Ο Μάρτυρας Νικηφόρος και το Τίμημα της Συγχώρεσης

Δύο αχώριστοι φίλοι στην Αντιόχεια της Συρίας έφτασαν να μισούν ο ένας τον άλλον τόσο πολύ, ώστε απέφευγαν ακόμη και να συναντηθούν στον δρόμο. Όταν όμως ήρθε η ώρα του μαρτυρίου, ο ιερέας Σαπρίκιος αρνήθηκε τον Χριστό, και ο λαϊκός Νικηφόρος δέχτηκε στη θέση του την αποκεφαλιστική σπάθη. Η ιστορία τους εκτυλίσσεται στα χρόνια των αυτοκρατόρων Βαλεριανού και Γαληνού, όταν ο διωγμός κατά των χριστιανών μαινόταν με σφοδρότητα στις ανατολικές επαρχίες.

Ο πρεσβύτερος Σαπρίκιος και ο απλός πολίτης Νικηφόρος ήταν δεμένοι με μια αγάπη τόσο βαθιά, ώστε πολλοί τους θεωρούσαν αδέλφια από αίμα. Έμοιαζαν με μία ψυχή, μία θέληση και μία καρδιά, και η φιλία τους ήταν παράδειγμα για όλη την πόλη της Αντιόχειας. Όμως ο διάβολος, που μισεί κάθε καλό, έσπειρε ανάμεσά τους ζιζάνια έχθρας μέσα από κάποια ασήμαντη διαφωνία.

Η παλιά αγάπη μεταβλήθηκε σταδιακά σε σκληρό μίσος, και οι δύο φίλοι έπαψαν εντελώς να επικοινωνούν. Η συκοφαντία κάποιου κακόβουλου ανθρώπου βάθυνε ακόμη περισσότερο το ρήγμα που είχε ανοίξει στις ψυχές τους. Ύστερα από αρκετό καιρό, ο Νικηφόρος συνήλθε στον εαυτό του και κατάλαβε πως πίσω από αυτή την έχθρα κρυβόταν η ενέργεια του πονηρού.

Κατανόησε πως τίποτε δεν είναι πολυτιμότερο στα μάτια του Θεού από την αμοιβαία αγάπη και τη συμφιλίωση των αδελφών. Έστειλε λοιπόν κοινούς φίλους στον Σαπρίκιο, παρακαλώντας τον να τον συγχωρήσει και να επιστρέψουν στην παλιά τους αγάπη. Ο πρεσβύτερος όμως αρνήθηκε επίμονα να ακούσει το μήνυμα της ειρήνης που του μετέφεραν οι απεσταλμένοι.

Ο Νικηφόρος έστειλε δεύτερη και τρίτη φορά μεσολαβητές, αλλά ο σκληρόκαρδος ιερέας απέρριψε κάθε προσπάθεια συμφιλίωσης. Παραβαίνοντας την εντολή του Κυρίου, εξακολουθούσε να προσφέρει την αναίμακτη θυσία χωρίς να ειρηνεύσει με τον αδελφό του. Τότε ο Νικηφόρος αποφάσισε να πάει αυτοπροσώπως και έπεσε στα πόδια του ικετεύοντας.

Ο Σαπρίκιος όμως δεν καταδέχτηκε ούτε ένα βλέμμα να ρίξει στον γονατισμένο φίλο του. Έφυγε αμίλητος, κλείνοντας την καρδιά του στη φωνή της αγάπης, και άφησε τον Νικηφόρο ντροπιασμένο και αποδιωγμένο μέσα στον πόνο. Εκείνη ακριβώς την εποχή ξέσπασε σφοδρός διωγμός κατά των χριστιανών στην Αντιόχεια, και ανάμεσα στους πρώτους που συνελήφθησαν βρέθηκε ο πρεσβύτερος Σαπρίκιος.

Οδηγήθηκε ενώπιον του ανθυπάτου και ομολόγησε χωρίς δισταγμό ότι είναι ιερέας του Χριστού και πιστεύει στον αληθινό Θεό. Δήλωσε καθαρά πως προτιμά τον θάνατο από το να προσφέρει θυσία στα ψεύτικα είδωλα των εθνικών. Έμεινε ακλόνητος ακόμη και κατά τη διάρκεια των φρικτών βασανιστηρίων που του επέβαλαν οι δήμιοι.

Έλεγε με παρρησία πως οι άρχοντες έχουν εξουσία μόνο πάνω στο σώμα του και ποτέ στην ψυχή του. Για τη σταθερότητα της ομολογίας του καταδικάστηκε σε θάνατο με αποκεφαλισμό. Όταν ο Νικηφόρος έμαθε το νέο, αναστατώθηκε βαθιά για τον αδελφό του, που βάδιζε προς το μαρτύριο κρατώντας ακόμη την παλιά έχθρα.

Φοβήθηκε πως ο Σαπρίκιος θα έχανε άδικα τη θυσία του εξαιτίας της ασυγχώρητης καρδιάς του. Όταν λοιπόν τον οδηγούσαν προς τον τόπο της εκτέλεσης, ο Νικηφόρος έπεσε στα πόδια του φωνάζοντας με δάκρυα να τον συγχωρήσει. Ο Σαπρίκιος όμως πέρασε από μπροστά του ψυχρός σαν την πέτρα και συνέχισε αμίλητος τον δρόμο του.

Ο Νικηφόρος δεν εγκατέλειψε την προσπάθεια και ακολουθούσε από πίσω, παρακαλώντας τον ξανά και ξανά για συγχώρεση. Έκανε και μια τελευταία προσπάθεια όταν έφτασαν στον τόπο της εκτέλεσης, αλλά συνάντησε μόνο οργή και περιφρόνηση. Τη στιγμή που ο δήμιος ύψωσε τη σπάθη του για να καταφέρει το θανατηφόρο χτύπημα, η θεία χάρη απομακρύνθηκε από τον αμετανόητο πρεσβύτερο.

Κυριευμένος από ξαφνικό φόβο, ο Σαπρίκιος δήλωσε στους στρατιώτες πως είναι έτοιμος να θυσιάσει στα είδωλα για να σώσει τη ζωή του. Ο Νικηφόρος τότε φώναξε με πόνο να μην αρνηθεί τον Κύριο και να μη χάσει τον στέφανο για τον οποίο είχε υποφέρει τόσα. Ο Σαπρίκιος όμως είχε ήδη γίνει κουφός μπροστά σε κάθε φωνή της αλήθειας και του ουρανού.

Τότε ο Νικηφόρος στράφηκε προς τους δημίους και ομολόγησε ότι είναι χριστιανός και ζήτησε να τον αποκεφαλίσουν στη θέση του αρνητή. Ο ηγεμόνας έδωσε εντολή να αφεθεί ελεύθερος ο Σαπρίκιος και να θανατωθεί ο γενναίος Νικηφόρος. Έτσι έλαβε με χαρά το αμάραντο στεφάνι του μαρτυρίου την ένατη ημέρα του Φεβρουαρίου.