Η Υπαπαντή του Κυρίου στον Ναό

Σαράντα μέρες μετά τη γέννηση του Χριστού, η Παναγία ανέβηκε στον Ναό της Ιερουσαλήμ κρατώντας τον Νομοθέτη του Ισραήλ ως βρέφος στην αγκαλιά της. Εκεί ένας γέροντας, ο δίκαιος Συμεών, περίμενε χρόνια ολόκληρα να δει με τα μάτια του τον Μεσσία πριν παραδώσει την ψυχή του. Η Υπεραγία Θεοτόκος, μαζί με τον δίκαιο Ιωσήφ, έφερε το θείο Βρέφος από τη Βηθλεέμ στην Ιερουσαλήμ, για να εκπληρώσει την εντολή του Μωσαϊκού νόμου.

Ο νόμος όριζε ότι κάθε πρωτότοκο αρσενικό ανήκει στον Κύριο και πρέπει να αφιερώνεται στον Ναό με την κατάλληλη θυσία. Οι πλούσιες οικογένειες πρόσφεραν αμνό, ενώ οι φτωχές πρόσφεραν δύο τρυγόνια ή δύο νεοσσούς περιστεριών για το παιδί τους. Η Παναγία, αν και δεν χρειαζόταν καμία κάθαρση, γιατί γέννησε την πηγή της αγιότητας χωρίς φθορά, υποτάχθηκε ταπεινά στον νόμο.

Έφερε ως θυσία τα δύο πουλιά των φτωχών, δείχνοντας έτσι την αγάπη της προς την πτωχεία και τη συντριβή. Ο Χριστός, ο Κύριος του ουρανού και της γης, δεν ήρθε για να καταργήσει τον νόμο, αλλά για να τον πληρώσει και να τον τελειοποιήσει με τη δική του υπακοή. Όταν η Παναγία και ο Ιωσήφ έφτασαν στον Ναό, βρέθηκε εκεί ένας ηλικιωμένος άνδρας, ο δίκαιος Συμεών.

Ζούσε με ευσέβεια στην Ιερουσαλήμ και τηρούσε όλες τις εντολές του Θεού με ακρίβεια και βαθιά πίστη. Το Άγιο Πνεύμα του είχε αποκαλύψει ότι δεν θα γευόταν τον θάνατο πριν αξιωθεί να δει τον Μεσσία. Καθοδηγημένος από το Πνεύμα, ανέβηκε στον Ναό την ίδια ώρα που έμπαινε εκεί η Παρθένος με το θείο Βρέφος.

Μόλις αντίκρισε την Παναγία και τον Χριστό, ένιωσε τη χάρη του Θεού να τους περιβάλλει σαν φωτεινό σύννεφο. Άπλωσε τα χέρια του και δέχτηκε τον Κύριο σαν να καθόταν σε χερουβικό θρόνο της δόξας. Δόξασε τον Θεό με βαθιά συγκίνηση και είπε τους λόγους που η Εκκλησία επαναλαμβάνει κάθε εσπερινό μέχρι σήμερα.

Ζήτησε από τον Δεσπότη να τον απολύσει εν ειρήνη, γιατί τα μάτια του είδαν επιτέλους το σωτήριο του Θεού. Είδε το φως των εθνών και τη δόξα του λαού Ισραήλ και ευχαρίστησε τον Κύριο για την υπόσχεση που εκπληρώθηκε. Στη συνέχεια ο Συμεών στράφηκε προς την Μητέρα του Κυρίου με ιερό δέος και της φανέρωσε όσα έμελλε να συμβούν.

Της είπε ότι το παιδί αυτό θα γίνει αιτία πτώσης πολλών στον Ισραήλ και αιτία αναστάσεως για όσους θα πιστέψουν. Της προφήτευσε ακόμη ότι ρομφαία θα διαπεράσει την ίδια της την ψυχή, όταν θα δει τον Υιό της πάνω στον σταυρό. Ο γέροντας μίλησε στο Βρέφος όχι σαν σε παιδί, αλλά σαν στον Παλαιό των Ημερών και Κύριο της ζωής και του θανάτου.

Λίγο πιο πέρα στεκόταν και μια ευλαβής χήρα, η Άννα, κόρη του Φανουήλ από τη φυλή του Ασήρ. Ήταν ογδόντα τεσσάρων ετών και δεν απομακρυνόταν από τον Ναό, υπηρετώντας τον Θεό με νηστείες και προσευχές νύχτα και ημέρα. Πλησίασε εκείνη την ώρα και άρχισε να δοξολογεί τον Κύριο για την παρουσία του Σωτήρα.

Μιλούσε για το θείο Βρέφος σε όλους όσοι περίμεναν τη λύτρωση της Ιερουσαλήμ και την επίσκεψη του Θεού. Έτσι ο Συμεών και η Άννα, οι τελευταίοι δίκαιοι της Παλαιάς Διαθήκης, αξιώθηκαν να υποδεχθούν τον Λυτρωτή. Όταν οι Φαρισαίοι και οι γραμματείς άκουσαν τη μαρτυρία του Συμεών και της προφήτιδος Άννας, οργίστηκαν μέσα στις καρδιές τους και δεν σιώπησαν.

Πήγαν αμέσως στον βασιλιά Ηρώδη και του ανέφεραν όσα ειπώθηκαν και έγιναν μέσα στον ιερό χώρο του Ναού. Εκείνος κατάλαβε ότι το παιδί ήταν ο νέος βασιλιάς για τον οποίο είχαν μιλήσει οι μάγοι από την Ανατολή. Έστειλε λοιπόν στρατιώτες να βρουν το θείο Βρέφος και να το θανατώσουν χωρίς έλεος.

Όμως ο Ιωσήφ, ειδοποιημένος εγκαίρως από άγγελο Κυρίου μέσα σε όνειρο, πήρε την Παναγία και το παιδί και έφυγε στην Αίγυπτο. Έπειτα από καιρό επέστρεψαν στη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας, όπου το παιδί μεγάλωνε και δυνάμωνε πνευματικά, γεμάτο σοφία και χάρη Θεού. Η εορτή της Υπαπαντής γιορταζόταν στα Ιεροσόλυμα ήδη από τον τέταρτο αιώνα της Εκκλησίας.

Καθιερώθηκε όμως πανηγυρικά στην Κωνσταντινούπολη επί αυτοκράτορος Ιουστινιανού, όταν φοβερός λοιμός και σεισμός θέριζαν τους κατοίκους. Μετά τη λιτανεία και την προσευχή προς τον Κύριο και την Θεοτόκο, οι συμφορές σταμάτησαν και η εορτή έλαβε τη μεγάλη της θέση. Στην Κωνσταντινούπολη οι αυτοκράτορες τιμούσαν αυτή τη μέρα στον Ναό των Βλαχερνών μέχρι την άλωση.