Η Παναγία η Ακαθή της Σχοινούσας

Σε ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο ελάχιστες είναι οι εικόνες όπου ο Χριστός στέκεται όρθιος μπροστά στη Μητέρα του αντί να αναπαύεται στην αγκαλιά της. Μία τέτοια σπάνια εικόνα φυλάσσεται στο μικρό νησί της Σχοινούσας και ονομάζεται Παναγία η Ακαθή, λόγω αυτής ακριβώς της παραστάσεως. Το όνομα αυτό σχεδόν δεν συναντιέται πουθενά αλλού στον ελληνικό χώρο και συνδέεται αποκλειστικά με την παράδοση του συγκεκριμένου νησιού.

Η ονομασία προέρχεται από το γεγονός ότι ο μικρός Χριστός εικονίζεται ακάθιστος, δηλαδή όρθιος ενώπιον της Παναγίας, και όχι καθήμενος στα γόνατά της όπως συμβαίνει στις περισσότερες εικόνες. Η ιερή αυτή εικόνα δεν βρισκόταν πάντοτε στη Σχοινούσα, αλλά μεταφέρθηκε από τη Σαντορίνη, όπου είχε ήδη αποκαλυφθεί με τρόπο θαυμαστό. Η μνήμη της τιμάται κάθε χρόνο την Παρασκευή του Ακαθίστου Ύμνου, καθώς εκείνη ακριβώς την ημέρα η Παναγία φανέρωσε την παρουσία της σε μια απλή γυναίκα του νησιού.

Έτσι η εικόνα συνδέθηκε αδιάρρηκτα με την ακολουθία του Ακαθίστου και πήρε την ονομασία που διατηρεί μέχρι σήμερα. Η ιστορία της αποκαλύψεώς της μοιάζει σχεδόν με παραμύθι, μέσα όμως από την απλότητα φανερώνεται καθαρά η πρόνοια της Μητέρας του Κυρίου προς τους ταπεινούς ανθρώπους. Στη Σαντορίνη ζούσε κάποτε μια απλή γυναίκα, η οποία άκουγε κατά διαστήματα παράξενα χτυπήματα σε ένα συγκεκριμένο σημείο του τοίχου του σπιτιού της.

Δεν μπορούσε να εξηγήσει την προέλευση αυτών των ήχων, αλλά καθώς φαίνεται δεν έδωσε αρχικά τη σημασία που θα έπρεπε. Ένα βράδυ όμως είδε ένα όνειρο πολύ ξεχωριστό και γεμάτο φως, που έμελλε να αλλάξει τη ζωή της. Της παρουσιάστηκε μια αρχοντική γυναίκα και της φανέρωσε ότι είναι η Παναγία η Ακαθή και πως γιορτάζει την ημέρα του Ακαθίστου Ύμνου.

Της ζήτησε να σκάψει με προσοχή ακριβώς στο σημείο όπου συνήθως άκουγε εκείνα τα μυστηριώδη χτυπήματα στον τοίχο. Η γυναίκα υπάκουσε με πίστη και έσκαψε στο μέρος που της είχε υποδείξει η Δέσποινα του ουρανού μέσα στο όραμα. Εκεί ανακάλυψε με συγκίνηση ένα μικρό κρυμμένο κούφωμα, μέσα στο οποίο βρήκε φυλαγμένη την ιερή εικόνα της Παναγίας.

Μαζί με την εικόνα ήταν τοποθετημένα ένα μικρό καντηλάκι και ένα σταμνάκι γεμάτο με αγνό λάδι. Η ανακάλυψη αυτή προκάλεσε δέος και χαρά, καθώς φανερώθηκε ότι η Παναγία είχε επιλέξει εκείνη την ταπεινή γυναίκα για να αποκαλύψει τον κρυμμένο θησαυρό. Εκείνη την εποχή η Σαντορίνη ήταν ένα πολύ φτωχό νησί και οι κάτοικοί της τα έφερναν δύσκολα βόλτα μέσα στην καθημερινότητα.

Όταν διαδόθηκε η είδηση για τη θαυματουργή εικόνα, όλος ο κόσμος έτρεχε στο σπίτι της γυναίκας για να προσκυνήσει με κατάνυξη. Άλλος της άφηνε λίγο λάδι, άλλος μερικά νομίσματα και άλλος ό,τι μπορούσε να προσφέρει από τα λίγα που είχε. Με αυτόν τον τρόπο η ζωή της γυναίκας που βρήκε την εικόνα βελτιώθηκε αισθητά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Κάποια στιγμή σκέφθηκε να πάρει την εικόνα μαζί της και να περιοδεύσει στα γύρω νησιά για να την προσκυνήσουν περισσότεροι πιστοί. Σε μία από τις περιοδείες της έφτασε και στη Σχοινούσα, όπου οι κάτοικοι την υποδέχτηκαν με ιδιαίτερη θέρμη και αγάπη. Το μικρό νησάκι ήταν εύφορο και υπήρχε εργασία για όλους, οπότε της προσέφεραν μάλιστα και κάποια απασχόληση για το βιοπορισμό της.

Έτσι αποφάσισε να εγκατασταθεί μόνιμα εκεί, μεταφέροντας μαζί της και την ιερή εικόνα της Παναγίας της Ακαθής. Από εκείνη τη στιγμή η Σχοινούσα έγινε ο νέος τόπος όπου επρόκειτο να ριζώσει και να ανθίσει η ευλάβεια προς την εικόνα αυτή. Η γυναίκα κρατούσε την εικόνα διαρκώς στο σπίτι της και κατά κάποιο τρόπο εκμεταλλευόταν τη χάρη και τη φήμη της προς όφελός της.

Σε μία ποιμαντική επίσκεψή του στη Σχοινούσα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θήρας Γαβριήλ διαπίστωσε με λύπη του αυτή τη μη αρμόζουσα συμπεριφορά. Δεν του άρεσε καθόλου η εκμετάλλευση που γινόταν εις βάρος της ιερής εικόνας και της ευλάβειας του απλού λαού. Προχώρησε αμέσως στις απαιτούμενες κανονικές ενέργειες, ώστε η εικόνα να αποκτήσει τη θέση που της άρμοζε μέσα στο νησί.

Έτσι η ιερή εικόνα μεταφέρθηκε στον ενοριακό ναό της Σχοινούσας, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στα Εισόδια της Θεοτόκου. Από τότε φυλάσσεται με ευλάβεια εκεί και αποτελεί πολύτιμο θησαυρό για ολόκληρη την τοπική κοινότητα των πιστών. Κάθε χρόνο η εκκλησία τιμά την Παναγία την Ακαθή την Παρασκευή του Ακαθίστου Ύμνου με ξεχωριστή μεγαλοπρέπεια.

Τελείται μεγάλη πανήγυρις, που συγκεντρώνει πλήθος προσκυνητών από τη Σχοινούσα, αλλά και από τα γειτονικά νησιά των Κυκλάδων. Η Παναγία η Ακαθή παραμένει σκέπη, παρηγοριά και προστασία για όλους τους κατοίκους και τους ναυτικούς που καταφεύγουν στη χάρη της με πίστη και αγάπη.