Όσιος Πλάτων ο Ομολογητής του Στουδίου

Χάρισε όλη του την πατρική περιουσία στους φτωχούς και ελευθέρωσε τους δούλους του, για να ακολουθήσει τον Χριστό στην έρημο του Ολύμπου. Στα τριάντα πέντε του χρόνια οι αδελφοί τον εξέλεξαν ομόφωνα ηγούμενο, και αργότερα στάθηκε στυλοβάτης της Εβδόμης Οικουμενικής Συνόδου, ορθώνοντας φωνή υπέρ των αγίων εικόνων. Γεννήθηκε σε ευσεβή οικογένεια χριστιανών, με γονείς τον Σέργιο και την Ευφημία, που τον ανέθρεψαν με φόβο Θεού και αγάπη στην αρετή.

Όταν εκείνοι έφυγαν νωρίς από τη ζωή, ορφανός ακόμη παραδόθηκε στη φροντίδα συγγενών, οι οποίοι του πρόσφεραν μόρφωση εξαιρετική και στέρεη χριστιανική αγωγή. Στα νεανικά του χρόνια διαχειρίστηκε με σύνεση την πατρική κληρονομιά, εργαζόμενος ακούραστα και ζώντας με εγκράτεια αξιοθαύμαστη. Σύντομα οι κόποι του απέφεραν μεγάλο πλούτο, ωστόσο η καρδιά του παρέμενε ξένη προς τα φθαρτά αγαθά τούτου του κόσμου.

Φλεγόμενος από αγάπη για τον Χριστό, αποφάσισε να εγκαταλείψει τα πάντα και να αφιερωθεί αποκλειστικά σε Εκείνον. Μοίρασε λοιπόν τα υπάρχοντά του στους πένητες και έδωσε την ελευθερία στους υπηρέτες του χωρίς δισταγμό. Έπειτα αναχώρησε για το όρος του Ολύμπου και έγινε μοναχός σε μοναστήρι που έφερε το όνομα Σύμβολον.

Μέσα στη μονή ο νέος μοναχός ξεχώριζε για τον προσευχητικό του ζήλο, την αγάπη του στην εργασία και την πραότητα της ψυχής του. Στον χρόνο που του απέμενε από την προσευχή αντέγραφε λειτουργικά βιβλία και συνέθετε ανθολογίες από τα συγγράμματα των αγίων Πατέρων. Όταν εκοιμήθη ο ηγούμενος Θεόκτιστος, οι αδελφοί τον εξέλεξαν με μία φωνή ηγούμενο της μονής τους.

Ήταν μόλις τριάντα πέντε ετών, όμως η αρετή του και η σοφία του τον είχαν ήδη αναδείξει πρότυπο για όλους. Ως ηγούμενος αγωνιζόταν με ακόμη μεγαλύτερη ζέση, διδάσκοντας περισσότερο με το παράδειγμά του παρά με τα λόγια. Όταν εκοιμήθη ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Κοπρώνυμος, ο όσιος ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη και συνάντησε τον πατριάρχη.

Εκείνος επιθύμησε να τον αναδείξει μητροπολίτη Νικομηδείας ή ηγούμενο σε σπουδαία μονή της πρωτεύουσας. Η ταπείνωσή του όμως ήταν τόσο βαθιά, ώστε αρνήθηκε με σταθερότητα κάθε αξίωμα και επέστρεψε γρήγορα στη μονή του. Αναζητώντας μεγαλύτερη ησυχία, αποσύρθηκε σε έναν έρημο τόπο που λεγόταν Σακκουδίων, μαζί με τους ανιψιούς του Θεόδωρο και Ιωσήφ, οδεύοντας προς νέα πνευματική περιπέτεια.

Σε εκείνο το ήσυχο βουνό, που το περιέβαλλαν ψηλά και ωραία δέντρα, οι τρεις μοναχοί έχτισαν ναό στο όνομα του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου και θεμελίωσαν μοναστήρι. Ηγούμενος της νέας αδελφότητας ορίστηκε ο όσιος Πλάτων, ο οποίος συνέχισε τους ασκητικούς του αγώνες με ακόμη μεγαλύτερη αυστηρότητα. Η φήμη της αρετής του απλώθηκε ταχύτατα, και πλήθος ψυχών έσπευδε κοντά του για να ακούσει τη διδασκαλία του.

