Ο Άγιος Ιερομάρτυς Ειρηναίος, Επίσκοπος Σιρμίου

Πάνω στη γέφυρα του ποταμού Σάβα, ένας νεαρός επίσκοπος γονάτισε και προσευχήθηκε για το ποίμνιό του, λίγο πριν τον αποκεφαλίσουν για το όνομα του Χριστού. Οι ίδιοι οι γονείς του και οι συγγενείς του τον παρακαλούσαν με δάκρυα να λυπηθεί τη νιότη του και να θυσιάσει στα είδωλα, όμως εκείνος δεν λύγισε. Ο Άγιος Ειρηναίος έζησε στα χρόνια των ασεβών αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, όταν ο φοβερός διωγμός κατά των χριστιανών έκαιγε ολόκληρη την αυτοκρατορία.

Στην πόλη Σίρμιο της Παννονίας ανέλαβε επίσκοπος, αν και ήταν ακόμη νέος στην ηλικία. Παρά τη νεότητά του, ήταν τέλειος στην ορθόδοξη πίστη και ακριβής τηρητής του νόμου του Κυρίου. Πριν από την αρχιερωσύνη υπηρετούσε ως πρεσβύτερος και μαζί με τη σύζυγό του ανέθρεφε τα παιδιά τους μέσα στη χριστιανική ευσέβεια.

Ο λαός τον σεβόταν για τη μόρφωσή του και για τον αυστηρό τρόπο της ζωής του. Όταν άρχισε να κηρύττει με φλόγα το Ευαγγέλιο, οι στρατιώτες τον συνέλαβαν και τον οδήγησαν στον ηγεμόνα Πρόβο, ώστε να αρνηθεί τον Χριστό ή να υποστεί φρικτά βασανιστήρια χωρίς καμιά ελπίδα φυγής. Όταν στάθηκε μπροστά στον Πρόβο, ο ηγεμόνας του ζήτησε να υπακούσει στους νόμους και να προσφέρει θυσία στους θεούς της αυτοκρατορίας.

Ο Άγιος απάντησε ήρεμα ότι όποιος θυσιάζει σε ψεύτικους θεούς εξαλείφεται από τον λαό του αληθινού Θεού. Ο ηγεμόνας τού θύμισε ότι οι αυτοκράτορες όρισαν αυστηρά να θυσιάζουν όλοι ή να παραδίδονται στα βάσανα. Ο Ειρηναίος αποκρίθηκε ότι προτιμά να δεχτεί τα βαρύτερα μαρτύρια παρά να προδώσει τον αληθινό Θεό και να προσκυνήσει δαίμονες.

Ο Πρόβος διέταξε αμέσως τους στρατιώτες να τον βασανίσουν με σκληρότητα. Μέσα στους πόνους ο Άγιος ομολογούσε ότι η δική του θυσία είναι η καλή ομολογία πίστεως στον Θεό. Τότε έφτασαν στον τόπο της δίκης ο πατέρας και η μητέρα του, μαζί με όλους τους οικείους, τους φίλους και τους συγγενείς του.

Έκλαιγαν γοερά και αγκάλιαζαν τα πόδια του, ικετεύοντάς τον να σκεφτεί την ανθισμένη νεότητά του και να υποταχθεί. Ο Άγιος όμως απαντούσε με τα λόγια του Κυρίου, ότι όποιος τον αρνηθεί μπροστά στους ανθρώπους θα αρνηθεί κι εκείνος αυτόν ενώπιον του Πατρός. Καμιά παράκληση και καμιά απειλή δεν μπορούσε να τον αποσπάσει από τον Θεό.

Ο Πρόβος, βλέποντας την ακλόνητη στάση του, διέταξε να τον ρίξουν στη φυλακή ώσπου να αποφασίσει για την τύχη του. Ο Άγιος έμεινε για πολλές ημέρες κλεισμένος εκεί, ταλαιπωρημένος από τη σκληρότητα του εγκλεισμού και χτυπημένος από διάφορες αρρώστιες. Κάποιο μεσονύκτιο ο ηγεμόνας τον κάλεσε ξανά μπροστά του και τον πίεσε να σταματήσει την επιμονή του και να θυσιάσει στους θεούς.

Ο Άγιος απάντησε ότι μένει σταθερός στην ομολογία του Χριστού και θα παραμείνει αμετακίνητος μέχρι το τέλος. Τότε ο Πρόβος, οργισμένος, διέταξε να τον δείρουν για πολλή ώρα με ραβδιά. Μέσα στους πόνους ο Άγιος φώναζε ότι έμαθε από μικρό παιδί να τιμά τον αληθινό Θεό και σ’ αυτόν μόνο προσφέρει θυσία.

Ο ηγεμόνας τον ρώτησε αν έχει σύζυγο, γονείς ή παιδιά, και ο μάρτυρας απαντούσε αρνητικά σε όλα, αν και είχε. Ο Πρόβος απόρησε και θύμισε τους ανθρώπους που έκλαιγαν για χάρη του στη δίκη. Ο Άγιος εξήγησε ότι ακολουθεί την εντολή του Κυρίου, να μη βάζει κανέναν συγγενή πάνω από την αγάπη και την αφοσίωση προς τον Χριστό.

Ο ηγεμόνας προσπάθησε να τον λυγίσει με νέο τέχνασμα και του είπε ότι έμαθε πως έχει γιους, και ότι έστω για χάρη τους πρέπει να θυσιάσει, για να μη χάσουν τον πατέρα τους. Ο Ειρηναίος αποκρίθηκε ότι τα παιδιά του έχουν πατέρα τον ίδιο τον Θεό, στον οποίο και ο ίδιος εμπιστεύεται τις ψυχές όλων τους. Ο Πρόβος απείλησε ότι θα του εκδώσει θανατική απόφαση αν δεν θυσιάσει στα είδωλα.

Ο Άγιος χάρηκε και του είπε ότι αυτή η απόφαση θα τον οδηγήσει στην αιώνια μακαριότητα. Τότε ο ηγεμόνας πρόσταξε να ριχτεί ο μάρτυρας στον ποταμό. Ο Άγιος παρατήρησε ότι περίμενε πολύ πιο σκληρά βασανιστήρια, για να δείξει πώς οι χριστιανοί καταφρονούν τον θάνατο για την πίστη.

Ωστόσο ο ηγεμόνας, ερεθισμένος από το θάρρος του, πρόσθεσε στην ποινή και τον αποκεφαλισμό. Τον οδήγησαν στη γέφυρα του ποταμού Σάβα, που ονομαζόταν Άρτεμις, χτισμένη προς τιμή της ομώνυμης θεάς. Εκεί ο Άγιος έβγαλε τα ρούχα του και ύψωσε τα χέρια του στον ουρανό.

Παρακάλεσε τον Κύριο να φυλάξει την Εκκλησία του Σιρμίου από κάθε κακό, και έπειτα δέχτηκε με χαρά τον αποκεφαλισμό και ρίχτηκε στο ρεύμα του ποταμού.