Η Οσία Ευφροσύνη και ο πατέρας της Παφνούτιος

Μια νέα κοπέλα από την Αλεξάνδρεια μεταμφιέστηκε σε άνδρα και έζησε τριάντα οκτώ χρόνια μέσα σε ανδρικό μοναστήρι χωρίς ποτέ να την αναγνωρίσει κανείς. Ο ίδιος ο πατέρας της πήγαινε και ζητούσε παρηγοριά από τον μοναχό Σμάραγδο, χωρίς να γνωρίζει ότι μιλούσε στην αγαπημένη του κόρη. Η Οσία Ευφροσύνη γεννήθηκε στις αρχές του πέμπτου αιώνα στην ξακουστή πόλη της Αλεξάνδρειας.

Ήταν το μοναχοπαίδι ευσεβών και πλούσιων γονέων, που την ανέθρεψαν με μεγάλη φροντίδα και πνευματική αγωγή. Όταν η μικρή έφτασε στα δώδεκα της χρόνια, η μητέρα της κοιμήθηκε και άφησε το παιδί στα χέρια του πατέρα. Ο Παφνούτιος, άνθρωπος βαθιά πιστός και θεοσεβής, ανέλαβε μόνος του να μεγαλώσει την κόρη του με φόβο Θεού.

Συνήθιζε να επισκέπτεται ένα κοντινό μοναστήρι, όπου ο ηγούμενος ήταν ο πνευματικός του πατέρας και οδηγός. Εκεί έπαιρνε δύναμη, συμβουλή και ευλογία για τη ζωή του και για την ανατροφή του παιδιού. Η μικρή Ευφροσύνη μεγάλωνε με την προσευχή, τη μελέτη και την αγάπη προς τον Χριστό μέσα σε αυτό το ευλογημένο περιβάλλον.

Όταν η Ευφροσύνη έφτασε στα δεκαοκτώ της χρόνια, ο πατέρας της θέλησε να την παντρέψει με κάποιον άξιο νέο. Πήγε λοιπόν στο μοναστήρι για να ζητήσει την ευλογία του ηγουμένου σχετικά με τον γάμο της αγαπημένης του κόρης. Ο γέροντας συνομίλησε για ώρα με την κοπέλα και της έδωσε με αγάπη την ευλογία του.

Όμως η ψυχή της Ευφροσύνης ήταν ήδη ριζωμένη στον πόθο της μοναχικής ζωής και της ησυχίας. Μια ημέρα μοίρασε όλα τα υπάρχοντά της στους φτωχούς και έφυγε κρυφά από το πατρικό σπίτι. Επιθυμούσε να εισέλθει σε μοναστήρι και να αφιερωθεί στη μοναξιά και στην αδιάλειπτη προσευχή.

Φοβόταν όμως πως ο πατέρας της θα την έβρισκε εύκολα μέσα σε γυναικείο κοινόβιο και θα την έπαιρνε πίσω. Έτσι ντύθηκε με ανδρικά ρούχα και πήγε στο ίδιο ανδρικό μοναστήρι που επισκεπτόταν από μικρή με τον πατέρα της. Παρουσιάστηκε με το όνομα Σμάραγδος και κανείς δεν αναγνώρισε την κοπέλα κάτω από την ανδρική εμφάνιση.

Οι μοναχοί τη δέχτηκαν με χαρά στην αδελφότητα και πολύ γρήγορα θαύμασαν τους πνευματικούς της αγώνες και την ταπεινή της διακονία. Μέσα σε ένα ερημικό κελί η Οσία πέρασε τριάντα οκτώ ολόκληρα χρόνια με νηστεία, αγρυπνία και αδιάλειπτη προσευχή. Έφτασε σε υψηλά μέτρα πνευματικής τελειότητας και η φήμη της αρετής της απλωνόταν σιγά σιγά μέσα στην αδελφότητα.

Ο Παφνούτιος, στο μεταξύ, βυθίστηκε σε βαθιά θλίψη από την εξαφάνιση της μοναδικής αγαπημένης του κόρης. Με την παρότρυνση του πνευματικού του, πήγαινε συχνά στο μοναστήρι και ζητούσε παρηγοριά από τον μοναχό Σμάραγδο. Άνοιγε την καρδιά του και έπαιρνε λόγια πίστης και ελπίδας, χωρίς να ξέρει ποτέ ποιος του μιλούσε.

Λίγο πριν την κοίμησή της, η Οσία αποκάλυψε στον πατέρα της τη μεγάλη αλήθεια που τόσα χρόνια έκρυβε. Του ζήτησε με επιμονή να ετοιμάσει αυτός ο ίδιος το σώμα της για την ταφή. Ο γέροντας πατέρας έθαψε με δάκρυα την κόρη του και αμέσως μοίρασε όλη του την περιουσία στους φτωχούς και στο μοναστήρι.

Έπειτα έγινε μοναχός και έμεινε για δέκα χρόνια μέσα στο ίδιο εκείνο κελί όπου είχε ζήσει η κόρη του. Εκεί τελείωσε με ειρήνη τη ζωή του, ακολουθώντας το παράδειγμα της αγίας του κόρης. Η Οσία Ευφροσύνη μάς υπενθυμίζει με τη ζωή της τα λόγια του αποστόλου Παύλου προς τον μαθητή του Τίτο.

Μας καλεί να αρνηθούμε τα κοσμικά πάθη και να ζήσουμε με σωφροσύνη, δικαιοσύνη και ευσέβεια μέσα στον σημερινό κόσμο. Πρώτα οφείλουμε να απορρίψουμε τις επιθυμίες αυτού του μάταιου και αμαρτωλού αιώνα, που σκοτίζουν την ψυχή και απομακρύνουν από τον Θεό. Έπειτα καλούμαστε να ζήσουμε με εγκράτεια, με δικαιοσύνη απέναντι στους συνανθρώπους μας και με βαθιά ευλάβεια απέναντι στον Δημιουργό μας.

Η Οσία πέρασε όλη της τη νεότητα και την ωριμότητα μέσα στο κελί, χωρίς να αναζητήσει δόξα ή αναγνώριση από τους ανθρώπους. Διάλεξε την κρυφή εργασία της καρδιάς και την αφανή προσφορά προς τους αδελφούς της στο μοναστήρι. Με τον τρόπο της δείχνει ότι ο πραγματικός αγώνας γίνεται μέσα στη σιωπή, στην υπακοή και στη συνεχή προσευχή.

Η Αγία Ευφροσύνη και ο πατέρας της Παφνούτιος εορτάζονται μαζί στις δεκαπέντε Φεβρουαρίου κάθε χρόνου. Η Εκκλησία τιμά επίσης τη μνήμη τους και στις είκοσι πέντε Σεπτεμβρίου, ως υπενθύμιση της κοινής αγιότητας πατέρα και κόρης. Η ευχή τους ας συνοδεύει όλους όσοι αγωνίζονται κρυφά στον δικό τους πνευματικό δρόμο.