Ο Άγιος Ιωάννης ο Επίσκοπος Σουζδαλίας

Ο μέγας πρίγκιπας Βόρις είδε με τα ίδια του τα μάτια Άγγελο Κυρίου να συλλειτουργεί με τον Άγιο Ιωάννη κατά τη Θεία Λειτουργία. Όταν συκοφάντες τον έδιωξαν από την πόλη με ντροπή και ύβρεις, εκείνος προσευχήθηκε υπέρ των διωκτών του και τυφλώθηκαν παραχρήμα όλοι μέσα σε φοβερό σκοτάδι. Για τον όσιο πατέρα μας Ιωάννη, η άνω Ιερουσαλήμ ήταν η αληθινή πατρίδα και το ουράνιο σπίτι του.

Από τη βιοτή του φάνηκε επίγειος άγγελος και ουράνιος άνθρωπος, παράδειγμα όλων των αρετών για τους πιστούς. Από νεαρή ηλικία εισήλθε σε μοναστήρι της περιοχής, όπου διακρίθηκε για την υπακοή προς τον ηγούμενο και τους αδελφούς. Ταλαιπωρούσε το σώμα του με μεγάλη εγκράτεια και νικούσε τα πάθη και τις προσβολές των δαιμόνων.

Ο έμπειρος ηγούμενος προέβλεψε με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος ότι θα δεχόταν αρχιερατικό θρόνο και θα ποίμαινε λογικά πρόβατα. Νήστευε σκληρά, τρώγοντας μόνο κάθε τρεις ημέρες, ενώ συχνά έμενε ολόκληρη εβδομάδα χωρίς τροφή. Μελετούσε επίμονα τα ιερά βιβλία και ποτίζε με δάκρυα τον τρίχινο χιτώνα του κατά την ανάγνωση.

Όταν ο μέγας πρίγκιπας Σουζδαλίας ήταν ο Βόρις Κωνσταντίνοβιτς, ο μακάριος Ιωάννης χειροτονήθηκε από τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως επίσκοπος Σουζδαλίας, Νίζνι Νόβγκοροντ και Γκορόντετς. Η χειροτονία αυτή έγινε το έτος χίλια τριακόσια πενήντα μετά τη γέννηση του Σωτήρος. Καθώς πλησίαζε στην πόλη, βγήκε να τον προϋπαντήσει ο ευσεβής πρίγκιπας μαζί με όλους τους άρχοντες της περιοχής.

Όλος ο κλήρος, οι μοναχοί, οι γέροντες, οι νέοι και τα παιδιά τον δέχθηκαν με σταυρούς και ιερές εικόνες. Ο λαός γονάτιζε μπροστά του, ασπαζόταν τα πόδια του και ζητούσε την ευλογία του με δάκρυα χαράς. Ο επίσκοπος ύψωσε τα χέρια προς τον ουρανό και προσευχήθηκε για τη σωτηρία της πόλης από κάθε συμφορά.

Παρακαλούσε τον Κύριο να φυλάξει τους ανθρώπους από λιμό, σεισμό, κατακλυσμό, πυρκαγιά, μάχαιρα και εμφύλιο πόλεμο. Όταν τελείωσε η Θεία Λειτουργία μέσα στον ναό της Γεννήσεως της Θεοτόκου, ο ευσεβής πρίγκιπας αξιώθηκε θαυμαστή οπτασία. Είδε καθαρά πως κατέβηκε επάνω στον ιεράρχη η θεία χάρη ως μέγα φως και τον σκέπασε ολόκληρο.

Ο επίσκοπος Ιωάννης αφοσιώθηκε με ζήλο στα πνευματικά έργα, διδάσκοντας, νουθετώντας, στηρίζοντας και παρηγορώντας τους πιστούς της επαρχίας του. Μοίραζε γενναιόδωρα ελεημοσύνες στους φτωχούς και παρουσίαζε σε όλους πρότυπο ευσεβούς βιοτής με τη ζωή του. Όταν διαπίστωσε ότι τα εισοδήματα της επισκοπής ήταν πλούσια, διέταξε να ξεχωριστεί μέρος για τους ασθενείς.

