Ο Όσιος Παύλος ο Απλούς

Όταν ο γεωργός Παύλος γύρισε ένα βράδυ στο σπίτι του, βρήκε τη γυναίκα του στην αγκαλιά άλλου άνδρα. Χαμογέλασε πικρά, παράτησε τα πάντα στα εξήντα του χρόνια και πήρε τον δρόμο για την έρημο της Αιγύπτου. Ζούσε στον τέταρτο μετά Χριστόν αιώνα και ήταν άνθρωπος αγράμματος, με ψυχή απλή και άκακη μέσα στη φτωχική ζωή του χωριού.

Η γυναίκα του, όμορφη στην όψη αλλά πονηρή στη συμπεριφορά, τον απατούσε κρυφά για πολύ καιρό χωρίς εκείνος να υποψιαστεί τίποτα. Όταν την έπιασε επ' αυτοφώρω, δεν θύμωσε, δεν την έβρισε και δεν την κατηγόρησε με κανέναν τρόπο μπροστά στους ανθρώπους. Στράφηκε ήρεμα στον μοιχό και του είπε πως του την παραχωρεί μαζί με τα παιδιά για να τα ταΐσει εκείνος.

Παίρνοντας μάρτυρα τον Ιησού Χριστό, δήλωσε πως δεν θέλει πια να ζήσει με τη γυναίκα του και θα γίνει μοναχός. Έφυγε αμέσως από το σπίτι σιωπηλός, χωρίς να πει σε κανέναν τίποτα και χωρίς να ελέγξει τη γυναίκα του. Με βήμα σταθερό πήρε τον δρόμο της ερήμου, αναζητώντας τον μεγάλο ασκητή της εποχής εκείνης.

Έφτασε στο κελί του Μεγάλου Αντωνίου και χτύπησε την πόρτα του με ταπεινή καρδιά. Όταν ο Αντώνιος τον ρώτησε τι θέλει, εκείνος αποκρίθηκε πως επιθυμεί να γίνει μοναχός. Ο γέροντας τον είδε ηλικιωμένο και του είπε να γυρίσει στο χωριό του, γιατί δεν θα άντεχε τους κόπους της ερήμου και τους πειρασμούς.

Ο Παύλος επέμενε ταπεινά πως είναι έτοιμος να εκτελέσει ό,τι του ζητηθεί από εκείνον. Ο Αντώνιος όμως έκλεισε την πόρτα και δεν βγήκε από το κελί του για τρεις ολόκληρες ημέρες. Ο γέροντας Παύλος έμεινε όλο αυτό το διάστημα έξω, χωρίς να φύγει και χωρίς να γογγύσει.

Την τέταρτη ημέρα ο Αντώνιος άνοιξε και τον είδε ακόμη στη θέση του, υπομονετικό και αποφασισμένο. Του είπε πάλι να φύγει, μα εκείνος αποκρίθηκε πως προτιμά να πεθάνει εκεί παρά να γυρίσει πίσω. Βλέποντας ο Αντώνιος πως ο Παύλος έμενε τέσσερις ημέρες χωρίς ψωμί και νερό, σκέφτηκε πως θα πέθαινε από την πείνα.

Φοβήθηκε μήπως βαρύνει την ψυχή του η ευθύνη και τελικά δέχτηκε να τον κρατήσει κοντά του ως υποτακτικό. Άρχισε αμέσως ο Αντώνιος να δοκιμάζει με αυστηρότητα την υπομονή και την ταπείνωση του γέροντα Παύλου. Τον έβαλε να στέκεται όρθιος και να προσεύχεται μέρα και νύχτα ασταμάτητα στον ίδιο τόπο.

