Η Αγία Απολλωνία και το διπλό στεφάνι του μαρτυρίου

Της έσπασαν ένα προς ένα όλα τα δόντια χτυπώντας την αλύπητα στο πρόσωπο, μέσα στους δρόμους της Αλεξάνδρειας. Όταν άναψαν τη φωτιά για να την κάψουν ζωντανή, εκείνη ζήτησε μια στιγμή να προσευχηθεί και πήδησε μόνη της στις φλόγες. Η Αγία Απολλωνία ήταν ηλικιωμένη παρθένος και διακόνισσα της Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας, γνωστή για την αρετή και την αφοσίωσή της στον Χριστό.

Το μαρτύριό της το διέσωσε ο Άγιος Διονύσιος Αλεξανδρείας, που τιμάται στις πέντε Οκτωβρίου, μέσα από μια από τις σημαντικές επιστολές του. Στα χρόνια εκείνα η Εκκλησία περνούσε δύσκολες ώρες, καθώς ο διωγμός φούντωνε με πρωτοφανή σφοδρότητα. Όταν ανέβηκε στον θρόνο ο αυτοκράτορας Δέκιος, εξαπέλυσε τη μεγαλύτερη επίθεση κατά του Χριστιανισμού που είχε γνωρίσει ως τότε η αυτοκρατορία.

Έγινε ο πρώτος ηγεμόνας που ζήτησε ανοιχτά την ολοκληρωτική εξόντωση της νέας πίστης από όλη την επικράτεια. Σύμφωνα με τον Άγιο Διονύσιο, ο διωγμός ξέσπασε στην Αλεξάνδρεια έναν ολόκληρο χρόνο νωρίτερα από τις άλλες πόλεις της αυτοκρατορίας. Έναν τέτοιον ξεσηκωμό υποκίνησε κάποιος ψευδοπροφήτης και ποιητής του κακού, που στρέφει τον λαό εναντίον των Χριστιανών.

Με τη στήριξη και τη συγκατάθεση της κρατικής εξουσίας, οι ειδωλολάτρες ξεκίνησαν μαζικές σφαγές των Χριστιανών της Αλεξάνδρειας. Πίστευαν, μέσα στη σύγχυσή τους, ότι έτσι έκαναν ιερή πράξη και τιμούσαν τα ψεύτικα είδωλά τους με την προσφορά αυτή. Ο Άγιος Διονύσιος ονομάζει την Απολλωνία γερόντισσα και εξαίρετη παρθένο, με βαθύ σεβασμό για τη ζωή και την υπομονή της.

Την άρπαξαν λοιπόν μέσα από το πλήθος και την οδήγησαν με βιαιότητα στους δρόμους, χωρίς κανέναν οίκτο για την ηλικία της. Άρχισαν να τη χτυπούν με μανία στο πρόσωπο, μέχρι που της έσπασαν ένα προς ένα όλα τα δόντια του στόματος. Ο όχλος έστησε έπειτα μια μεγάλη πυρά έξω από τα τείχη της πόλης, ετοιμάζοντας φρικτό τέλος.

Της είπαν ότι θα την κάψουν ζωντανή, αν δεν δεχόταν να προσκυνήσει τα είδωλα και να θυσιάσει στο πνεύμα του αυτοκράτορα. Η Αγία στάθηκε ακλόνητη μπροστά στις φλόγες, χωρίς να δείξει ίχνος φόβου για όσα την περίμεναν. Η πίστη της στον Χριστό ήταν πιο δυνατή από κάθε απειλή θανάτου και κάθε ανθρώπινο πόνο της σαρκός.

Η Αγία Απολλωνία ζήτησε τότε από τους ειδωλολάτρες να την αφήσουν για μια μικρή στιγμή ελεύθερη, για να προσευχηθεί ήσυχα. Μόλις εκείνοι χαλάρωσαν τη λαβή τους, η Αγία όρμησε μόνη της μέσα στις φλόγες, χωρίς δισταγμό και χωρίς φόβο. Παρέδωσε το πνεύμα της μέσα στη φωτιά και έλαβε από τον Κύριο διπλό στεφάνι, το στεφάνι του μαρτυρίου και της παρθενίας.

Έτσι η Εκκλησία την τιμά μέχρι σήμερα ως νύμφη του Χριστού και αδάμαστη ομολογήτρια της αληθινής πίστης. Εξαιτίας του ιδιαίτερου τρόπου των βασανιστηρίων της, η εικονογραφία απέδωσε με ξεχωριστό τρόπο τη μορφή της σε όλη την παράδοση. Συχνά τη ζωγραφίζουν με ένα χρυσό δόντι κρεμασμένο από ένα περιδέραιο στο στήθος, σαν ιερό σημάδι του μαρτυρίου της.

Άλλες φορές την παρουσιάζουν να κρατά μια μικρή λαβίδα, μέσα στην οποία υπάρχει ένα δόντι ως σύμβολο πόνου. Οι πιστοί την επικαλούνται ιδιαίτερα όταν υποφέρουν από πονόδοντο και άλλα βάσανα του στόματος και της σιαγόνας. Η μνήμη της εορτάζεται στις εννέα Φεβρουαρίου, με ιδιαίτερη ευλάβεια από όλη την Ορθόδοξη Εκκλησία ανά τους αιώνες.

Το παράδειγμά της παραμένει φωτεινός φάρος ανδρείας και αγάπης προς τον Νυμφίο Χριστό για κάθε γενιά πιστών.