Οι τρεις Ιεράρχες της Περμ Γεράσιμος, Πιτιρίμ και Ιωνάς

Ένας επίσκοπος στραγγαλίστηκε με το ίδιο του το ωμοφόριο από τον υπηρέτη του, ενώ προσπαθούσε να σώσει τους ανθρώπους του από τις επιδρομές. Ένας άλλος δολοφονήθηκε σε ανοιχτό χωράφι, την ώρα ακριβώς που τελούσε Παράκληση για τον λαό του. Πρόκειται για τους Αγίους Γεράσιμο, Πιτιρίμ και Ιωνά, τρεις διαδοχικούς επισκόπους της Μεγάλης Περμ στη Ρωσία, κατά τον δέκατο πέμπτο αιώνα μετά Χριστόν.

Συνέχισαν το αποστολικό έργο του Αγίου Στεφάνου, του φωτιστή της Περμ, ανάμεσα στους Ζυριάνους και στις γειτονικές παγανιστικές φυλές. Ο Άγιος Γεράσιμος ανέβηκε στον επισκοπικό θρόνο της Περμ λίγο μετά το χίλια τετρακόσια δεκαέξι, σε καιρούς εξαιρετικά δύσκολους για το ποίμνιό του. Μόνο ένα μέρος των Ζυριάνων είχε δεχθεί τότε τον Χριστιανισμό, ενώ οι υπόλοιποι παρέμεναν στην ειδωλολατρία και στη βία.

Οι πιστοί υπέφεραν συνεχώς από τις επιδρομές των Νοβγκοροδιανών και των ειδωλολατρών Βογκούλων, που λεηλατούσαν τα χωριά τους. Ο επίσκοπος δεν έμεινε κλεισμένος στο επισκοπείο του, αλλά κατέβαινε ο ίδιος στους καταυλισμούς των επιδρομέων. Εκεί προσπαθούσε να τους μεταπείσει και να σταματήσει το αίμα και την αρπαγή των ανυπεράσπιστων Χριστιανών.

Σε μια από αυτές τις αποστολές, το χίλια τετρακόσια σαράντα ένα, ο Άγιος Γεράσιμος βρήκε μαρτυρικό θάνατο. Σύμφωνα με την παράδοση, ο ίδιος του ο Βογκούλος υπηρέτης τον στραγγάλισε με το ωμοφόριο που φορούσε ο ιεράρχης. Το τίμιο λείψανό του ενταφιάστηκε στον ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, στο χωριό Ουστ-Βιμ, κοντά στην πόλη Γιαρένγκα, στις όχθες του ποταμού Βιτσέγκντα.

Διάδοχός του στον θρόνο της Μεγάλης Περμ και του Ουστιούγκ έγινε ο αρχιμανδρίτης Πιτιρίμ, άνθρωπος γενναίος και πατρικός. Οι Βογκούλοι εξακολουθούσαν να επιτίθενται στους ειρηνικούς Ζυριάνους και ο νέος επίσκοπος στάθηκε υπερασπιστής του ποιμνίου του, όπως ακριβώς και ο προκάτοχός του. Το χίλια τετρακόσια σαράντα επτά απευθύνθηκε προσωπικά στον Μεγάλο Πρίγκιπα και ζήτησε βοήθεια για τους κατατρεγμένους Ζυριάνους.

Επισκεπτόταν συχνά το ποίμνιό του, που ήταν διασκορπισμένο σε μια τεράστια έκταση, και το δίδασκε τον λόγο του Θεού. Παράλληλα παρηγορούσε όσους βρίσκονταν σε δυστυχία και τους ενίσχυε στις πολλές δοκιμασίες τους. Αναλάμβανε μακρινά ταξίδια ανάμεσα στους ειδωλολάτρες Βογκούλους, με τη ζωή του να κινδυνεύει σχεδόν σε κάθε αποστολή.

Ο Άγιος Πιτιρίμ δεν χαλάρωνε ποτέ τους κόπους του, αλλά δίδασκε τους ανθρώπους στα σπίτια τους, στους ναούς και σε ανοιχτούς χώρους όπου τους έβρισκε. Με το κήρυγμά του οδήγησε στον Χριστιανισμό πολλούς Βογκούλους που ζούσαν στους παραποτάμους του ποταμού Πετσόρα. Το γεγονός αυτό εξαγρίωσε τον Άσικ, τον αρχηγό των Βογκούλων, ο οποίος επιτέθηκε στον επίσκοπο με φοβερό μίσος.

Ο Άγιος δολοφονήθηκε σε ένα ανοιχτό χωράφι, την ώρα ακριβώς που τελούσε Παράκληση για τον λαό του. Το μαρτύριο συνέβη κοντά στο Ουστ-Βιμ, στις δεκαεννέα Αυγούστου του έτους χίλια τετρακόσια πενήντα πέντε. Πέρα από το ποιμαντικό του έργο, ο Άγιος Πιτιρίμ συνέγραψε τον Βίο του Αγίου Αλεξίου και τον Κανόνα για την ανακομιδή των ιερών λειψάνων του.

Στον επισκοπικό θρόνο τον διαδέχθηκε ο Άγιος Ιωνάς, ο οποίος ολοκλήρωσε τον ιεραποστολικό αγώνα των δύο προκατόχων του. Έφερε στην πίστη του Χριστού όσους είχαν απομείνει στην ειδωλολατρία μέσα στη Μεγάλη Περμ. Επρόκειτο για τις παγανιστικές φυλές που ζούσαν κατά μήκος των ποταμών Βισέρα, Κάμα και Τσουσοβά.

Με τους ακατάπαυστους κόπους του Αγίου Ιωνά τα είδωλα ξεριζώθηκαν από τα μέρη εκείνα και στη θέση τους υψώθηκαν χριστιανικοί ναοί. Ο ίδιος φρόντισε ώστε να σταλούν έμπειροι ποιμένες, οι οποίοι δίδασκαν τους νεοφώτιστους μέσα στις εκκλησιαστικές σχολές του Ουστ-Βιμ. Ο Άγιος Ιωνάς κοιμήθηκε εν ειρήνη στις έξι Ιουνίου του έτους χίλια τετρακόσια εβδομήντα.

Τα ιερά λείψανά του αναπαύονται μαζί με εκείνα των Αγίων Γερασίμου και Πιτιρίμ μέσα στον ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, στο Ουστ-Βιμ της επαρχίας της Βολογκντά. Η κοινή μνήμη και των τριών αυτών ιεραρχών τιμάται από την Εκκλησία στις είκοσι εννέα Ιανουαρίου κάθε χρόνου. Με τον τρόπο αυτό η Ορθόδοξη παράδοση αναγνωρίζει το αποστολικό έργο που επιτέλεσαν στην ανατολική αυτή έκταση της Ρωσίας.

Ο Άγιος Γεράσιμος εορτάζεται επιπλέον στις είκοσι τέσσερις Ιανουαρίου, ο Άγιος Πιτιρίμ στις δεκαεννέα Αυγούστου και ο Άγιος Ιωνάς στις έξι Ιουνίου. Η ζωή και των τριών μαρτυρεί την αυταπάρνηση των ιεραποστόλων που έδωσαν τα πάντα για τη σωτηρία των ψυχών. Ο λόγος τους ρίζωσε βαθιά μέσα στη μνήμη του πιστού λαού.