Ζωτικός ο Ορφανοτρόφος, ο μάρτυρας της αγάπης

Πήρε χρυσάφι από τον Μέγα Κωνσταντίνο τάχα για να αγοράσει μαργαριτάρια και πολύτιμους λίθους, μα στην πραγματικότητα εξαγόραζε λεπρούς που οι στρατιώτες έπνιγαν στη θάλασσα. Όταν ο Κωνστάντιος ζήτησε πίσω τους θησαυρούς, εκείνος τον οδήγησε στα νοσοκομεία του Βοσπόρου και του έδειξε τους αρρώστους ως τα πιο λαμπρά πετράδια του βασιλείου. Ο όσιος Ζωτικός καταγόταν από επιφανή και αρχοντική οικογένεια της παλιάς Ρώμης, με ρίζες βαθιά μέσα στη ρωμαϊκή αριστοκρατία.

Από μικρός σπούδασε με ζήλο τη θύραθεν σοφία αλλά και την πνευματική γνώση της Εκκλησίας με πολλή επιμέλεια. Η μόρφωση και η αρετή του τον έφεραν κοντά στον πρώτο χριστιανό αυτοκράτορα, τον Μέγα Κωνσταντίνο, που τον αγάπησε σαν δικό του άνθρωπο. Όταν ο ευσεβής βασιλιάς μετέφερε την πρωτεύουσα από τη Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη, ο Ζωτικός ακολούθησε μαζί με τους άλλους αυλικούς.

Στη νέα πόλη τιμήθηκε με το αξίωμα του μαγιστριανού και βρέθηκε στα ανώτερα κλιμάκια της αυτοκρατορικής διοίκησης. Όμως μέσα του φούντωνε άλλος πόθος, καθώς οι κοσμικές τιμές και η ματαιότητα του παλατιού δεν γέμιζαν την ψυχή του. Σύντομα ο Ζωτικός απαρνήθηκε τη δόξα του κόσμου και δέχτηκε με ταπείνωση το τίμιο αξίωμα της ιεροσύνης.

Άνοιξε το σπίτι του στους φτωχούς, όπως άλλοτε ο πατριάρχης Αβραάμ άνοιγε τη σκηνή του στους οδοιπόρους της ερήμου. Δεχόταν στο σπιτικό του ξένους, αρρώστους και ανθρώπους χωρίς στέγη, και τους περιποιόταν με πολλή στοργή. Έγινε πραγματικός πατέρας για τις χήρες, τα ορφανά και κάθε αδύναμη ψυχή της μεγάλης πόλης.

Εκείνη την εποχή απλώθηκε στην Κωνσταντινούπολη η φοβερή αρρώστια της λέπρας, που πάντοτε λυμαινόταν τα μέρη της Ανατολής. Για να σταματήσει η εξάπλωσή της, βγήκε σκληρή διαταγή να ρίχνουν τους λεπρούς μέσα στη θάλασσα. Ο σπλαχνικός Ζωτικός φλογιζόταν από θεϊκή αγάπη και δεν άντεχε να βλέπει αυτή την απάνθρωπη μεταχείριση.

Πήγε λοιπόν στον αυτοκράτορα και του ζήτησε άφθονο χρυσάφι, με τη δικαιολογία ότι θα αγόραζε μαργαριτάρια και λαμπρές πέτρες για τα βασιλικά σκεύη. Ο Κωνσταντίνος αγαπούσε τον πιστό του υπηρέτη και πρόσταξε αμέσως να εκπληρωθεί η αίτηση. Ο άγιος βγήκε από το παλάτι με χαρά κρατώντας τον θησαυρό για το έργο της αγάπης.

Ο Ζωτικός βρήκε για το χρυσάφι την καλύτερη χρήση που μπορούσε να επινοήσει ανθρώπινη καρδιά. Πήγαινε στους στρατιώτες, στους οποίους ο έπαρχος είχε αναθέσει να συλλαμβάνουν τους λεπρούς και να τους πνίγουν στα κύματα. Με το βασιλικό χρυσάφι εξαγόραζε τους δυστυχισμένους και τους έπαιρνε με ασφάλεια κάτω από τη δική του προστασία.

Έπειτα τους μετέφερε απέναντι από την Κωνσταντινούπολη, στην άλλη όχθη του Βοσπόρου, σ’ ένα ψηλό βουνό. Εκεί έχτισε νοσοκομεία και άσυλα, όπου οι άρρωστοι έβρισκαν ανάπαυση, φροντίδα και ανθρώπινη αγκαλιά. Έτσι ξόδεψε όλο το χρυσάφι που του είχε δώσει ο μεγάλος Κωνσταντίνος, χωρίς να κρατήσει τίποτα για τον εαυτό του.

Στο μεταξύ ο ευσεβής αυτοκράτορας κοιμήθηκε και ανέβηκε στον θρόνο ο γιος του, ο Κωνστάντιος. Εκείνος όμως δεν μιμήθηκε καθόλου την ευσέβεια του πατέρα του και έπεσε στην πλάνη του Αρείου. Καταδίωκε τους ορθοδόξους με μανία και φαρμακερή σκληρότητα μέσα σε όλη την επικράτεια.

Κάποιοι κακόβουλοι αυλικοί έσπευσαν να διαβάλουν τον Ζωτικό για το χρυσάφι που είχε λάβει παλιότερα. Ο Κωνστάντιος κάλεσε τον άγιο και τον ρώτησε αυστηρά πού βρίσκονται τα μαργαριτάρια και τα πολύτιμα πετράδια για τα οποία είχε λάβει τόσο χρυσάφι. Ο Ζωτικός απάντησε με θαυμαστή ηρεμία ότι θα του φανέρωνε πλούτο μεγαλύτερο από όσο είχε ποτέ φανταστεί ο αυτοκράτορας.

Ζήτησε μόνο να ετοιμαστεί πλοίο για να περάσουν μαζί στην απέναντι όχθη του Βοσπόρου. Όταν έφτασαν, οδήγησε τον βασιλιά στα νοσοκομεία που είχε χτίσει με τόσο κόπο και τόσα δάκρυα. Εκεί έδειξε τους λεπρούς και τους αρρώστους και του είπε πως αυτοί είναι τα λαμπρά μαργαριτάρια και οι πολύτιμοι λίθοι της βασιλείας του.

Είχε αποκτήσει αυτό τον θησαυρό για τη σωτηρία της ψυχής του αυτοκράτορα, με κόπο και πολύ ακριβό τίμημα. Ο Κωνστάντιος όμως οργίστηκε φοβερά και έδωσε εντολή να δέσουν τον άγιο σε άγρια μουλάρια. Τον έσυραν εκείνα μέσα από χωράφια, δρόμους και πέτρες, σπάζοντας όλο του το σώμα με ανείπωτη βία.

Όταν τα ζώα κατέβηκαν ορμητικά την πλαγιά, ο όσιος παρέδωσε την αγία ψυχή του στον Κύριο. Στον τόπο εκείνον ανέβλυσε αμέσως πηγή νερού γλυκού, που γιάτρευε κάθε αρρώστια προς δόξαν Θεού.