Ιωνάς και Βαραχήσιος, οι ασκητές που πέθαναν για την πίστη

Δύο ασκητές άφησαν τη σιωπή του μοναστηριού τους και κατέβηκαν σε μια μακρινή κωμόπολη, μόνο και μόνο για να σταθούν δίπλα σε εννέα φυλακισμένους Μάρτυρες. Το τέλος του ενός ήρθε με βραστή πίσσα στον λαιμό, του άλλου με πριόνι πάνω σε δέντρο, μέσα στην περσική νύχτα του τετάρτου αιώνα. Οι δύο αυτοί ασκητές, ο Ιωνάς και ο Βαραχήσιος, έζησαν στα χρόνια του Πέρση βασιλιά Σαβωρίου και του Μεγάλου Κωνσταντίνου.

Έδωσαν την καλή ομολογία γύρω στο τριακόσια τριάντα μετά Χριστόν, μέσα σε μια σκληρή εποχή διωγμών. Καθώς ο διωγμός εναντίον των Χριστιανών στην Περσία φούντωνε, πληροφορήθηκαν πως εννέα συγκρατούμενοι ομολογητές περίμεναν την τελική απόφαση στη φυλακή της κωμόπολης Μαρβιαβώχ. Άφησαν λοιπόν το ασκητικό τους κελί και ξεκίνησαν, χωρίς δισταγμό, για να τους ενισχύσουν.

Στη φυλακή συνάντησαν τον Ζανιθά, τον Λάζαρο, τον Μαρουθά, τον Ναρσή, τον Ηλία, τον Μάρη, τον Άβιβο, τον Σιμιάθη και τον Σάββα. Τους μίλησαν για τον Χριστό, τους θύμισαν την αιώνια ζωή και τους ενθάρρυναν να μην λυγίσουν μπροστά στα βασανιστήρια. Η παρουσία τους έδωσε στους φυλακισμένους νέα δύναμη μέσα στο σκοτάδι του κελιού.

Οι φρουροί όμως κατάλαβαν αμέσως τι συνέβαινε στη φυλακή και συνέλαβαν επιτόπου και τους δύο ασκητές. Τους έσυραν μπροστά σε τρεις άρχοντες των Περσών, τον Μασδράθ, τον Σιρώ και τον Μαρμισή, οι οποίοι ανέλαβαν την ανάκριση. Οι άρχοντες πίεσαν με γλυκόλογα και με απειλές τους δύο μοναχούς να αρνηθούν τον Χριστό.

Τους ζήτησαν να προσκυνήσουν τη φωτιά, το νερό και τον ήλιο, σύμφωνα με τη θρησκεία των Περσών. Οι Άγιοι όμως απάντησαν με σταθερότητα ότι λατρεύουν μόνο τον αληθινό Θεό, τον δημιουργό όλων αυτών των στοιχείων. Τότε άρχισαν τα βασανιστήρια, σκληρά και ανελέητα, σχεδιασμένα να σπάσουν την αντοχή τους.

Πρώτα τους έδεσαν και τους χτυπούσαν με δύναμη για πολλή ώρα, χωρίς να σταματούν. Έπειτα τους έσυραν πάνω σε τραχιά ραβδιά και τους άφησαν δεμένους έξω στην παγωνιά όλη τη νύχτα. Καμιά ομολογία υποταγής δεν βγήκε από τα χείλη τους, ούτε φωνή παραίτησης από τον Χριστό.

Οι ίδιοι οι δήμιοι θαύμαζαν την υπομονή τους, καθώς οι δύο ασκητές προσεύχονταν με ηρεμία ανάμεσα στους πόνους. Η πίστη τους έγινε πιο φανερή μέσα από κάθε νέα δοκιμασία που τους επέβαλαν. Όταν είδαν πως τίποτα δεν τους κάμπτει, οι άρχοντες προχώρησαν σε ακόμη πιο φρικτά μαρτύρια, για να γίνουν παράδειγμα.

Στον Άγιο Ιωνά έκοψαν ένα ένα τα δάκτυλα των χεριών και των ποδιών, μέσα σε αφάνταστους πόνους. Έπειτα τον έδεσαν σφικτά πάνω σε ένα δέντρο και άρχισαν να τον πριονίζουν στη μέση, μέχρι να παραδώσει την ψυχή του. Το σώμα του το έριξαν κατόπιν σε έναν βαθύ λάκκο, σαν να ήθελαν να σβήσουν και τη μνήμη του.

Τον Άγιο Βαραχήσιο τον έσυραν γυμνό πάνω σε αγκάθια, σκίζοντας ολόκληρο το σώμα του με αλύπητο τρόπο. Τέλος, αφού τον έριξαν σε λάκκο, του έχυσαν στον λαιμό βραστή πίσσα και έτσι τελείωσε τη ζωή του. Με παρόμοιο τρόπο βασανίστηκαν και οι άλλοι εννέα Μάρτυρες, που δοκίμασαν πικρότατο και επώδυνο θάνατο.

Ένας ευσεβής Χριστιανός, ονόματι Αυδηισώτης, αγόρασε αργότερα τα ιερά λείψανά τους με πεντακόσια μιλιαρίσια, δηλαδή με περσικά νομίσματα. Τα ενταφίασε με ευλάβεια και με δάκρυα, σαν θησαυρό ανεκτίμητο. Οι εννέα Μάρτυρες τελειώθηκαν την εικοστή εβδόμη Μαρτίου, ενώ οι δύο ασκητές την εικοστή ενάτη του ίδιου μήνα.

Τα λείψανα του Αγίου Λαζάρου φυλάχθηκαν αργότερα στον Ναό των Αγίων Αποστόλων στην Κωνσταντινούπολη.