Η κοίμηση του Αγίου Κυρίλλου, του φωτιστή των Σλάβων

Από τα δεκατέσσερα του χρόνια ανατράφηκε μέσα στα ανάκτορα της Κωνσταντινουπόλεως, μαζί με τον γιο του αυτοκράτορα. Αργότερα, χάρισε στους Σλάβους ένα ολόκληρο αλφάβητο και τους πρώτους θεϊκούς λόγους στη δική τους γλώσσα. Ο Άγιος Κύριλλος, που στο σχήμα έλαβε αυτό το όνομα ενώ από τους γονείς του ονομάστηκε Κωνσταντίνος, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Μεθόδιο.

Η οικογένειά τους ζούσε ανάμεσα στους Σλάβους της Μακεδονίας και γνώριζε καλά τη γλώσσα και τα ήθη τους. Έλαβε την πιο εκλεκτή μόρφωση της εποχής του και ξεχώρισε πολύ νωρίς για τη σοφία και την ευστροφία του. Αργότερα χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και, όταν επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, ανέλαβε τη φύλαξη της βιβλιοθήκης στον μεγάλο ναό της πόλεως.

Παράλληλα δίδασκε φιλοσοφία και θεωρήθηκε από τους πιο φωτισμένους δασκάλους της εποχής. Σε δημόσιους διαλόγους αντιμετώπισε με επιτυχία τους εικονομάχους αιρετικούς και τους μουσουλμάνους λογίους. Οι απαντήσεις του ήταν τόσο μεστές, ώστε οι αντίπαλοί του έμεναν συχνά άφωνοι μπροστά στη βαθιά γνώση και την πραότητά του.

Η φήμη του απλώθηκε γρήγορα σε όλη την αυτοκρατορία, καθώς συνδύαζε σπάνια λογιότητα με πραγματική ταπείνωση και πίστη. Νοσταλγώντας την ησυχία και τη μοναχική ζωή, ανέβηκε στο όρος Όλυμπο της Βιθυνίας, εκεί όπου ασκήτευε ο αδελφός του Μεθόδιος. Η ηρεμία όμως κράτησε ελάχιστα, γιατί ο αυτοκράτορας Μιχαήλ τους κάλεσε σε νέα και δύσκολη αποστολή.

Τους έστειλε στους Χαζάρους, για να κηρύξουν τον Χριστιανισμό σε έναν λαό μακρινό και άγνωστο. Στον δρόμο πέρασαν από τη Χερσώνα, όπου με θαυμαστό τρόπο ανακάλυψαν τα λείψανα του ιερομάρτυρος Κλήμεντος, επισκόπου Ρώμης. Όταν έφτασαν στη χώρα των Χαζάρων, μίλησαν στους κατοίκους για τον αληθινό Θεό και τη σωτηρία που χάρισε ο Χριστός.

Ο ηγεμόνας τους πείστηκε από τα λόγια του Αγίου Κυρίλλου και ασπάστηκε τον Χριστιανισμό μαζί με όλον τον λαό του. Γεμάτος ευγνωμοσύνη, θέλησε να ανταμείψει τους ιεραποστόλους με πλούσια δώρα και χρυσάφι. Εκείνοι όμως αρνήθηκαν με ευγένεια κάθε υλική αμοιβή και ζήτησαν κάτι πολύ διαφορετικό από τον ηγεμόνα.

Του ζήτησαν να ελευθερώσει όλους τους Έλληνες αιχμαλώτους που κρατούσε και να τους αφήσει να επιστρέψουν στις πατρίδες τους. Ο Άγιος Κύριλλος γύρισε στην Κωνσταντινούπολη συνοδεύοντας διακόσιους ελεύθερους πλέον αιχμαλώτους, πραγματική νίκη της αγάπης πάνω στην εξουσία. Λίγα χρόνια αργότερα ξεκίνησε το μεγαλύτερο έργο της ζωής τους, η αποστολή στη Μοραβία.

Ο ηγεμόνας Ροστισλάβος είχε ζητήσει διδασκάλους που θα μπορούσαν να κηρύξουν στους Σλάβους με τη γλώσσα της καρδιάς τους. Ο αυτοκράτορας έστειλε τους δύο αδελφούς, γνωρίζοντας ότι μόνο εκείνοι μπορούσαν να φέρουν σε πέρας μια τέτοια αποστολή. Με θεία αποκάλυψη και πολύ προσευχή, ο Άγιος Κύριλλος συνέταξε το πρώτο σλαβικό αλφάβητο, ένα ανεκτίμητο δώρο για ολόκληρα έθνη.

Μαζί με τον Μεθόδιο μετέφρασαν στη σλαβική γλώσσα το Ευαγγέλιο, τις Επιστολές, το Ψαλτήριο και πολλά λειτουργικά βιβλία της Εκκλησίας. Καθιέρωσαν τις θείες ακολουθίες στη σλαβική γλώσσα, ανοίγοντας έτσι τις πύλες της λατρείας σε αμέτρητες ψυχές. Στη συνέχεια κλήθηκαν στη Ρώμη από τον Πάπα Αδριανό, ο οποίος τους υποδέχτηκε με μεγάλη τιμή και συγκίνηση.

Έφεραν μαζί τους τα ιερά λείψανα του ιερομάρτυρος Κλήμεντος, και αυτό ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη χαρά της υποδοχής. Από τη φύση του ήταν φιλάσθενος, και οι μεγάλοι κόποι της ιεραποστολής εξάντλησαν γρήγορα τις λίγες δυνάμεις του. Έλαβε το αγγελικό σχήμα και κοιμήθηκε σε ηλικία σαράντα δύο ετών, παρακαλώντας τον αδελφό του να συνεχίσει τον φωτισμό των Σλάβων.

Τάφηκε στη Ρώμη, στον ναό του Αγίου Κλήμεντος, δίπλα στα τίμια λείψανα που ο ίδιος είχε μεταφέρει από τη Χερσώνα.