι. Δεν μπορούσε να φύγει ούτε να ζητήσει βοήθεια από πουθενά μέσα στην απομονωμένη εκείνη ερημιά.

Όμως ο ταπεινός μοναχός δεν είχε ανάγκη από ανθρώπινη προστασία, καθώς υπερασπιστής του ήταν η ίδια η Βασίλισσα των Ουρανών. Εκείνη φύλαγε άγρυπνη τον δούλο της μέσα στη σκοτεινή νύχτα. Ενώ ο Ιλεγκέι κοιμόταν, του εμφανίστηκε στο όνειρο η Θεοτόκος φορώντας στέμμα και ντυμένη με βαθυκόκκινη πορφύρα, κρατώντας φλογερό σπαθί στα χέρια της.

Η Υπεραγία Θεοτόκος του απαγόρευσε αυστηρά να βλάψει τον πατέρα Δαλμάτιο και τον πρόσταξε να παραχωρήσει γη για τη μονή. Όταν ξύπνησε τρομαγμένος από το φοβερό όραμα, ο Τατάρος έτρεξε αμέσως στον μοναχό μαζί με όλους τους συντρόφους του. Του παραχώρησε τότε ένα κομμάτι γης για να οικοδομήσει εκεί τη μονή που τόσο ποθούσε η καρδιά του.

Η θαυμαστή αυτή προστασία της Παναγίας στον Δαλμάτιο συνέβη το χίλια εξακόσια σαράντα έξι. Την ίδια χρονιά θεμελιώθηκε επίσημα η Μονή της Δαλματίας στις όχθες του Ισέτη. Στο τέλος όμως του ίδιου εκείνου έτους η νεοσύστατη μονή δέχθηκε επίθεση από τους Καλμούκους.

Εκείνοι έβαλαν φωτιά στα κτίρια, σκότωσαν αρκετούς μοναχούς που προσπαθούσαν να ξεφύγουν και άλλους πήραν αιχμαλώτους. Από όλη την αδελφότητα μόνο ο ίδιος ο ιδρυτής Δαλμάτιος γλίτωσε τότε τον θάνατο. Τον έσωσε με τρόπο ανεξήγητο η ίδια η θαυματουργή εικόνα της Κοιμήσεως που είχε φέρει από τη μονή Νέβιαν.

Όταν οι Καλμούκοι αποχώρησαν, ο γέροντας Δαλμάτιος επέστρεψε στον τόπο και άρχισε μόνος του να ανοικοδομεί με υπομονή τη μονή του. Λίγα χρόνια αργότερα, χάρη στον ακούραστο κόπο του, στεκόταν ήδη ένας ξύλινος ναός στη θέση των ερειπίων και κοντά του τα κελιά των μοναχών. Προσκυνητές άρχισαν να καταφθάνουν από παντού και να προσφέρουν δωρεές για τον στολισμό της μονής και του ναού.

Από τότε η φήμη της μονής απλώθηκε γρήγορα, όχι μόνο στις γύρω περιοχές αλλά και σε πολύ μακρινούς τόπους. Το χίλια εξακόσια πενήντα ένα, λιγότερο από είκοσι χρόνια μετά την ίδρυσή της, η μονή δέχθηκε νέα φοβερή επίθεση. Αυτή τη φορά τη λεηλάτησε και την έκαψε ο Σιβηριανός πρίγκιπας Ντεβλέτ Γκιρέι.

Παρότι όμως ο ναός κάηκε ολοσχερώς, η εικόνα της Θεοτόκου παρέμεινε αλώβητη μέσα στις φλόγες. Σε ένα μόνο σημείο, στην πίσω όψη του ξύλου, διακρινόταν ένα καμένο αποτύπωμα από το χέρι κάποιου μουσουλμάνου που την είχε αγγίξει. Το χίλια επτακόσια δύο η ιερή εικόνα συντηρήθηκε από τον αγιογράφο Ιβάν Νικίτιν του Τομπόλσκ.

Η μονή ανακαινίστηκε από τον αρχιμανδρίτη Ισαάκ, που ήταν γιος του ίδιου του πατρός Δαλματίου κατά σάρκα. Εκείνος ανήγειρε πέτρινο ναό το χίλια επτακόσια επτά και τοποθέτησε μέσα την θαυματουργή εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Επί της βασιλείας της αυτοκράτειρας Αικατερίνης της Δεύτερης, η μονή άντεξε τριήμερη πολιορκία από τα στρατεύματα του Εμελιάν Πουγκατσόφ.

Όλη εκείνη την ώρα οι μοναχοί προσεύχονταν αδιάκοπα μπροστά στη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Δαλματίας. Το χίλια οκτακόσια στόλισαν την εικόνα με επίχρυσο κάλυμμα, αργυρά στέμματα και πολύτιμους λίθους, με εντολή του ηγουμένου Γεδεών. Το χίλια οκτακόσια εξήντα τέσσερα ο αρχιμανδρίτης Μεθόδιος παρήγγειλε από τη Μόσχα νέα αργυρή και επίχρυση επένδυση με πολύτιμες πέτρες.

Η εικόνα τοποθετήθηκε σε ειδικό σκαλιστό προσκυνητάρι και καλυπτόταν με χρωματιστή μεταξωτή κουρτίνα που άνοιγε όταν χρειαζόταν. Στις δεκαεννέα Απριλίου του χίλια οκτακόσια πενήντα δύο, μεγάλη φωτιά κατέστρεψε πολλά κτίρια της μονής, ανάμεσά τους και τον πάνω ναό. Και πάλι όμως η εικόνα της Δαλματίας έμεινε εντελώς ανέπαφη μέσα στις φλόγες, σαν να την προστάτευε αόρατο χέρι.

Κάθε χρόνο στις δεκαπέντε Φεβρουαρίου, καθώς και στις δεκαπέντε Αυγούστου, που ήταν η μεγάλη πανήγυρη της μονής, μεγάλα πλήθη πιστών συνέρρεαν για να προσκυνήσουν. Έρχονταν από κοντινούς και μακρινούς τόπους, ώστε να ασπαστούν με ευλάβεια τη θαυματουργή εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Οι ασθενείς έβρισκαν θεραπεία ανάλογα με την πίστη τους, και πολλοί πονεμένοι έφευγαν παρηγορημένοι από τη χάρη της Παναγίας.

Η ευλογημένη αυτή συνήθεια συνεχίστηκε αδιάλειπτα μέχρι το χίλια εννιακόσια δεκαεπτά, οπότε άρχισαν οι μεγάλοι διωγμοί. Στις αρχές της δεκαετίας του χίλια εννιακόσια είκοσι, μετά την επίσημη κατάργηση της μονής από τις νέες αρχές, οι μοναχοί διασκορπίστηκαν. Έφυγαν σε άλλες μονές παίρνοντας μαζί τους τη θαυματουργή εικόνα της Δαλματίας, για να τη διασώσουν από τη βεβήλωση.

Δυστυχώς όμως μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καμία πληροφορία σχετικά με τον τόπο όπου βρίσκεται πλέον η ιερή εικόνα. Οι πιστοί ωστόσο εξακολουθούν να προσφεύγουν με προσευχή στη χάρη της Παναγίας της Δαλματίας. Όσοι πάσχουν σωματικά ή ψυχικά παρακαλούν την Υπεραγία Θεοτόκο για λύτρωση και παρηγοριά μέσα από αυτή τη θαυματουργή εικόνα της.