Παρθένιος ο Γ΄, ο Πατριάρχης που κρεμάστηκε το Σάββατο του Λαζάρου

Ένας Πατριάρχης κρεμάστηκε δημόσια στην πύλη της Κωνσταντινούπολης το Σάββατο του Λαζάρου, με το πρόσωπό του να λάμπει για τρεις ολόκληρες ημέρες μετά τον θάνατό του. Ο Παρθένιος ο Τρίτος αρνήθηκε να αλλαξοπιστήσει με αντάλλαγμα τη ζωή του, δηλώνοντας έτοιμος να υπομείνει κάθε θάνατο για τον Χριστό. Καταγόταν από τη Μυτιλήνη και ήταν γιος ευσεβών γονέων, που του χάρισαν βαθιά πίστη και αγάπη για τη μάθηση.

Από μικρός αφοσιώθηκε στις μελέτες και έγινε ένας από τους πιο σοφούς άνδρες του δέκατου έβδομου αιώνα. Ανέβηκε σιγά σιγά τις βαθμίδες της εκκλησιαστικής ιεραρχίας, πάντοτε με σεμνότητα και ζήλο για την πίστη. Χειροτονήθηκε ιερέας και αργότερα ανέλαβε ως Αρχιερέας και ποιμένας της Χίου, όπου διακρίθηκε για το ήθος του.

Στα τέλη του χίλια εξακόσια πενήντα έξι, η Ιερά Σύνοδος τον εξέλεξε Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, ως διάδοχο του Παρθενίου του Δευτέρου. Σε όλη τη διακονία του αναδείχθηκε άνδρας ευλαβής, χρηστός, λόγιος και ζηλωτής των καλών έργων και της ευσέβειας. Ως Πατριάρχης φρόντισε ιδιαίτερα την ελληνική παιδεία και στήριξε με κάθε τρόπο το ποίμνιό του μέσα στις δύσκολες συνθήκες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Όμως ο διάβολος δεν αφήνει για πολύ τον καλό ποιμένα ήσυχο στην κεφαλή του ποιμνίου του. Η ίδια συνωμοσία που είχε οδηγήσει στον θάνατο του Πατριάρχη Κυρίλλου Λουκάρεως άπλωσε τα δίχτυα της και γύρω από τον ειρηνικό αυτόν κληρικό. Κάποια επιστολή του έπεσε στα χέρια της Υψηλής Πύλης, η οποία θεώρησε επαναστατικό το περιεχόμενό της.

Στην πραγματικότητα ο Πατριάρχης είχε γράψει στον Ηγεμόνα της Βλαχίας, για να ζητήσει οικονομική βοήθεια για τις ανάγκες του πατριαρχικού θρόνου. Οι εχθροί του όμως ερμήνευσαν στρεβλά τα λόγια του και τον κατηγόρησαν για συνωμοσία εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σε αυτή την κατηγορία προστέθηκε μια καταγγελία από τον Ηγεμόνα των Τατάρων, σχετικά με έναν Μητροπολίτη που τιμούσαν στην αυλή των Κοζάκων στη νότια Ρωσία.

Εκείνος συμπέρανε ότι ο ιεράρχης ήταν πράκτορας του Πατριάρχη και είχε πάει στη Ρωσία να υφάνει σχέδια εναντίον των Τούρκων. Οι ψευδείς αυτές κατηγορίες έφτασαν στον Σουλτάνο Ιμπραήμ τον Πρώτο, που διέταξε αμέσως να συλληφθεί ο Πατριάρχης. Έτσι ο άγιος ποιμενάρχης βρέθηκε ξαφνικά μπροστά στους κατηγόρους του, χωρίς να έχει διαπράξει κανένα απολύτως αδίκημα εναντίον της εξουσίας.

Ο Πατριάρχης οδηγήθηκε ενώπιον του Βεζίρη, όπου χωρίς δυσκολία ανέτρεψε όλες τις αβάσιμες κατηγορίες με σαφήνεια και ηρεμία. Παρά την προφανή αθωότητά του, καταδικάστηκε σε θάνατο με την κατηγορία της συνωμοσίας εναντίον της Υψηλής Πύλης. Όταν του πρότειναν να γλιτώσει τη ζωή του με την προϋπόθεση ότι θα ασπαζόταν τη μουσουλμανική θρησκεία, εκείνος αρνήθηκε κατηγορηματικά.

Δήλωσε ότι ήταν πρόθυμος να υπομείνει κάθε είδος θανάτου για τον Κύριό του Ιησού Χριστό, χωρίς τον παραμικρό δισταγμό. Υπέμεινε τα βασανιστήρια με αποφασιστικότητα, γεμάτος χαρά καθώς έβλεπε να γίνονται στο σώμα του τα Πάθη του Χριστού, την παραμονή της Μεγάλης Εβδομάδας. Τον κρέμασαν δημόσια το Σάββατο του Λαζάρου, στις είκοσι τέσσερις Μαρτίου του χίλια εξακόσια πενήντα επτά, στην Καγκελωτή πύλη Παρμάκ Καπού.

Με διαταγή του Μεγάλου Βεζίρη Μεχμέτ Κιουπουλού, το λείψανό του παρέμεινε κρεμασμένο για τρεις ολόκληρες ημέρες και τρεις νύχτες. Σε όλο αυτό το διάστημα, το πρόσωπό του έλαμπε από ένα θείο φως, που μαρτυρούσε την αγιότητά του. Στη συνέχεια οι δήμιοι έριξαν το ιερό σώμα στη θάλασσα, νομίζοντας ότι έτσι θα εξαφάνιζαν κάθε ίχνος.

Όμως οι χριστιανοί το βρήκαν και το παρέλαβαν με ευλάβεια. Το έθαψαν με τιμές σε ένα νησί στα Πριγκιπόννησα, κοντά στην Κωνσταντινούπολη, ενώ το μαρτύριό του συνέγραψε αργότερα ο Μελέτιος Συρίγος.