Όταν η αυτοκράτειρα Ειρήνη και ο άγιος πατριάρχης Ταράσιος συγκάλεσαν στη Νίκαια την Εβδόμη Οικουμενική Σύνοδο, ο όσιος συμμετείχε ενεργά στις εργασίες της. Βαθύς γνώστης της Αγίας Γραφής και των πατερικών κειμένων, αντιμετώπισε με παρρησία τη φοβερή πλάνη της εικονομαχίας. Υπερασπίστηκε με δύναμη την τιμητική προσκύνηση των αγίων εικόνων και κατατρόπωσε τα επιχειρήματα των αιρετικών.

Μετά το τέλος της Συνόδου επέστρεψε στον τόπο των ασκήσεών του και συνέχισε τη μοναστική του πορεία με την ίδια φλόγα. Όταν τα γηρατειά άρχισαν να βαραίνουν το σώμα του, παρέδωσε με χαρά τη διοίκηση της μονής στον ανιψιό του Θεόδωρο, που ξεχώριζε για την ταπείνωση και τους αδιάλειπτους αγώνες του. Στα χρόνια εκείνα ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο έκτος, γιος της ευσεβούς Ειρήνης, ανέλαβε την εξουσία και παρασύρθηκε σε πράξεις παράνομες και σκανδαλώδεις.

Εξανάγκασε τη νόμιμη σύζυγό του να γίνει μοναχή και νυμφεύθηκε μία συγγενή του, ονόματι Θεοδότη, παραβαίνοντας ανοιχτά τους εκκλησιαστικούς κανόνες. Ο πατριάρχης Ταράσιος καταδίκασε αυτόν τον παράνομο γάμο, όμως κάποιος πρεσβύτερος, ο Ιωσήφ, παράκουσε την απαγόρευση και τέλεσε ο ίδιος τη στέψη. Όταν το έμαθαν ο όσιος Πλάτων και ο όσιος Θεόδωρος, λυπήθηκαν βαθιά στην ψυχή τους και άναψε μέσα τους ο ζήλος για τον νόμο του Θεού.

Έστειλαν επιστολή προς όλους τους μοναχούς, στην οποία ανακοίνωναν την παρανομία και προέτρεπαν να θεωρείται ο αυτοκράτορας αποκομμένος από την Εκκλησία. Η είδηση αυτή φούντωσε γρήγορα και έφτασε στα αυτιά του ίδιου του ηγεμόνα, που οργίστηκε ανείπωτα. Διέταξε να φυλακιστεί ο όσιος Πλάτων και να εξοριστεί ο όσιος Θεόδωρος στη Θεσσαλονίκη, ύστερα από σκληρά βασανιστήρια.

Όταν ο ασεβής αυτοκράτορας πέθανε, ο όσιος Πλάτων αποφυλακίστηκε και ο ανιψιός του επέστρεψε ελεύθερος από την εξορία του. Εξαιτίας των συνεχών επιδρομών των Αγαρηνών, που λεηλατούσαν επαρχίες της αυτοκρατορίας, ο όσιος Θεόδωρος εγκατέλειψε το Σακκουδίον για να μην εκθέσει σε κίνδυνο τους αδελφούς. Έφτασε με τη συνοδεία του στην Κωνσταντινούπολη και ανέλαβε τη διοίκηση της περίφημης Μονής Στουδίου, που έγινε φάρος μοναχικής ζωής.

Ο όσιος Πλάτων, μολονότι υπήρξε άλλοτε ηγούμενος, παρουσιάστηκε εκεί ως ταπεινός μοναχός και υποτάχθηκε με χαρά στον ανιψιό του. Φόρεσε μάλιστα ο ίδιος αλυσίδες στα πόδια του και παραδόθηκε ολόψυχα στους κόπους της νηστείας και της προσευχής. Όταν ανέβηκε στον θρόνο ο αυτοκράτορας Νικηφόρος, επανέφερε αυθαίρετα στην Εκκλησία τον αφορισμένο πρεσβύτερο Ιωσήφ, προκαλώντας νέα ταραχή.

Οι δύο όσιοι ύψωσαν και πάλι φωνή ελέγχου εναντίον της παράνομης ενέργειας του βασιλιά. Τότε εκείνος, οργισμένος, τους έστειλε όλους μαζί σε εξορία σε ένα νησί κοντά στην πρωτεύουσα. Τέσσερα ολόκληρα χρόνια έμεινε εκεί φυλακισμένος ο γέροντας Πλάτων, σηκώνοντας με υπομονή τη δοκιμασία.

Όταν ο αυτοκράτορας πέθανε, ο όσιος ελευθερώθηκε και επέστρεψε στη Μονή Στουδίου, όπου έζησε ακόμη τρία χρόνια προσευχόμενος και εργαζόμενος, και τελικά αναπαύθηκε εν Κυρίω.