Ίδρυσε νοσοκομείο και το εμπιστεύθηκε σε δύο ευλαβείς ιερείς, ώστε να φροντίζουν για κάθε ανάγκη των πασχόντων. Επισκεπτόταν συχνά ο ίδιος τους αρρώστους και τους πρόσφερε όσα χρειάζονταν για τη θεραπεία τους. Με ψυχωφελή λόγια έκανε τους πάσχοντες να ξεχνούν τους πόνους και τις δοκιμασίες τους.

Στεκόταν στην προσευχή ακλόνητος, σαν χάλκινο άγαλμα, χωρίς να μετακινείται η σκέψη του. Ήταν σιωπηλός και πράος, ποτέ δεν θύμωνε και αγαπούσε εξίσου άρχοντες και απλούς ανθρώπους. Πλήθος πιστών έρχονταν για συμβουλή όχι μόνο από το Σουζδάλ αλλά και από γειτονικές πόλεις της ρωσικής γης.

Δίδασκε τους πλούσιους να μην επαίρονται και τις χήρες να αγαπούν τη νηστεία. Ο ευσεβής πρίγκιπας Βόρις θέλησε να ιδρύσει κοινοβιακό μοναστήρι μέσα στην ηγεμονία του και ζήτησε την ευλογία του ιεράρχη. Πήγε στη μονή των Σπηλαίων του Νίζνι Νόβγκοροντ, όπου ζητούσε από τον όσιο Διονύσιο έναν μαθητή έμπειρο στην ανέγερση μοναστηριού.

Ο όσιος εξέλεξε τον νεαρό αλλά πνευματικά ώριμο μαθητή Ευθύμιο, ηλικίας τριάντα έξι ετών μόνο. Έφτασε γρήγορα στο Σουζδάλ, δέχθηκε την ευλογία του επισκόπου και ξεκίνησαν την αναζήτηση κατάλληλου τόπου. Μαζί με όλο τον ιερό κλήρο και πλήθος λαού περπατούσαν ψάλλοντας ιερές παρακλήσεις προς τον Δεσπότη Χριστό.

Καθ' οδόν έφερναν παράλυτους μπροστά στον επίσκοπο, ζητώντας θεραπεία. Ο Άγιος προσευχόταν μυστικά, τους έραντιζε με αγιασμό και παρευθύς υγιαίνονταν προς δόξαν Θεού. Στη βόρεια όχθη του ποταμού Καμένκα, σε ψηλό λόφο, βρήκαν τόπο πανέμορφο και κατάλληλο για κτίσιμο.

Ο ίδιος ο πρίγκιπας πήρε φτυάρι και έσκαψε με τα χέρια του το θεμέλιο, στα χίλια τριακόσια πενήντα δύο μετά Χριστόν. Σύντομα ανεγέρθηκε λαμπρός πέτρινος ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και ο Ευθύμιος έγινε αρχιμανδρίτης. Κατά την εορτή της Μεταμορφώσεως ο μέγας Ιωάννης λειτουργούσε στη νέα μονή, παρόντος του ευσεβούς πρίγκιπος Βόρις.

Εκείνος αξιώθηκε εξαίσιας οπτασίας, καθώς είδε καθαρά να συλλειτουργεί άνδρας ντυμένος με ολόλαμπρα άμφια. Η μορφή του παρουσιαζόταν φοβερή και υπερβαίνουσα κάθε ανθρώπινη περιγραφή. Όταν ο πρίγκιπας ρώτησε για το θαυμάσιο, ο ταπεινός ιεράρχης αποκάλυψε ότι Άγγελος Κυρίου τον συλλειτουργούσε καθημερινά.

Παρακάλεσε όμως να μη μαθευτεί τίποτε όσο εκείνος βρισκόταν ακόμη στη ζωή. Όταν τον ρωτούσαν ποια αρετή θεωρούσε ανώτερη, απαντούσε με σαφήνεια ότι ανώτερη είναι η αρετή η οποία γίνεται κρυφά. Αργότερα ο διάβολος ξεσήκωσε εναντίον του τον διάκονό του Ελευθέριο και κάποιους κληρικούς της επισκοπής.