Επί μία ολόκληρη εβδομάδα ο Αντώνιος τον παρακολουθούσε κρυφά μέσα από το παράθυρο και τον έβλεπε ακίνητο σαν στύλο. Ύστερα του έδωσε κλαδιά φοίνικα και του είπε να πλέκει σχοινί όπως έπλεκε και ο ίδιος. Ο Παύλος δούλεψε με κόπο και έπλεξε δεκαπέντε πήχεις, αλλά ο γέροντας τού είπε πως τα έκανε άσχημα και να ξηλώσει τα πάντα.

Έπειτα τον έβαλε να ράψει ένδυμα και αμέσως τον πρόσταξε να το ξηλώσει και να το ράψει ξανά. Τη νύχτα τον δοκίμαζε με αγρυπνίες, ψαλμωδίες και ατελείωτες μετάνοιες χωρίς ανάπαυση. Σε όλα αυτά ο Παύλος έδειχνε καρτερία θαυμαστή, χωρίς να γογγύσει και χωρίς να παραπονεθεί ποτέ.

Όταν έτρωγαν, εκείνος δεχόταν όσο και ο Αντώνιος, λέγοντας πως αρκούν σε αυτόν, αφού θέλει να γίνει μοναχός. Έτσι ο μέγας ασκητής πείστηκε για τη γνησιότητά του. Όταν τελείωσαν οι δοκιμασίες, ο Μέγας Αντώνιος του είπε πως έγινε πλέον μοναχός στο όνομα του Κυρίου Ιησού.

Του ετοίμασε ξεχωριστό κελί λίγο μακριά από το δικό του και τον άφησε εκεί να ασκείται μόνος. Ο μακάριος Παύλος αγωνιζόταν μέρα και νύχτα με προσευχή, νηστεία και πνευματικούς κόπους χωρίς ποτέ να χαλαρώσει. Ο Θεός τού χάρισε εξουσία πάνω στα ακάθαρτα πνεύματα και δύναμη να θεραπεύει κάθε λογής αρρώστιες.

Κάποτε έφεραν στον Αντώνιο έναν νέο που τον κατείχε δαιμόνιο φοβερό, ένας από τους άρχοντες του σκότους που βλασφημούσε τον Θεό. Ο Αντώνιος όμως είπε πως δεν είχε λάβει εξουσία πάνω στους ισχυρότερους δαίμονες, ενώ ο Παύλος ο Απλούς είχε αυτό το χάρισμα. Πήγε λοιπόν μαζί με τον νέο στο κελί του και του ζήτησε να διώξει το πονηρό πνεύμα από τον δυστυχισμένο.

Ο Παύλος ρώτησε με απορία γιατί δεν τον έδιωξε ο ίδιος ο μεγάλος γέροντας. Ο Αντώνιος αποκρίθηκε πως είχε ένα επείγον έργο και έφυγε, αφήνοντας τον δαιμονισμένο εκεί. Ο Παύλος προσευχήθηκε στον Θεό και ζήτησε από τον δαίμονα να βγει.

Ο διάβολος όμως απάντησε με ύβρεις και αρνήθηκε να φύγει από τον νέο. Τότε ο Παύλος πήρε το δερμάτινο ρούχο που φορούσε και άρχισε να χτυπά τον δαιμονισμένο, προστάζοντας τον δαίμονα να βγει στο όνομα του Αντωνίου. Όμως το πονηρό πνεύμα συνέχιζε να βλασφημεί τον Χριστό με πεισμωμένη μανία.

Ο γέροντας τότε ανέβηκε επάνω σε έναν βράχο μέσα στο μεσημεριανό λιοπύρι της Αιγύπτου που έκαιγε σαν καμίνι. Στάθηκε εκεί ακίνητος σαν στύλος και φώναξε προς τον Χριστό με δάκρυα και πίστη βαθιά. Υποσχέθηκε πως δεν θα κατέβαινε από τον βράχο και δεν θα γευόταν ψωμί και νερό, μέχρι να φύγει ο δαίμονας.

