Δανιήλ ο Προφήτης και οι Τρεις Παίδες στο καμίνι

Όταν οι φλόγες του καμινιού υψώθηκαν σαράντα εννιά πήχεις και κατάκαψαν τους ίδιους τους δήμιους, οι τρεις νεαροί Εβραίοι περπατούσαν μέσα στη φωτιά και έψαλλαν δοξολογίες. Στο πλευρό τους κατέβηκε άγγελος Κυρίου, που έσπρωξε τις φλόγες έξω και τους τύλιξε με δροσιά πρωινής αυγής. Η ιστορία ξεκινά τον έκτο αιώνα προ Χριστού, όταν ο Ναβουχοδονόσωρ, βασιλιάς της Βαβυλώνας, κυρίευσε την Ιερουσαλήμ και οδήγησε αιχμάλωτο τον Ιωακείμ μαζί με την αριστοκρατία και τα ιερά σκεύη του Ναού του Σολομώντα.

Ανάμεσα στους αιχμαλώτους βρισκόταν και ο μικρός Δανιήλ, μόλις οκτώ ετών, μαζί με τρεις συνομηλίκους του από βασιλική γενιά. Τους έστειλαν στα ανάκτορα, για να διδαχθούν τη γλώσσα και τη σοφία των Χαλδαίων υπό τον αρχιευνούχο. Τους έδωσαν νέα ονόματα, ώστε ο Δανιήλ έγινε Βαλτάσαρ, ο Ανανίας Σεδράχ, ο Μισαήλ Μισάχ και ο Αζαρίας Αβδεναγώ.

Όμως τα τέσσερα παιδιά κράτησαν πιστά τον νόμο των πατέρων τους και αρνήθηκαν τα φαγητά της βασιλικής τράπεζας. Με προσευχή και νηστεία, τρώγοντας μόνο λαχανικά και πίνοντας νερό, έγιναν δυνατότεροι από όλους τους άλλους νέους της αυλής. Ο Θεός χάρισε στους τέσσερις νέους σοφία που ξεπέρασε όλους τους λογίους της αυτοκρατορίας.

Στον Δανιήλ μάλιστα έδωσε και το χάρισμα να ερμηνεύει όνειρα και οράματα. Τρία χρόνια μετά, ο Ναβουχοδονόσωρ είδε ένα όνειρο που του τάραξε βαθιά την ψυχή. Όταν οι μάγοι και οι αστρολόγοι αδυνάτησαν να το ερμηνεύσουν, διέταξε να θανατωθούν όλοι οι σοφοί της Βαβυλώνας.

Ο Δανιήλ ζήτησε αναβολή και κατέφυγε με τους τρεις συντρόφους του στη θερμή προσευχή. Τότε ο Θεός αποκάλυψε στον νεαρό προφήτη το όνειρο και τη σημασία του. Ένα μεγαλόπρεπο άγαλμα είχε δει ο βασιλιάς να ορθώνεται μπροστά του, με κεφάλι από χρυσάφι, στήθος από ασήμι, κοιλιά από χαλκό και πόδια από σίδερο και πηλό.

Ο Δανιήλ εξήγησε πως οι ύλες αυτές συμβολίζουν τέσσερις διαδοχικές αυτοκρατορίες, τη Χαλδαϊκή, τη Μηδοπερσική, την Ελληνική και τη Ρωμαϊκή. Η πέτρα που ξεκόλλησε μόνη της από το βουνό και συνέτριψε το άγαλμα προεικόνιζε τον Χριστό και τη Βασιλεία του Θεού. Συγκλονισμένος ο βασιλιάς δόξασε τον Θεό του Ισραήλ και ανέβασε τον Δανιήλ σε ανώτατη θέση.

Στο δέκατο όγδοο έτος της βασιλείας του, ο Ναβουχοδονόσωρ έστησε ένα τεράστιο άγαλμα από χρυσάφι στην πεδιάδα και διέταξε όλους τους αξιωματούχους να το προσκυνήσουν, μόλις ηχήσουν τα μουσικά όργανα. Παρά τις φοβερές απειλές, οι τρεις παίδες έμειναν πιστοί στον αληθινό Θεό και αρνήθηκαν να λυγίσουν. Κάποιοι Χαλδαίοι μάγοι, ζηλεύοντας τη θέση τους, έσπευσαν αμέσως να τους καταγγείλουν στον τύραννο.

Ο βασιλιάς, τρέμοντας από οργή, διέταξε να ανάψουν το καμίνι επτά φορές περισσότερο από το συνηθισμένο. Οι στρατιώτες έδεσαν τα τρία παιδιά και τα έριξαν μέσα στη φωτιά, αλλά οι ίδιοι έπεσαν νεκροί από την έντονη ζέστη. Τότε ο Ανανίας, ο Αζαρίας και ο Μισαήλ ύψωσαν προσευχή ταπεινή, στο όνομα όλου του εβραϊκού λαού.