Εκείνοι έπεισαν μια αμαρτωλή γυναίκα με πολλά αργύρια και τον συκοφάντησαν δημοσίως. Έδιωξαν τον Άγιο από την πόλη με ντροπή, μα εκείνος προσευχόταν για τους εχθρούς του. Παρευθύς οργή Θεού έπληξε τους κληρικούς και τους κάλυψε σκότος βαθύ.

Τυφλώθηκαν ολοκληρωτικά και χρειάζονταν χειραγωγό για να βαδίζουν. Ο λαός έπεσε με δάκρυα στα πόδια του Αγίου και ζητούσε συγχώρεση για την άδικη συμπεριφορά. Ο Ελευθέριος μετανόησε ειλικρινά και παρακαλούσε τον επίσκοπο να μη μνημονεύει το πονηρό κακούργημά του.

Ο Άγιος προσευχήθηκε ενώπιον όλου του πλήθους για τους τυφλωμένους κληρικούς και τους σταύρωσε με το τίμιο σύμβολο. Παρευθύς ανέκτησαν την όρασή τους και όλος ο λαός δοξολόγησε τον Θεό για τα μεγαλεία Του. Στον τόπο εκείνου του θαύματος οι πολίτες του Σουζδάλ ανήγειραν ναό προς τιμήν του αρχιστρατήγου Μιχαήλ στις Χωναίς.

Αργότερα ο πρίγκιπας Ανδρέας, αδελφός του Βόρις, ζήτησε ευλογία για ίδρυση γυναικείου μοναστηριού. Είχε δώσει τάμα στη Θεοτόκο όταν σώθηκε από φοβερή τρικυμία στον Βόλγα ποταμό. Ο αρχιμανδρίτης Ευθύμιος έδωσε τόπο πλάι στη μονή του και ανεγέρθηκε ξύλινος ναός της Αγίας Σκέπης.

Έτσι θεμελιώθηκε νέα μονή κατά το έτος χίλια τριακόσια εξήντα τέσσερα μετά Χριστόν. Ο Άγιος Ιωάννης την ευλόγησε και τοποθέτησε ηγουμένη την ανιψιά του οσίου Ευθυμίου. Έτσι έλαμψε ο ιεράρχης σαν φωτεινό αστέρι σε όλη τη γη.

Όταν έφτασε σε βαθιά γεράματα, ο Άγιος εγκατέλειψε τον επισκοπικό θρόνο και αποσύρθηκε στη μονή του Μπογκολιούμπσκι. Εκεί έλαβε το μέγα και αγγελικό σχήμα και έζησε σε ασκητική ησυχία μέχρι το τέλος της επίγειας πορείας του. Λίγο πριν την κοίμησή του ασθένησε ελαφρά και κοινώνησε τα άχραντα Μυστήρια του Σώματος και Αίματος του Κυρίου.

Παρέδωσε την αγία ψυχή του στον Δεσπότη Χριστό το έτος χίλια τριακόσια εβδομήντα τρία, την δεκάτη πέμπτη Οκτωβρίου. Τα τίμια λείψανά του μεταφέρθηκαν με ψαλμωδίες στην πόλη του Σουζδάλ. Ο επίσκοπος Διονύσιος και όλος ο κλήρος βγήκαν με κεριά και θυμιάματα να τα προϋπαντήσουν.

Τοποθέτησαν τον σεπτό θησαυρό στον καθεδρικό ναό της Γεννήσεως της Θεοτόκου, στη δεξιά πλευρά. Εκεί αναπαύονται άφθαρτα μέχρι σήμερα, χαρίζοντας θεραπείες σε όσους προσέρχονται με πίστη. Πολλά θαύματα τελέστηκαν στον τάφο του κατά τους επόμενους αιώνες προς δόξαν Θεού.

Ο Άγιος ποίμανε καλώς τη λογική ποίμνη και έλαμψε ως αστέρας πολύφωτος της ρωσικής γης. Πρεσβεύει αδιάλειπτα για τη σωτηρία των πιστών που τιμούν την ιερή μνήμη του με ευλάβεια.