Ο Ιερομάρτυρας Πατρίκιος της Προύσης

Στα θερμά λουτρά της Βιθυνίας, ο επίσκοπος Πατρίκιος στάθηκε αλυσοδεμένος μπροστά στον ανθύπατο Ιούλιο, που μόλις είχε θυσιάσει στον Ασκληπιό. Λίγο αργότερα, οι σταγόνες του βραστού νερού έκαψαν φρικτά τους στρατιώτες, ενώ ο γέροντας ιεράρχης παρέμενε μέσα στην πηγή απείραχτος. Ο Πατρίκιος ποίμαινε την Εκκλησία της Προύσης κατά τον πρώτο αιώνα και κήρυττε με παρρησία το Ευαγγέλιο του Χριστού.

Μαζί του είχε τρεις πρόθυμους συνεργάτες, τον Ακάκιο, τον Μένανδρο και τον Πολύαινο, που μοιράζονταν τον ίδιο πνευματικό ζήλο. Με τον λόγο και τη ζωή τους οδήγησαν πολλούς ειδωλολάτρες στην πίστη του Χριστού. Η δράση τους όμως καταγγέλθηκε στον ανθύπατο Ιούλιο, που υπηρετούσε με πάθος τη λατρεία των ειδώλων.

Ο άρχοντας ετοιμαζόταν να μεταβεί στις θερμές πηγές που ανέβλυζαν κοντά στην πόλη για να θυσιάσει στους ψεύτικους θεούς της υγείας. Διέταξε λοιπόν να σύρουν πίσω του δεμένους με σιδερένιες αλυσίδες τον επίσκοπο και τους τρεις πρεσβυτέρους. Αφού λούστηκε στα ζεστά νερά και πρόσφερε τις θυσίες του, κάθισε στο βήμα του δικαστή και κάλεσε τον Πατρίκιο μπροστά του, για να τον αναγκάσει να αρνηθεί τον Χριστό.

Ο Ιούλιος προσπάθησε να εντυπωσιάσει τον γέροντα ιεράρχη με τη φαινομενική δύναμη των ειδώλων και τη θεραπευτική χάρη των θερμών υδάτων. Υποστήριζε πως οι θεοί Ασκληπιός και Υγεία είχαν χαρίσει στους ανθρώπους αυτές τις πηγές ως απόδειξη της προνοίας τους. Ο Πατρίκιος ζήτησε να αρθεί ο φραγμός γύρω από το δικαστήριο, ώστε να ακούσει ο λαός την αλήθεια για την προέλευση των νερών.

Άρχισε τότε να εξηγεί ότι ο αληθινός Θεός δημιούργησε από αγάπη τον κόσμο, το φως, το πυρ και το ύδωρ, για να μη λείπει τίποτε από τον άνθρωπο. Χώρισε το φως από το σκότος και διέταξε το πυρ και το νερό που βρίσκονται στην επιφάνεια της γης να εξυπηρετούν τη ζωή. Ταυτόχρονα, ετοίμασε μέσα στα έγκατα της γης τη φωτιά της γέεννας και το παγωμένο ύδωρ του τάρταρου ως τόπο τιμωρίας.

Τα υπόγεια νερά, εξήγησε ο άγιος, περνούν κοντά από το πυρ της αβύσσου και αναβλύζουν θερμά στην επιφάνεια. Άλλα όμως ρέουν μακριά από τη φωτιά και βγαίνουν παγωμένα στα μάτια των ανθρώπων. Για να στηρίξει τα λόγια του, ο επίσκοπος θύμισε τη μαρτυρία του αγίου μάρτυρα Πίωνα και την έκρηξη του ηφαιστείου της Αίτνας στη Σικελία.

Οι αρχαίοι ονόμαζαν εκείνο το μέρος «Στόμα της κολάσεως», γιατί έβλεπαν τη φωτιά να ξεπηδάει με ορμή από τα σπλάχνα της γης. Τότε ο επίσκοπος Στέφανος της Νεάπολης οργάνωσε λιτανεία και οι προσευχές του λαού σταμάτησαν τη λάβα που απειλούσε να καταστρέψει την πόλη. Με αυτό το παράδειγμα ο Πατρίκιος βεβαίωνε πως τα υπόγεια πυρά μαρτυρούν την κόλαση που περιμένει τους ασεβείς.

Εξοργισμένος από την παρρησία του, ο Ιούλιος διέταξε να γυμνώσουν τον άγιο και να τον ρίξουν στο σημείο όπου ανέβλυζε το βραστό νερό. Ο Πατρίκιος ύψωσε τη φωνή του και ζήτησε από τον Κύριο Ιησού Χριστό να βοηθήσει τον δούλο του στη φοβερή εκείνη ώρα. Καθώς τον έσπρωχναν μέσα στην πηγή, οι σταγόνες πετάχτηκαν σαν σπίθες πύρινες και έκαψαν τους στρατιώτες που στέκονταν τριγύρω.

Ο ίδιος όμως παρέμεινε μέσα στα νερά σαν να βρισκόταν σε δροσερό τόπο, υμνώντας τον Σωτήρα του. Η θαυμαστή διάσωση εξαγρίωσε ακόμη περισσότερο τον ανθύπατο, που δεν ανέχτηκε άλλο τη νίκη της πίστεως. Πρόσταξε να βγάλουν τον άγιο από την πηγή και να αποκεφαλίσουν με το ξίφος τον ίδιο και τους τρεις πρεσβυτέρους του.

Ο Πατρίκιος, ετοιμοθάνατος και γεμάτος χαρά, ύψωσε τα χέρια του προς τον ουρανό σε μια τελευταία προσευχή ευχαριστίας. Ευχαρίστησε τον Δεσπότη που χάρισε τα θερμά εκείνα ύδατα για ίαση των δικαίων και για τιμωρία των ασεβών. Παρακάλεσε τον Κύριο να παρασταθεί στον δούλο του την ώρα που πέθαινε για την ομολογία της αληθινής πίστης.

Αφού είπε το «Αμήν», γονάτισε ταπεινά και παρέδωσε την κεφαλή του στον δήμιο μαζί με τους τρεις συναθλητές του ομολογητές. Ο Ακάκιος, ο Μένανδρος και ο Πολύαινος δέχτηκαν τον ίδιο μαρτυρικό θάνατο και ενώθηκαν για πάντα με τον επίσκοπό τους. Όλοι μαζί παρουσιάστηκαν ενώπιον του Χριστού στη δόξα των αγίων κατά τον πρώτο αιώνα.

Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους στις δεκαεννέα Μαΐου, υμνώντας τη γενναία ομολογία και την ακλόνητη αγάπη τους για τον Σωτήρα.