Ο Όσιος Μάξιμος ο διά Χριστόν Σαλός της Τότμα

Σαράντα πέντε ολόκληρα χρόνια ένας ιερέας περπατούσε γυμνός μέσα στο κρύο της ρωσικής Τότμα, κρύβοντας τη χάρη του Θεού πίσω από τη μορφή της σαλότητας. Ο Όσιος Μάξιμος Μακάριεφ άφησε πίσω του τιμές, ρούχα και ανθρώπινες ανέσεις, για να ζήσει με αδιάλειπτη προσευχή και αυστηρή νηστεία στα χρόνια του δέκατου έβδομου αιώνα. Καταγόταν από οικογένεια κληρικού, καθώς και ο πατέρας του υπηρετούσε ως ιερέας στην πόλη Τότμα, στην επισκοπή της Βολογκντά.

Ο ίδιος χειροτονήθηκε επίσης ιερέας και διακόνησε τα μυστήρια με βαθιά ευλάβεια και αφοσίωση. Σύντομα όμως ένιωσε μέσα του την κλήση για έναν πολύ πιο σκληρό πνευματικό αγώνα. Διάλεξε εκουσίως τη σαλότητα για τον Χριστό, τον δρόμο εκείνον που οι άνθρωποι περιφρονούν και αποστρέφονται.

Παρέδωσε εντελώς το σώμα του στη φτώχεια, στην παγωνιά και στην πλήρη αδιαφορία για κάθε σωματική φροντίδα. Έμενε γυμνός, νήστευε ασταμάτητα και κρατούσε την καρδιά του σε διαρκή κοινωνία με τον Θεό. Οι κάτοικοι της πόλης τον έβλεπαν να σιωπά και να προσεύχεται, χωρίς να καταλαβαίνουν αμέσως το ύψος της αρετής του.

Όμως ο Κύριος φανέρωνε σιγά σιγά τη χάρη του μέσα από αυτόν τον ταπεινό ιερέα, που είχε γίνει ζωντανό μαρτύριο της αγάπης του Χριστού. Ο Θεός χάρισε στον Όσιο πλούσια χαρίσματα Πνεύματος ήδη μέσα στην επίγεια ζωή του, και οι πιστοί διέκριναν επάνω του τη δύναμη της αγιότητας. Έφτασε σε βαθιά γεράματα μέσα στον αδιάκοπο αγώνα της σαλότητας και κοιμήθηκε εν ειρήνη στις δεκαέξι Ιανουαρίου του χιλιοστού εξακοσιοστού πεντηκοστού έτους.

Τον ενταφίασαν κοντά στον ναό της Αναστάσεως, στην τοποθεσία Βαρνίτσα της πόλεως Τότμα, εκεί όπου είχε αγωνιστεί τόσα χρόνια. Από τον τάφο του άρχισαν αμέσως να αναβλύζουν θαυμαστές ιάσεις, που πλήθαιναν με το πέρασμα του χρόνου. Ο κοπιαστικός βίος και τα συνεχή σημεία οδήγησαν τους κληρικούς να συντάξουν τον Βίο του οσίου πατρός.

Δυστυχώς το πρώτο εκείνο κείμενο καταστράφηκε μέσα στη φωτιά που έκαψε τον ναό της Αναστάσεως, το χιλιοστό εξακοσιοστό εβδομηκοστό έκτο έτος. Οι ευλαβείς πιστοί δεν παραιτήθηκαν και συνέταξαν νέο Βίο τέσσερα χρόνια αργότερα, όμως και αυτός χάθηκε με τον καιρό. Παρ’ όλες τις απώλειες, τα θαύματα στον τάφο του δικαίου δεν σταμάτησαν ποτέ να γίνονται.

Ο λαός θυμόταν τα σημεία και τα μετέφερε από στόμα σε στόμα, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη του αγίου ιερέως μέσα στις γενιές της Τότμα. Η τοπική τιμή του Οσίου ξεκίνησε επίσημα το χιλιοστό επτακοσιοστό δέκατο πέμπτο έτος, εξαιτίας των πολλών και αδιαμφισβήτητων θαυμάτων στον τάφο του. Εκείνη τη χρονιά ο ιερέας Ιωάννης Ροχλέτσοφ μαζί με τους ενορίτες του ναού της Αγίας Αναστάσεως ζήτησαν την ευλογία του αρχιεπισκόπου Ιωσήφ του Μεγάλου Ουστιούγκ.

