Ο Όσιος Ισαάκιος ο Έγκλειστος του Κιέβου

Ένας πλούσιος έμπορος από το Τοροπέτς μοίρασε ολόκληρη την περιουσία του στους φτωχούς και κατέβηκε στα σπήλαια του Κιέβου για να γίνει μοναχός. Εκεί έκλεισε τον εαυτό του σε ένα στενό κελί τεσσάρων πήχεων, όπου έζησε επτά ολόκληρα χρόνια με ένα μόνο πρόσφορο κάθε δεύτερη μέρα. Το όνομά του στον κόσμο ήταν Τσερν και η ζωή του στα βόρεια εδάφη της Ρωσίας έμοιαζε λαμπρή και επιτυχημένη.

Όμως η καρδιά του ζητούσε κάτι ανώτερο από τα κέρδη και τα αγαθά του εμπορίου της εποχής εκείνης. Έτσι έφτασε στον Όσιο Αντώνιο, τον θεμελιωτή της Λαύρας των Σπηλαίων, και τον παρακάλεσε θερμά να τον δεχθεί στη συνοδεία του. Ο Όσιος Αντώνιος προέβλεψε πως ο νέος αυτός άνδρας θα αγωνιζόταν στις αρετές όμοια με τους αγγέλους του ουρανού.

Έτσι του έδωσε την ευλογία του και του φόρεσε το αγγελικό σχήμα μέσα στη σκοτεινή σπηλιά. Από εκείνη τη στιγμή ο νέος μοναχός πήρε το όνομα Ισαάκιος και άρχισε αμέσως σκληρή και ασυνήθιστη άσκηση. Φόρεσε τρίχινο ένδυμα κατάσαρκα και προσέθεσε επάνω ένα νωπό δέρμα τράγου που στέγνωσε πάνω στο σώμα του.

Στο στενό εκείνο κελί ο Όσιος Ισαάκιος προσευχόταν αδιάκοπα με δάκρυα και γονυκλισίες, χωρίς να ξεχωρίζει τη νύχτα από την ημέρα. Ποτέ δεν ξάπλωσε σε στρώμα, αλλά καθόταν επάνω σε ένα κούτσουρο και κοιμόταν λίγες στιγμές για να ξαναρχίσει την προσευχή. Ο Όσιος Αντώνιος του έφερνε το λιγοστό φαγητό και το νερό μέσα από ένα τόσο μικρό άνοιγμα, που χωρούσε μόλις ένα χέρι.

Έτσι πέρασαν επτά ολόκληρα χρόνια αδιάκοπης σιωπής, νηστείας και αγωνιστικού αγώνα μέσα στο σκοτάδι. Μία νύχτα, αφού έκανε πολλές μετάνοιες και έψαλε ψαλμούς ως τα μεσάνυχτα, κάθισε εξαντλημένος στη θέση του και έσβησε το κερί. Ξαφνικά το σπήλαιο πλημμύρισε από ένα δυνατό φως, λαμπρό σαν τον ήλιο του μεσημεριού.

Μπροστά του στάθηκαν δύο δαίμονες με μορφή ωραίων νέων, που είχαν πρόσωπα φωτεινά σαν αστραπή. Του είπαν πως ήταν άγγελοι και ότι έρχεται ο Χριστός με τις ουράνιες δυνάμεις για να τον επισκεφθεί. Ο Όσιος ξέχασε να σφραγιστεί με τον σταυρό και προσκύνησε τον δαίμονα.

Με κραυγή θριάμβου οι δαίμονες φώναξαν πως πλέον τον είχαν στα χέρια τους και άρχισαν φοβερό χορό γύρω του. Πήραν αυλούς, τύμπανα και κιθάρες, τον σήκωσαν με τη βία και τον ανάγκασαν να χορεύει μαζί τους για πολλή ώρα. Όταν τον άφησαν μισοπεθαμένο και χλευασμένο πάνω στο χώμα, εξαφανίστηκαν από το σπήλαιο.

Την επόμενη μέρα ο Όσιος Αντώνιος ήρθε όπως πάντοτε στο μικρό παράθυρο και ζήτησε ευλογία από τον έγκλειστο αδελφό του. Καμία απάντηση δεν ακούστηκε από μέσα και η σιωπή τον έκανε να φοβηθεί για τη ζωή του. Κάλεσε τότε τον Όσιο Θεοδόσιο και τους άλλους αδελφούς, οι οποίοι έσκαψαν και έβγαλαν τον Ισαάκιο έξω σχεδόν νεκρό.

Διαπίστωσαν με έκπληξη ότι ακόμη ανέπνεε και ο ηγούμενος κατάλαβε αμέσως πως επρόκειτο για επίθεση δαιμόνων. Ο Όσιος Αντώνιος τον φρόντισε με μεγάλη στοργή στο κελί του για αρκετές μέρες. Όμως η κατάσταση του ασθενούς ήταν τραγική και το σώμα του είχε μείνει εντελώς παράλυτο.

Ούτε καθόταν, ούτε στεκόταν, ούτε καν γυρνούσε από την άλλη πλευρά. Όταν ο Όσιος Αντώνιος αναγκάστηκε να φύγει για το Τσέρνιγκοφ εξαιτίας της οργής του ηγεμόνα Ιζάσλαβ, ανέλαβε τη φροντίδα του ασθενούς ο Όσιος Θεοδόσιος. Δύο ολόκληρα χρόνια ο μεγάλος εκείνος ηγούμενος τον έπλενε με τα ίδια του τα χέρια και τον γύριζε επάνω στο κρεβάτι του με υπομονή.

