Δαμιανός ο Οσιομάρτυς των Αγράφων

Στη μέση ενός χτυπήματος με πέλεκυ στο κεφάλι, ένας ταπεινός μοναχός των Αγράφων παρέδωσε την ψυχή του στον Χριστό. Λίγο πριν, οι Τούρκοι τον είχαν συλλάβει επειδή δίδασκε τους Έλληνες να κρατούν σταθερή την πίστη τους και να σέβονται την Κυριακή. Ο Όσιος Δαμιανός γεννήθηκε στο χωριό Μυρίχοβο των Αγράφων, τη σημερινή Αγία Τριάδα, γύρω στο χίλια πεντακόσια δέκα μετά Χριστόν.

Οι γονείς του ήταν άνθρωποι ευσεβείς και του μετέδωσαν από νωρίς την αγάπη για τον Χριστό και την Εκκλησία. Από μικρό παιδί λαχταρούσε τη μοναχική ζωή και ονειρευόταν να φορέσει το αγγελικό σχήμα του μοναχού. Έτσι άφησε τη γενέτειρά του και τράβηξε για το Άγιον Όρος, εκεί όπου ανθούσε η ορθόδοξη παράδοση.

Έφτασε στην ιερά μονή Φιλοθέου και εκάρη μοναχός, ντύνοντας με χαρά το ταπεινό ράσο. Η ζωή του κοινοβίου τον γέμιζε με πνευματική γαλήνη, μα μέσα του φούντωνε πάντοτε ο πόθος για μεγαλύτερη ησυχία. Αναζητούσε έναν πιο αυστηρό αγώνα, μακριά από τους θορύβους και κοντά στη σιωπή της προσευχής.

Έτσι αποφάσισε να αφήσει τη μονή και να αναζητήσει ασκητήριο, για να αφιερωθεί ολόκληρος στην προσευχή και στη μελέτη του θείου λόγου. Πήγε λοιπόν κοντά σε έναν έμπειρο ασκητή, που ονομαζόταν Δομέτιος, και έγινε υποτακτικός του με πολλή ταπείνωση. Έμεινε δίπλα του σχεδόν τρία χρόνια και προχώρησε γοργά σε όλες τις αρετές και τα πνευματικά χαρίσματα.

Ο γέροντας τον δίδαξε την υπακοή, την αδιάλειπτη προσευχή και την αυστηρή νηστεία, που δαμάζει τα πάθη της σαρκός. Μια ημέρα, καθώς προσευχόταν θερμά, αξιώθηκε να ακούσει τη φωνή του Κυρίου, που του απευθυνόταν με αγάπη. Του είπε ότι δεν έπρεπε να ζητά μόνο το δικό του πνευματικό συμφέρον, αλλά και τη σωτηρία των αδελφών του.

Με αυτή τη θεϊκή εντολή στην καρδιά, ο Δαμιανός κατάλαβε ότι ο δρόμος του άλλαζε ξανά. Άφησε τον αγαπημένο του γέροντα και κατέβηκε στην περιοχή του Ολύμπου, για να κηρύξει στους ανθρώπους τον λόγο του Θεού. Παρακινούσε τους Χριστιανούς να μετανοήσουν ειλικρινά, να αφήσουν τις αδικίες και να ζήσουν σύμφωνα με το θέλημα του Κυρίου.

Όμως τα λόγια του ενόχλησαν κάποιους, που τον συκοφάντησαν ως λαοπλάνο και ψεύτη ενώπιον του κόσμου. Ο Όσιος δεν πτοήθηκε από τις κατηγορίες και συνέχισε τον δρόμο του με υπομονή και προσευχή. Έφυγε λοιπόν από τον Όλυμπο και πέρασε στην περιοχή της Λάρισας και του Κισσάβου, κηρύττοντας παντού τον λόγο του Χριστού.

Από εκεί τα βήματά του τον οδήγησαν πίσω στα αγαπημένα του Άγραφα, στον τόπο που τον είδε παιδί. Στην Καρύτσα Δοπόλων ίδρυσε τη μονή της Παναγίας Πελεκητής, που έγινε το ιεραποστολικό ορμητήριό του. Στην πραγματικότητα ανακαίνισε με κόπο μια μονή που είχε υποστεί μεγάλες καταστροφές από τις περιστάσεις των χρόνων.

Έτσι πέρασε στη συνείδηση του πιστού λαού ως νέος κτήτορας και πατέρας αυτού του ιερού καθιδρύματος. Μα και εκεί, άνθρωποι δυσσεβείς τον κατηγόρησαν πάλι ως λαοπλάνο και ψευδοκαλόγερο, πληγώνοντας την καρδιά του. Ο Όσιος υπέμεινε με σιωπή και αναχώρησε για τον Κίσσαβο, δίπλα στο χωριό Ανατολή, αναζητώντας νέο τόπο αγώνα.

Εκεί έχτισε ένα καινούριο μοναστήρι προς τιμήν του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, με πολλή προσευχή και κόπο. Πλήθος πιστών έτρεχε κοντά του, για να ακούσει το θερμό κήρυγμά του και τις πατρικές πνευματικές νουθεσίες. Ο λόγος του στερέωνε τους σκλαβωμένους Έλληνες στην πίστη και τους έδινε δύναμη για να αντέξουν τα δεινά της σκλαβιάς.

Κάποια στιγμή ο Όσιος Δαμιανός κατέβηκε για υποθέσεις της μονής στο γειτονικό χωριό Βουλγαρινή, χωρίς να γνωρίζει τι τον περίμενε. Εκεί συνελήφθη από τον Τούρκο διοικητή της Λάρισας, που είχε ακούσει για τη δράση και το κήρυγμά του. Τον κατηγόρησαν ότι εμπόδιζε την αγοραπωλησία εμπορευμάτων τις Κυριακές και ότι παρακινούσε τους Έλληνες να μένουν σταθεροί στην πατρώα πίστη.

Τον οδήγησαν στη φυλακή και άρχισαν να τον βασανίζουν σκληρά, με σκοπό να λυγίσουν την ψυχή του. Του έδεσαν τα πόδια και τον τράχηλο με βαριές αλυσίδες και τον απείλησαν φοβερά για τη ζωή του. Όμως μάταια κοπίαζαν, γιατί ο Άγιος ομολογούσε με θάρρος και χαρά την πίστη του στον Χριστό.

Τότε ο Τούρκος διοικητής πρόσταξε να τον θανατώσουν αμέσως και έπειτα να ρίξουν το σώμα στη φωτιά. Οι στρατιώτες τον πήραν και τον χτύπησαν δυνατά στο κεφάλι με τον πέλεκυ, αφήνοντάς τον ημιθανή στο έδαφος. Στη συνέχεια έριξαν το ιερό σώμα στην κάμινο του πυρός, και όσα απέμειναν τα πέταξαν στον Πηνειό ποταμό.

Ο Οσιομάρτυς Δαμιανός έλαβε το στέφανο του μαρτυρίου το έτος χίλια πεντακόσια εξήντα οκτώ μετά Χριστόν, δοξάζοντας τον Κύριο.