Ομολόγησαν τις αμαρτίες των πατέρων τους και δέχτηκαν δίκαια την εξορία και τα βάσανα. Άγγελος όμως Κυρίου κατέβηκε στο καμίνι και έδιωξε έξω τη φλόγα. Οι τρεις νέοι χόρευαν χαρούμενοι μέσα στη φωτιά, υμνώντας τον Θεό μαζί με τον ουράνιο επισκέπτη τους.

Καλούσαν όλη την κτίση να ενωθεί μαζί τους στον ύμνο, τους αγγέλους, τους ουρανούς, τα στοιχεία, τις εποχές, τα όρη, τα ζώα και τα παιδιά των ανθρώπων. Ο ίδιος ο Ναβουχοδονόσωρ κοίταξε μέσα στο καμίνι και είδε με κατάπληξη τέσσερις άνδρες λυμένους, ενώ ο τέταρτος έμοιαζε με Υιό Θεού. Τους έβγαλε έξω και διαπίστωσε ότι ούτε η τρίχα τους δεν είχε καεί και ότι ούτε μυρωδιά καπνού δεν είχε μείνει επάνω τους.

Δόξασε τότε τον Θεό του Ισραήλ και απαγόρευσε με διάταγμα κάθε βλασφημία εναντίον Του. Αργότερα όμως ο ίδιος βασιλιάς υψώθηκε από την υπερηφάνεια και τιμωρήθηκε. Έχασε τα λογικά του, διώχθηκε από τους ανθρώπους και έζησε επτά χρόνια σαν αγρίμι στη φύση, μέχρι που ταπεινώθηκε και επέστρεψε στον θρόνο.

Μετά τον θάνατό του και τις ταραχές που ακολούθησαν, ανέβηκε στον θρόνο ο Βαλτάσαρ. Σε ένα μεγάλο συμπόσιο τόλμησε να πιει κρασί μέσα στα ιερά σκεύη του Ναού της Ιερουσαλήμ. Τότε εμφανίστηκε ένα χέρι ανθρώπινο και έγραψε στον τοίχο μυστηριώδη γράμματα.

Μόνο ο Δανιήλ μπόρεσε να τα διαβάσει και να αναγγείλει το τέλος της βασιλείας του. Την ίδια νύχτα ο Βαλτάσαρ σκοτώθηκε και την εξουσία πήρε ο Δαρείος ο Μήδος. Επειδή ο Δανιήλ ξεχώριζε με τη σοφία του ανάμεσα σε όλους τους σατράπες, ο νέος βασιλιάς τον όρισε πρώτο της αυτοκρατορίας.

Οι μεγάλοι της αυλής όμως φθόνησαν τις τιμές του και έπεισαν τον Δαρείο να εκδώσει διάταγμα. Για τριάντα ημέρες κανείς δεν θα προσευχόταν σε άλλον θεό ή άνθρωπο εκτός από τον ίδιο τον βασιλιά, αλλιώς η ποινή ήταν θάνατος. Ο Δανιήλ, με ακλόνητη αγάπη στον Θεό, συνέχισε φανερά να προσεύχεται τρεις φορές την ημέρα στραμμένος προς την Ιερουσαλήμ.

Οι εχθροί του τον κατήγγειλαν και ο Δαρείος, αν και πικραμένος, αναγκάστηκε να εφαρμόσει το διάταγμα. Έριξαν τον προφήτη μέσα στον λάκκο των λεόντων, μα ο Θεός έστειλε άγγελο και έκλεισε τα στόματα των θηρίων. Το πρωί ο βασιλιάς έσπευσε στον λάκκο και βρήκε τον Δανιήλ καθιστό ανάμεσα στα λιοντάρια.

Τα ζώα του χάιδευαν τη χαίτη και κουνούσαν την ουρά, σαν να αναγνώριζαν έναν νέο Αδάμ. Ο Δαρείος έβγαλε αμέσως τον δίκαιο και έριξε στη θέση του τους κατηγόρους του, που κατασπαράχθηκαν από τα θηρία. Στη Βαβυλώνα ο Δανιήλ ξεσκέπασε επίσης την απάτη των ιερέων του Βήλου, που έμπαιναν τη νύχτα από κρυφό υπόγειο για να τρώνε τις προσφορές του ειδώλου.

Σκότωσε ακόμη και έναν τεράστιο δράκοντα, τον οποίο οι Βαβυλώνιοι λάτρευαν σαν θεό, χωρίς να χρησιμοποιήσει κανένα όπλο. Οι Χαλδαίοι όμως οργίστηκαν και ζήτησαν τον θάνατό του. Τον έριξαν δεύτερη φορά στον λάκκο των λεόντων, όπου έμεινε έξι ημέρες χωρίς τροφή.

