Η Αγία Άννα της Κασίν, η πριγκίπισσα που έγινε μοναχή

Ο σύζυγός της, ο μεγάλος πρίγκιπας Μιχαήλ του Τβερ, δολοφονήθηκε με φρικτό τρόπο από τους Μογγολοτατάρους της Χρυσής Ορδής. Τα δύο της παιδιά και ένας εγγονός βρήκαν αργότερα τον ίδιο μαρτυρικό θάνατο στα χέρια των ίδιων κατακτητών. Η Αγία Άννα γεννήθηκε στη Ρωσία ως κόρη του πρίγκιπα Δημητρίου Μπορίσοβιτς του Ροστόβ, και η ζωή της σημαδεύτηκε από αλλεπάλληλες απώλειες αγαπημένων προσώπων.

Το έτος χίλια διακόσια ενενήντα τέσσερα νυμφεύθηκε τον ευσεβή πρίγκιπα Μιχαήλ Γιαροσλάβιτς και έζησε μαζί του χρόνια γεμάτα πίστη και αρχοντική απλότητα. Όταν εκείνος μαρτύρησε στην Ορδή το έτος χίλια τριακόσια δεκαοκτώ, η νεαρή χήρα δεν λύγισε από τον πόνο αλλά στράφηκε ολόκληρη προς τον Χριστό. Αποσύρθηκε στη μονή της Αγίας Σοφίας στο Τβερ και εκεί έλαβε το μοναχικό σχήμα με το όνομα Ευφροσύνη.

Αργότερα μεταφέρθηκε στη μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Κασίν, όπου έγινε μεγαλόσχημη μοναχή και πήρε ξανά το βαπτιστικό της όνομα Άννα. Εκοιμήθη εν Κυρίω τη δευτέρα Οκτωβρίου του έτους χίλια τριακόσια τριάντα οκτώ, αφήνοντας πίσω της φήμη αγιότητας, ταπείνωσης και αδιάλειπτης προσευχής για τον λαό της. Τα παιδιά της ακολούθησαν τον δρόμο του πατέρα τους με την ίδια σταθερή ομολογία πίστεως στον Χριστό.

Ο Δημήτριος Μιχαήλοβιτς, που έμεινε γνωστός με το παρωνύμιο «Φοβερά Μάτια», δολοφονήθηκε στην Ορδή τη δεκάτη πέμπτη Σεπτεμβρίου του έτους χίλια τριακόσια εικοσιπέντε. Αργότερα ο Αλέξανδρος Μιχαήλοβιτς, πρίγκιπας του Τβερ, μαρτύρησε μαζί με τον υιό του Θεόδωρο την εικοστή ενάτη Οκτωβρίου του έτους χίλια τριακόσια τριάντα εννέα. Έτσι ολόκληρη η οικογένεια της Αγίας προσέφερε στον Κύριο μια σπάνια ομολογία αίματος και αρχοντικής ψυχικής δύναμης.

Τα θαύματα στον τάφο της Αγίας Άννας άρχισαν να φανερώνονται το έτος χίλια εξακόσια έντεκα, την εποχή της πολιορκίας της Κασίν από τις πολωνικές και λιθουανικές δυνάμεις. Εκείνες τις δύσκολες ημέρες ξέσπασε και μεγάλη πυρκαγιά στην πόλη, η οποία ωστόσο έσβησε γρήγορα χωρίς να προκαλέσει μεγάλες καταστροφές στους κατοίκους. Η Αγία, ντυμένη με το μοναχικό της σχήμα, εμφανίσθηκε στον Γεράσιμο, έναν βαριά άρρωστο νεωκόρο του καθεδρικού ναού της Κοιμήσεως.

Του υποσχέθηκε ότι θα θεραπευόταν πλήρως, αλλά παραπονέθηκε με πόνο για την παραμέληση που έδειχναν οι άνθρωποι προς τον τάφο και τη μνήμη της. Του είπε με θλίψη ότι ικέτευε διαρκώς τον Κύριο και την Παναγία Μητέρα Του να σώσουν την πόλη από τους εχθρούς. Παρακαλούσε επίσης ο λαός να γλιτώσει από πολλές δοκιμασίες, όμως οι κάτοικοι αγνοούσαν τον τάφο της και την παρουσία της ανάμεσά τους.

Διέταξε τον νεωκόρο να μεταφέρει στους κληρικούς την εντολή να φροντίζουν τον τάφο της με τη δέουσα ευλάβεια. Ζήτησε ακόμη να ανάβει εκεί ένα κερί μπροστά στην ιερή εικόνα του Αχειροποίητου Χριστού, ως διαρκής λατρευτική μαρτυρία. Στη Σύνοδο που συγκλήθηκε το έτος χίλια εξακόσια σαράντα εννέα αποφασίσθηκε η ανακομιδή των ιερών λειψάνων της προς γενική προσκύνηση.

Την ίδια εκείνη Σύνοδο η αγία πριγκίπισσα Άννα δοξάσθηκε επίσημα ως αγία της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Όμως το έτος χίλια εξακόσια εβδομήντα επτά ο πατριάρχης Ιωακείμ πρότεινε στη Σύνοδο της Μόσχας να διακοπεί η πανρωσική τιμή της. Αιτία ήταν το σχίσμα των Παλαιοπίστων, που χρησιμοποιούσαν το όνομά της για να στηρίξουν τις δικές τους θέσεις και ιδιαίτερα τον τρόπο σταυρώματος.

Όταν είχε ενταφιαστεί, το χέρι της είχε τοποθετηθεί έτσι ώστε να σχηματίζει το σημείο του Σταυρού με δύο δάκτυλα αντί για τρία. Η μνήμη όμως μιας Αγίας, η οποία είχε λάβει στέφανο δόξης από τον ίδιο τον Χριστό, δεν μπορούσε να σβήσει με κανένα ανθρώπινο διάταγμα. Ο πιστός λαός εξακολούθησε να την αγαπά με βαθιά ευλάβεια και να την τιμά σταθερά μέσα στα χρόνια των διωγμών.

Πολλά θαύματα συνέχιζαν να γίνονται στον τάφο της και η φήμη της απλωνόταν σιγά σιγά σε όλη τη ρωσική γη. Τη δωδεκάτη Ιουνίου του έτους χίλια εννιακόσια εννέα έλαβε χώρα η δεύτερη και οριστική δοξολογία της ως Αγίας. Τότε καθιερώθηκε επισήμως και η εορτή της, η οποία άρχισε να τιμάται με μεγάλη λαμπρότητα σε ολόκληρη τη Ρωσία.

Ο Βίος της την παρουσιάζει ως πρότυπο πνευματικής ωραιότητας, αγνότητας και υπομονής, αλλά και ως φωτεινό παράδειγμα για τις μελλοντικές γενιές. Στο Μεγαλυνάριό της η Αγία Άννα της Κασίν περιγράφεται ως διδάσκαλος των μοναζουσών και συνομιλητής των αγγέλων του Θεού. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη της σε διάφορες ημερομηνίες μέσα στο εκκλησιαστικό έτος και την ευλαβείται ιδιαιτέρως.

Τη δευτέρα Οκτωβρίου εορτάζεται η μακαρία κοίμησή της, ενώ τη δωδεκάτη Ιουνίου τιμάται η ανακομιδή των λειψάνων της και η δεύτερη δοξολογία της. Επιπλέον τιμάται μαζί με τη Σύναξη των Αγίων του Τβερ την Κυριακή μετά την εικοστή ενάτη Ιουνίου κάθε χρόνο.