Ο Ισαάκιος παρέμενε άλαλος και κωφός, χωρίς να αγγίζει ψωμί, νερό ή οποιαδήποτε άλλη τροφή για όλο εκείνο το διάστημα. Παρά την πλήρη ασιτία η ζωή του διατηρήθηκε με τρόπο θαυμαστό από τις προσευχές του Θεοδοσίου. Τον τρίτο χρόνο άρχισε επιτέλους να μιλάει και να σηκώνεται στα πόδια του σαν μικρό παιδί.

Δεν ήθελε όμως να πάει στην εκκλησία και οι αδελφοί τον οδηγούσαν εκεί με τη βία στις ακολουθίες. Αργότερα συνήθισε να πηγαίνει μόνος του και κάθονταν χωριστά στην τράπεζα, όπου του έβαζαν ψωμί χωρίς να του το δίνουν στο χέρι. Έτσι ο σοφός γέροντας τον δίδαξε ξανά να τρώει μόνος του παρατηρώντας τους άλλους αδελφούς.

Με αυτόν τον τρόπο τον γλίτωσε από την παγίδα του πονηρού. Όταν εκοιμήθη ο Όσιος Θεοδόσιος και ηγούμενος έγινε ο μακάριος Στέφανος, ο Ισαάκιος επέστρεψε στους σκληρούς αγώνες με νέα γενναιότητα. Δήλωσε στον διάβολο πως η νίκη του πρώτη φορά οφειλόταν στην απομόνωση και πλέον θα τον αντιμετώπιζε μέσα στο μοναστήρι με τη βοήθεια του Θεού.

Φόρεσε ξανά το τρίχινο ένδυμα, πρόσθεσε μία χονδρή ζακέτα και άρχισε να βοηθάει τους μαγείρους στους κόπους της αδελφότητας. Στεκόταν ακίνητος στην εκκλησία πριν από όλους και τον χειμώνα τα πόδια του πάγωναν επάνω στις πέτρες με σχισμένα παπούτσια. Δεν μετακινούνταν καθόλου ως το τέλος της ακολουθίας, αλλά συνέχιζε ψάλλοντας μαζί με τους πατέρες.

Στη συνέχεια έσπευδε πρώτος στο μαγειρείο για να ανάψει τη φωτιά και να ετοιμάσει το ξύλο και το νερό. Πήρε επάνω του την κρυφή άσκηση της σαλότητας για να αποφύγει τη δόξα των ανθρώπων. Δεχόταν χτυπήματα από τον ηγούμενο και τους αδελφούς και υπέμενε το ψύχος και τη γυμνότητα με χαρά καρδιάς.

Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε ξανά στο σπήλαιο του Οσίου Αντωνίου, εκεί όπου είχε πέσει παλιότερα στην παγίδα. Μάζευε γύρω του παιδιά και τα έντυνε με μοναχικά ρούχα, παίζοντας μαζί τους με αγία απλότητα. Μία νύχτα άναψε τη χαλασμένη σόμπα του και οι φλόγες άρχισαν να πετάγονται από τις χαραμάδες προς τα επάνω.

Χωρίς να βρει τίποτε άλλο, ανέβηκε με τα γυμνά του πόδια επάνω στη φωτιά και έμεινε εκεί μέχρι να καεί όλο το ξύλο της σόμπας. Κατέβηκε μετά χωρίς κανένα έγκαυμα ή τραύμα στα πόδια του, με την προστασία της θείας χάριτος. Οι δαίμονες ερχόταν συχνά για να τον τρομάξουν με σχήματα φιδιών, ποντικών, λιονταριών και αρκούδων.

Άλλοτε πάλι κρατούσαν αξίνες και απειλούσαν πως θα κατέρρεαν το σπήλαιο επάνω του. Ο Όσιος απαντούσε με γαλήνη πως οι άνθρωποι περπατούν στο φως, ενώ εκείνοι περπατούν μόνο στο σκοτάδι της νύχτας. Ύστερα έκανε τον σταυρό του και οι δαίμονες χάνονταν αμέσως μέσα στο πέταγμά τους.

Τρία ολόκληρα χρόνια κράτησε ο φοβερός αυτός αγώνας μέσα στο σπήλαιο της δεύτερης εγκλείστρας του. Στο τέλος οι δαίμονες ομολόγησαν πως νικήθηκαν και αναγκάστηκαν να φύγουν για πάντα από κοντά του. Ο Όσιος τότε τους θύμισε ότι κάποτε τον είχαν πλανήσει με ψεύτικη μορφή Χριστού και αγγέλων, ενώ τώρα φάνηκαν στην πραγματική τους μορφή.

Από εκείνη τη στιγμή δεν είχαν πια καμία εξουσία επάνω του και η καρδιά του αναπαύθηκε στη χάρη του Θεού. Συνέχισε τη ζωή του με μεγαλύτερη νηστεία, εγκράτεια και πνευματικούς αγώνες προς τον ουρανό. Πέρασε περίπου είκοσι χρόνια ασκητικής τελειότητας πριν φτάσει το τέλος του βίου του.

Λίγο πριν την κοίμησή του, αρρώστησε βαριά μέσα στο σπήλαιο και οι αδελφοί τον μετέφεραν με προσοχή στο μοναστήρι. Έμεινε ασθενής για οκτώ μέρες και παρέδωσε την αγία ψυχή του στον Κύριο με ομολογία ορθόδοξης πίστης. Ο ηγούμενος Ιωάννης και όλη η αδελφότητα ενταφίασαν με τιμή το λείψανό του στα σπήλαια.