Όσιος Σάββας ο Ησυχαστής των Ιωαννίνων

Στο νησάκι της λίμνης των Ιωαννίνων, μέσα στη μονή του Τιμίου Προδρόμου, ένας άρχοντας έγινε φτωχός ερημίτης και δίδαξε με τη σιωπή του την ταπείνωση. Όταν παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο, μια άρρητη ευωδία ανέβλυσε από το τίμιο σκήνωμά του και πλημμύρισε το κελί του. Ο τόπος της καταγωγής του παραμένει άγνωστος, όμως η μορφή του φωτίζει την Ήπειρο στα μέσα του δέκατου πέμπτου αιώνα.

Ασκήτεψε με αυστηρότητα στη μονή του νησιού της λίμνης και έγινε ο πνευματικός πατέρας των Οσίων Νεκταρίου και Θεοφάνους, που κατάγονταν από το αρχοντικό γένος των Αψαράδων του Βυζαντίου. Οι δύο αυτοί μαθητές του τιμώνται από κοινού τη δεκάτη εβδόμη Μαΐου και κράτησαν ζωντανή τη μνήμη της διδασκαλίας του. Ο Σάββας ήταν γόνος αρχοντικής οικογένειας, αλλά από την παιδική του ηλικία αγάπησε με όλη του την ψυχή την πτωχεία του Χριστού.

Άφησε πίσω του τα αγαθά και τις τιμές και επέλεξε τη στενή οδό της ερήμου χωρίς να κοιτάξει ποτέ προς τα πίσω. Έζησε ως ταπεινός και πτωχός ερημίτης μέχρι την τελευταία του αναπνοή, κρατώντας ακέραιο τον πρώτο πόθο της νεότητάς του. Κανείς ποτέ δεν τον αντίκρισε θυμωμένο, κανείς δεν τον άκουσε να κατακρίνει αδελφό, κανείς δεν τον είδε να κρατά μέσα του πικρία για όσα του έκαναν.

Η καρδιά του πλημμύριζε από ταπείνωση και από αυτήν αντλούσε τη δύναμη να αντιμετωπίζει κάθε δοκιμασία με πραότητα. Έλεγε ο ίδιος πως η ταπεινοφροσύνη είναι ο στερεός και άρρηκτος θεμέλιος λίθος επάνω στον οποίο οικοδομείται όλη η πνευματική ζωή. Με αυτή τη φράση συμπύκνωνε ολόκληρη την εμπειρία του και τη δίδασκε στους πνευματικούς του υιούς.

Υπήρξε γνήσιος ησυχαστής και ο ασκητικός του βίος ξεχώριζε για την πολύ μεγάλη του αυστηρότητα. Κάθε νύχτα στεκόταν στην προσευχή ως το πρωί, χωρίς να λυγίζει από τον κόπο και χωρίς να αναζητά ανάπαυση. Η τροφή του ήταν λιτή και ελάχιστη, όσο χρειαζόταν μόνο για να συντηρείται το σώμα του στον αγώνα.

Στο τραπέζι του ποτέ δεν εμφανίστηκε κρέας, ποτέ ψάρι, ποτέ τυρί, ούτε καν μια σταγόνα λάδι έπεσε στο φαγητό του. Με τη σκληρή αυτή άσκηση καθάρισε τον νου του και έγινε δοχείο της θείας χάριτος και οδηγός πολλών ψυχών στον δρόμο της σωτηρίας. Ο Όσιος Σάββας κοιμήθηκε με ειρήνη το έτος χίλια πεντακόσια πέντε, αφού τελείωσε τον καλό αγώνα της ασκήσεως και της προσευχής.

Την ώρα που παρέδωσε την αγία ψυχή του στα χέρια του Κυρίου, μια ανέκφραστη ευωδία ξεχύθηκε από το σκήνωμά του και γέμισε τον τόπο της ασκήσεώς του. Οι αδελφοί που έτρεξαν κοντά του κατάλαβαν αμέσως ότι αναπαύθηκε άνθρωπος δίκαιος και ευάρεστος ενώπιον του Θεού. Ενταφιάστηκε με τιμή και ευλάβεια μέσα στη μονή του Τιμίου Προδρόμου, στο νησάκι της λίμνης των Ιωαννίνων, όπου είχε περάσει τα χρόνια της ησυχίας του.

Εκεί, για πολλούς αιώνες, ο τάφος του υπήρξε τόπος προσευχής και παρηγοριάς για όσους κατέφευγαν στη χάρη του. Ιερό λείψανο του Οσίου φυλάσσεται σήμερα με βαθιά ευλάβεια στη μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, στο Ρουσάνου των Μετεώρων. Οι μοναχοί και οι προσκυνητές τιμούν εκεί τον ταπεινό ερημίτη της λίμνης και ζητούν τις πρεσβείες του.

Η Εκκλησία γιορτάζει τη μνήμη του την τρίτη Φεβρουαρίου και προβάλλει τον βίο του ως υπόδειγμα ησυχίας, ταπεινώσεως και αδιάλειπτης προσευχής για κάθε πιστό.