Παρακάλεσαν τον αρχιερέα να τοποθετήσουν τιμητική λάρνακα πάνω από τα λείψανα του οσίου μέσα στον ναό της Αγίας Παρασκευής, που είχε χτιστεί ακριβώς πάνω από τον τόπο της ταφής του. Ζήτησαν επίσης την άδεια να στήσουν εικόνα του αγίου επάνω στον τάφο, για να την προσκυνούν οι πιστοί. Ο αρχιεπίσκοπος δέχτηκε με χαρά την αίτηση και έδωσε την ευλογία του να τελούνται παρακλήσεις προς τον όσιο, όπως γίνεται και για τους άλλους θεοφιλείς πατέρες.

Εκείνη την εποχή όλοι θυμόντουσαν ακόμη ζωντανά τα θαύματα που είχαν συμβεί στον τάφο του μακαρίου Μαξίμου. Τα γεγονότα αυτά απεικονίστηκαν στις άκρες της εικόνας που στόλιζε τη λάρνακα του οσίου. Έτσι η ευλάβεια του λαού βρήκε επιτέλους και εκκλησιαστική επικύρωση, ενώ ο ναός έγινε τόπος προσκυνήματος για όσους ζητούσαν παρηγοριά, υγεία και θεραπεία ψυχής και σώματος.

Πολλά είναι τα θαύματα που σώθηκαν από τη μνήμη των ευλαβών κατοίκων της Τότμα γύρω από τη χάρη του οσίου πατρός. Το χιλιοστό εξακοσιοστό ογδοηκοστό έτος ο κάτοικος της πόλεως Μπορίς Ταρούνιν αρρώστησε βαριά από πυρετό και παρέμεινε παράλυτος για έξι ολόκληρους μήνες. Όταν επικαλέστηκε με πίστη τον δίκαιο Μάξιμο, βρήκε αμέσως την υγεία του και δόξασε τον Θεό.

Έντεκα χρόνια αργότερα, ο χωρικός Αρέθας Μαλεβίνσκι έπεσε στο κρεβάτι με υψηλό πυρετό για εννέα εβδομάδες χωρίς ελπίδα ανάρρωσης. Μόλις άρχισε να καλεί τον άγιο σε βοήθεια, η αρρώστια έφυγε εντελώς από πάνω του. Ο χωρικός Θεόδωρος Μαμόσοφ έμενε παράλυτος εννέα ολόκληρα χρόνια στο κρεβάτι του πόνου.

Τη νύχτα της πέμπτης Νοεμβρίου του χιλιοστού επτακοσιοστού τρίτου έτους είδε στο όνειρό του έναν γέροντα ντυμένον μόνο με ένα πουκάμισο. Ο όσιος πλησίασε το κρεβάτι του και του είπε με γλυκύτητα να σταματήσει πια το παράπονο και τη θλίψη. Έπειτα τον έπιασε από τον ώμο, τον οδήγησε νοητά στον ναό και του πρόσταξε να προσκυνήσει τον τάφο.

Όταν ο Θεόδωρος ξύπνησε, ένιωσε τόση δύναμη ώστε βάδισε μόνος του προς τον ναό της Αναστάσεως. Δύο χρόνια αργότερα, στο χιλιοστό επτακοσιοστό πέμπτο έτος, μία νεαρή κοπέλα ονόματι Άννα Ταταούροβα είχε χάσει τα λογικά της για έναν ολόκληρο μήνα. Οι δικοί της προσεύχονταν με δάκρυα και ζητούσαν τη βοήθεια του Θεού για τη σωτηρία της.

Μία νύχτα ο Όσιος Μάξιμος εμφανίστηκε στο όνειρό της και της μίλησε με αγάπη και ξεκάθαρα. Της παρήγγειλε να τελέσουν δύο μνημόσυνα επάνω στον τάφο του και της υποσχέθηκε ότι θα γινόταν εντελώς καλά. Όταν η άρρωστη κοπέλα ξύπνησε, ζήτησε αμέσως να τη μεταφέρουν στον τάφο του δικαίου ιερέως.

Μετά την τέλεση των δύο μνημοσύνων, η Άννα ένιωσε πλήρη υγεία ψυχής και σώματος, και επέστρεψε στους δικούς της χαρούμενη. Ο Όσιος Μάξιμος τιμάται επίσης την τρίτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, μέσα στη Σύναξη όλων των Αγίων της Βολογκντά. Η μορφή του παραμένει φωτεινό παράδειγμα ταπεινώσεως και υπομονής για όλους τους πιστούς της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Έδειξε ότι ο δρόμος της σαλότητας κρύβει βαθύτατη σοφία και αληθινή αγάπη προς τον Χριστό. Τα θαύματα στον τάφο του φανερώνουν τη ζωντανή παρουσία της θείας χάριτος, η οποία στηρίζει διαρκώς τους αγωνιζομένους στην πίστη και την ελπίδα.