Ο Θεός όμως φύλαξε ξανά τον δούλο Του και έστειλε με θαυμαστό τρόπο τον προφήτη Αββακούμ από την Ιουδαία, μεταφέροντάς τον σε μια στιγμή. Ο Αββακούμ έφερε στον πεινασμένο Δανιήλ φαγητό και μήνυμα της θείας αγάπης. Έπειτα ο Θεός αποκάλυψε στον αγαπημένο Του προφήτη τα έσχατα γεγονότα του κόσμου.

Είδε σε όραμα τέσσερα μεγάλα θηρία να αναδύονται από τη θάλασσα, λέαινα, αρκούδα, λεοπάρδαλη και θηρίο με δέκα κέρατα, εικόνες των τεσσάρων αυτοκρατοριών. Είδε ακόμη τον θρόνο του Παλαιού των Ημερών, ντυμένο με λευκά ολόλαμπρα ενδύματα, να κάθεται για να κρίνει τον κόσμο. Μπροστά Του εμφανίστηκε ο Υιός του Ανθρώπου, ο Κύριος Ιησούς Χριστός, που έλαβε αιώνια εξουσία και βασιλεία πάνω σε όλα τα έθνη.

Σε άλλα οράματα ο Θεός φανέρωσε στον Δανιήλ λεπτομέρειες για τους επόμενους αιώνες. Του έδειξε την τυραννία του Αντιόχου του Επιφανούς, μορφή προφητική του Αντιχρίστου, που θα σταματούσε τις θυσίες και θα βεβήλωνε τον Ναό του Θεού. Ο αρχάγγελος Γαβριήλ δίδαξε τον προφήτη ότι ο λαός θα επέστρεφε στην Ιερουσαλήμ έπειτα από σαράντα εννέα χρόνια.

Του γνωστοποίησε ακόμη ότι ο Έσδρας, ο Ιησούς του Ιωσεδέκ και ο Ζοροβάβελ θα ξαναθεμελίωναν τη λατρεία του αληθινού Θεού. Όλα αυτά ήταν σημάδια της οριστικής αποκατάστασης της ανθρωπότητας από τον Μεσσία, τετρακόσια τριάντα τέσσερα χρόνια αργότερα. Τον τρίτο χρόνο του Κύρου, ο Δανιήλ αξιώθηκε να δει τον ίδιο τον Λόγο του Θεού.

Φάνηκε σαν άνθρωπος ντυμένος με λινό ένδυμα και ζώνη χρυσή, με όψη αστραπής και μάτια σαν λαμπάδες φωτιάς. Ο προφήτης έπεσε με το πρόσωπο στο χώμα και θα είχε παραδώσει την ψυχή του, αν δεν τον ενίσχυε ο άγγελος. Ο Θεός του φανέρωσε πιο καθαρά από κάθε άλλον προφήτη ότι όσοι κοιμούνται στο χώμα θα ξυπνήσουν, άλλοι για αιώνια ζωή και άλλοι για αιώνια ντροπή.

Οι δίκαιοι θα λάμψουν τότε σαν τον ήλιο. Όταν ο Δανιήλ ρώτησε πότε θα γίνουν όλα αυτά, ο Κύριος του απάντησε πως τα λόγια είναι σφραγισμένα μέχρι το τέλος των καιρών. Του είπε ακόμη να πορευτεί στην ανάπαυσή του και να αναστηθεί για να λάβει την κληρονομιά του.

Ο άγιος προφήτης κοιμήθηκε ειρηνικά σε ηλικία ογδόντα ετών, λίγο μετά την επιστροφή του λαού του στην πατρώα γη. Οι τρεις Παίδες, Ανανίας, Αζαρίας και Μισαήλ, κοιμήθηκαν επίσης με ειρήνη ύστερα από μακρόχρονη ζωή πίστης και υπομονής. Κατά μία παράδοση, μαρτύρησαν αργότερα με αποκεφαλισμό, σύμφωνα με τη μαρτυρία του αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας, με διαταγή του Πέρση βασιλιά Καμβύση.

Η Εκκλησία διδάσκει ότι ο Δανιήλ και οι τρεις σύντροφοί του βρίσκονταν στις τάξεις των δικαίων που αναστήθηκαν τη στιγμή της Σταυρώσεως του Κυρίου. Η μνήμη τους τιμάται στις δεκαεπτά Δεκεμβρίου, λίγες ημέρες πριν από τη γέννηση του Χριστού. Καθώς κατάγονταν από τη φυλή του Ιούδα, ήταν συγγενείς κατά σάρκα του Σωτήρα.

Η Εκκλησία τους θυμάται ιδιαίτερα και στην Κυριακή των αγίων Προπατόρων και στην Κυριακή των αγίων Πατέρων. Ο ύμνος των τριών Παίδων στο καμίνι παραμένει αιώνια πηγή προσευχής για τους πιστούς.