Άγιος Μάμας ο Μάρτυρας της Καισαρείας

Δεκαπέντε μόλις χρόνων στάθηκε μπροστά στον αυτοκράτορα Αυρηλιανό και δεν λύγισε ούτε από κολακείες ούτε από φοβέρες. Στην ερημιά της Καππαδοκίας τα άγρια θηρία του πρόσφεραν το γάλα τους και εκείνος έφτιαχνε τυρί για τους φτωχούς της Καισαρείας. Η ιστορία του ξεκινά μέσα σε μια σκοτεινή φυλακή της Παφλαγονίας, εκεί όπου οι γονείς του, ο Θεόδοτος και η Ρουφίνα, βρίσκονταν δέσμιοι για την πίστη τους στον Χριστό.

Κρατούμενοι από τους ειδωλολάτρες, αρνήθηκαν να θυσιάσουν στα είδωλα και πέθαναν μέσα στα δεσμά, αφήνοντας πίσω τους ένα μωρό. Η Ρουφίνα γέννησε πρόωρα μέσα στη φυλακή και παρέδωσε την ψυχή της στον Θεό, εμπιστευόμενη το βρέφος της στην πρόνοιά Του. Τότε μια πλούσια χριστιανή χήρα, η Αμμία, ειδοποιήθηκε με θαυμαστό τρόπο και έθαψε με τιμή τους γονείς του παιδιού.

Πήρε το ορφανό στο σπίτι της και το ανέθρεψε σαν δικό της γιο, με αγάπη και κατά το πνεύμα του Ευαγγελίου. Το μικρό αργούσε να μιλήσει και η πρώτη λέξη που ξεστόμισε ήταν η λέξη μάμα προς τη θετή του μητέρα. Από εκείνη τη γλυκιά παιδική προσφώνηση πήρε και το όνομα Μάμας.

Από μικρή ηλικία διακρινόταν για τη φρόνηση και την καθαρότητα της ψυχής του, σαν να είχε σύνεση πολύ μεγαλύτερη από τα χρόνια του. Η Αμμία φρόντισε να σπουδάσει γράμματα και ο μικρός μάθαινε εύκολα, ξεπερνώντας όλους τους συμμαθητές του. Με ήρεμες συζητήσεις και με το προσωπικό του παράδειγμα οδηγούσε πολλούς συνομηλίκους του στην πίστη του Χριστού.

Όταν ο ηγεμόνας Δημόκριτος έμαθε γι’ αυτόν, διέταξε να συλληφθεί, αν και ήταν μόλις δεκαπέντε χρόνων. Σεβόμενος την ευγενική του καταγωγή από οικογένεια συγκλητικών, δεν τόλμησε να τον βασανίσει ο ίδιος. Έτσι έστειλε τον νεαρό μάρτυρα δέσμιο στον αυτοκράτορα Αυρηλιανό, που βρισκόταν τότε στις Αιγές.

Ο αυτοκράτορας προσπάθησε πρώτα με γλυκόλογα και υποσχέσεις τιμών και πλούτου να τον γυρίσει στην ειδωλολατρία. Όταν είδε πως ο νέος δεν συγκινούνταν, στράφηκε σε φοβέρες και σκληρές απειλές. Ο Μάμας απάντησε με σταθερότητα πως ούτε με την καρδιά ούτε με τα χείλη θα αρνιόταν ποτέ τον Κύριό του, τον Ιησού Χριστό.

Είπε ακόμη πως τα βασανιστήρια θα τον ένωναν περισσότερο με τον Βασιλιά του. Οργισμένος ο Αυρηλιανός διέταξε τα πιο σκληρά μαρτύρια. Τον χτύπησαν αλύπητα με ραβδιά, του έκαψαν το σώμα με αναμμένες λαμπάδες και τον λιθοβόλησαν με αγριότητα.

Όμως ο νεαρός μάρτυρας υπέμενε τους πόνους σαν να μην αισθανόταν τίποτε, σαν να τον ράντιζαν με ευωδιαστά άνθη. Τότε ο τύραννος έδωσε εντολή να τον πνίξουν μέσα στη θάλασσα. Του κρέμασαν στον λαιμό βαρύ μολύβι και τον οδηγούσαν στην ακρογιαλιά για τον θάνατο.

Στον δρόμο όμως φανερώθηκε άγγελος Κυρίου αστραφτερός σαν αστραπή και οι στρατιώτες έφυγαν τρομαγμένοι. Ο άγγελος έλυσε το μολύβι και οδήγησε τον Μάμα σε ψηλό βουνό κοντά στην Καισάρεια. Εκεί ο νέος έχτισε ένα μικρό ναό και άρχισε αυστηρή ζωή με νηστεία και αδιάλειπτη προσευχή.

Σύντομα τα άγρια θηρία της ερήμου μαζεύονταν κοντά του σαν πρόβατα και άκουγαν με ησυχία την ανάγνωση του Ευαγγελίου. Το γάλα από τις αγριοκάτσικες και τα ελάφια έγινε η τροφή του, αλλά και η ευλογία των πτωχών. Έφτιαχνε τυρί και το μοίραζε στους φτωχούς της Καισαρείας με γενναιοδωρία και αγάπη.

Η φήμη του απλώθηκε γρήγορα και έφτασε στα αυτιά του νέου ηγεμόνα της Καππαδοκίας, του Αλεξάνδρου. Εκείνος τον θεώρησε μάγο και έστειλε καβαλάρηδες στρατιώτες να τον φέρουν δεμένο. Όταν οι άντρες ανέβηκαν στο βουνό, ο Μάμας τους συνάντησε ο ίδιος, χωρίς να τον αναγνωρίσουν, και τους πέρασαν για βοσκό.

Τους κάλεσε στο ταπεινό κελί του, τους πρόσφερε γάλα και τυρί, και κατόπιν τους αποκάλυψε ποιος ήταν. Τους είπε να προχωρήσουν πρώτοι και υποσχέθηκε πως θα τους ακολουθούσε μόνος του ως την Καισάρεια. Στις πύλες της πόλης παρουσιάστηκε συνοδευόμενος από ένα ήμερο λιοντάρι, μάρτυρα της δύναμης του Θεού.

Ο Αλέξανδρος τον υπέβαλε σε φοβερά βασανιστήρια, αλλά εκείνος έμενε ακλόνητος και ενισχυόταν από ουράνια φωνή. Τον έριξαν σε αναμμένο καμίνι και έμεινε αβλαβής τρεις ολόκληρες ημέρες, υμνώντας τον Θεό μέσα στις φλόγες. Τον παρέδωσαν στα άγρια θηρία και αυτά λύγιζαν ταπεινά στα πόδια του.

Τελικά ένας ειδωλολάτρης ιερέας του διαπέρασε την κοιλιά με τρίαινα. Πληγωμένος θανάσιμα, βγήκε έξω από την πόλη και βρήκε μια μικρή σπηλιά. Άκουσε ουράνια φωνή να τον καλεί στα ουράνια σκηνώματα και παρέδωσε με χαρά το πνεύμα του στον Κύριο.