Ακούγοντας αυτά τα λόγια το πνεύμα άρχισε να φωνάζει πως βγαίνει χωρίς να γνωρίζει πού θα κατοικήσει. Βγήκε λοιπόν με ορατό τρόπο και μεταμορφώθηκε σε έναν τεράστιο όφι μήκους εβδομήντα πήχεων. Ο όφις χάθηκε στα νερά της Ερυθράς Θαλάσσης και ο νέος έμεινε ελεύθερος και υγιής.

Έτσι ο άγιος Παύλος νίκησε τον διάβολο με μόνη την απλότητα και την ταπείνωσή του. Ο μακάριος γέροντας είχε επίσης το χάρισμα να διακρίνει τις καρδιές των ανθρώπων. Μια φορά, μπαίνοντας σε ένα μοναστήρι την ώρα του εσπερινού, στάθηκε στην πόρτα της εκκλησίας και παρατηρούσε όσους έμπαιναν μέσα.

Όλοι περνούσαν με πρόσωπο χαρούμενο και ψυχή φωτεινή, συνοδευόμενοι από τον φύλακα άγγελό τους. Ένας μόνο αδελφός προχωρούσε σκυθρωπός και πικραμένος, περιτριγυρισμένος από δαίμονες που τον τραβούσαν προς τη μεριά τους. Ο άγγελός του ακολουθούσε μακριά, με θλίψη βαθιά και με δάκρυα στα μάτια.

Ο άγιος Παύλος λυπήθηκε τόσο πολύ για τον χαμένο εκείνον αδελφό, ώστε δεν μπόρεσε καν να μπει μέσα στον ναό. Όταν τελείωσε η ακολουθία, οι αδελφοί άρχισαν να βγαίνουν λουσμένοι από το θείο φως. Είδε τότε ο γέροντας και τον πρώην σκυθρωπό αδελφό, λάμποντας πια σαν άγγελος μέσα στη χάρη του Πνεύματος.

Ο φύλακας άγγελος τον κρατούσε από το χέρι με χαρά, ενώ ο δαίμονας έκλαιγε από μακριά, χωρίς να τολμά να πλησιάσει. Ο μακάριος Παύλος σταμάτησε τον αδελφό και ζήτησε να μάθει την αιτία της θαυμαστής αλλαγής του. Ο αδελφός, βλέποντας τον εαυτό του φανερωμένο μπροστά σε όλους, ομολόγησε δημόσια τη ζωή του χωρίς να κρύψει τίποτα.

Είπε πως είχε ζήσει πολλά χρόνια μέσα στην ανομία και την αμαρτία βαριά και ασυγχώρητη. Εκείνη όμως την ημέρα, μπαίνοντας στην εκκλησία, άκουσε να διαβάζεται η προφητεία του Ησαΐα για το λουτρό της μετανοίας. Τα λόγια του προφήτη για το πορφυρό χρώμα που γίνεται λευκό σαν χιόνι άγγιξαν βαθιά την ψυχή του.

Άνοιξαν μέσα του τα πνευματικά μάτια, αναγνώρισε την κακία του και ζήτησε από τον Χριστό να τον δεχθεί ως μετανοούντα. Υποσχέθηκε πως από εκείνη τη στιγμή δεν θα έκανε κανένα κακό σε άνθρωπο και θα δούλευε στον Κύριο με καθαρή συνείδηση. Όλοι όσοι άκουσαν τη μαρτυρία δόξασαν τον Θεό, που δέχεται με αγάπη όποιον γυρίζει κοντά Του με ειλικρινή μετάνοια.

Έτσι φανέρωνε ο άγιος Παύλος τη χάρη της διακρίσεως, χάρη στην απλότητα και την ακακία της καρδιάς του. Έζησε στην αγία απλότητά του πολλά χρόνια και έκανε αναρίθμητα θαύματα με τη δύναμη του Θεού. Τελικά ανέβηκε στους ουρανούς, για να βλέπει αιώνια τη δόξα του Χριστού, μαζί με τα πάνσοφα Χερουβείμ.