Όσιος Δημήτριος Γκαγκαστάθης, ο ταπεινός ιερέας του Πλατάνου

Ένας απλός χωριάτης παπάς από τα Τρίκαλα έλεγε στον Κύριο «Τώρα θέλω θαύμα» και η απάντηση ερχόταν αμέσως, μπροστά στα μάτια όσων τον πλησίαζαν. Στο άγιο θυσιαστήριο όπου λειτουργούσε με φόβο και τρόμο, ξεχυνόταν αδιάκοπα μια θαυμαστή ευωδία που μαρτυρούσε την παρουσία της θείας χάριτος. Ο πατήρ Δημήτριος Γκαγκαστάθης γεννήθηκε την πρώτη Αυγούστου του χίλια εννιακόσια τρία, στο χωριό Πλάτανο των Τρικάλων, από γονείς φτωχούς αλλά βαθιά ευλαβείς.

Από μικρό παιδί ξεχώριζε για την παραδοσιακή του πίστη και βοηθούσε τον ιερέα του χωριού στις ιερές ακολουθίες με μεγάλη χαρά. Αντί για παιχνίδια, μιμούνταν όσα έβλεπε τον παπά να κάνει στον ναό, ζώντας από τότε λειτουργική ζωή. Διάβαζε με δίψα βίους αγίων και, καθώς έβοσκε τα πρόβατα στους κάμπους, ζωγράφιζε απλοϊκές εικόνες τους πάνω σε ξύλα και πέτρες.

Πολλές φορές οι δαίμονες τον πείραζαν φανερά με διάφορους τρόπους, θέλοντας να τρομάξουν την παιδική του ψυχή. Σε ένα τέτοιο περιστατικό, όταν το σπίτι του κατέρρευσε ξαφνικά, σώθηκε με την εμφάνιση ενός γέροντα αγίου που τον προστάτεψε με υπερφυσικό τρόπο. Όταν ήρθε η ώρα, επιστρατεύθηκε για τη Μικρασιατική εκστρατεία και βρέθηκε πολλές φορές μπροστά στον βέβαιο θάνατο μέσα στις φοβερές μάχες.

Οι αγαπημένοι του Αρχάγγελοι Ταξιάρχες επενέβαιναν θαυματουργικά και τον γλίτωναν, σφραγίζοντας για πάντα την καρδιά του με ευγνωμοσύνη. Επέστρεψε σώος στο χωριό του στις δεκαοκτώ Ιουνίου του χίλια εννιακόσια είκοσι τέσσερα και λίγα χρόνια μετά νυμφεύθηκε την ευλαβέστατη Ελισάβετ. Μαζί της απέκτησε εννέα θυγατέρες, από τις οποίες η μικρότερη ακολούθησε τη μοναχική οδό και έγινε ηγουμένη με το όνομα Ισιδώρα.

Ο μητροπολίτης Τρίκκης Πολύκαρπος τον χειροθέτησε αναγνώστη και αργότερα, στις είκοσι τέσσερις Μαΐου του χίλια εννιακόσια τριάντα ένα, τον χειροτόνησε διάκονο. Μόλις δύο μέρες αργότερα έλαβε και τον δεύτερο βαθμό της ιερωσύνης, αναλαμβάνοντας έτσι το βαρύ φορτίο της ποιμαντικής διακονίας. Φοίτησε στην ιερατική σχολή της Τριπόλεως και υπηρέτησε για σαράντα δύο ολόκληρα χρόνια ως εφημέριος στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου.

Φρόντιζε επίσης τα παρεκκλήσια του χωριού του, ιδιαίτερα εκείνο των αγαπημένων του Ταξιαρχών, όπου τις νύχτες αποσυρόταν για να αγρυπνά και να προσεύχεται μόνος. Όλη του η ζωή κύλησε μέσα σε αδιάλειπτη προσευχή, κρυφή ελεημοσύνη και συνεχείς επισκέψεις σε ιερά προσκυνήματα της πατρίδας μας. Ιδιαίτερη αδυναμία είχε στις Μετεωρίτικες Ιερές Μονές, όπου ανέβαινε για να εξομολογηθεί στον Γέροντα Αιμιλιανό και να λειτουργηθεί σε μεσονύκτιες αγρυπνίες.

Τον βασικό πνευματικό του πατέρα, τον όσιο Φιλόθεο Ζερβάκο στην Πάρο, του ήταν δύσκολο να επισκέπτεται συχνά λόγω της μεγάλης απόστασης. Έλεγε με νοσταλγία πως θα ήθελε πάντα τον πνευματικό του δίπλα του, για να μοιράζεται μαζί του τους ιερούς λογισμούς. Διηγούνταν με μεγάλη συγκίνηση τη συμμετοχή του στις εορτές της Χιλιετηρίδος του Αγίου Όρους και τις άγιες γνωριμίες του εκεί.

Συνάντησε τους οσίους Γέροντες Αβιμέλεχ Μικραγιαννανίτη, Γερόντιο Δανιηλαίο με τη συνοδία του, καθώς και τον όσιο Εφραίμ τον Κατουνακιώτη. Ο τελευταίος εντυπωσιάστηκε βαθιά από την όλη πνευματική του κατάσταση και αντάλλαξαν στη συνέχεια σπουδαία και κατανυκτική αλληλογραφία. Από τους αγίους της Εκκλησίας μας, εκτός των Ταξιαρχών, αγαπούσε ιδιαιτέρως τον Άγιο Νικόλαο, τον Άγιο Σπυρίδωνα, τον Άγιο Δημήτριο και τον Άγιο Νεκτάριο.

Η καρδιά του ήταν γεμάτη με αγάπη για τους φίλους του Θεού. Όλως ξεχωριστή σχέση είχε συνάψει με τον θαυματουργό προστάτη των Τρικάλων, Άγιο Βησσαρίωνα Λαρίσης, τον οποίο επικαλούνταν διαρκώς. Διηγούνταν εκστατικός τη σωματική παρουσία του ιεράρχου σε Θεία Λειτουργία που τέλεσε μαζί με τον Γέροντα Αιμιλιανό στην Ιερά Μονή του Δουσίκου.

Σύναψε επίσης στενές πνευματικές σχέσεις με τον όσιο Ιουστίνο Πόποβιτς και τα πνευματικά του τέκνα, καθώς και με τον Άγιο Αμφιλόχιο της Πάτμου. Γνώριζε ακόμη τον Άγιο Αθανάσιο Χαμακιώτη και ιδιαίτερα τον αοίδιμο ομολογητή Μητροπολίτη Τρίκκης και Σταγών Διονύσιο, που τον αγαπούσε πολύ. Ο μητροπολίτης τον θεωρούσε καύχημα της Μητροπόλεως και ζωντανό υπόδειγμα ευλογημένου ποιμένα, σαν τους παλαιούς χαριτωμένους ιερείς της παράδοσης.

Κατά την ιερατική του διακονία έζησε πολλά θαύματα, υπερφυσικές αποκαλύψεις και θεραπείες ασθενών που κατέφευγαν στις προσευχές του. Υπέφερε όμως και σκληρούς διωγμούς στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου, όταν η ζωή του κινδύνεψε επανειλημμένα. Με τη χάρη του Θεού και την επέμβαση των αγαπημένων του Αγίων διασώθηκε από κάθε κίνδυνο σχεδόν θαυματουργικά.

Συνήθιζε να υπογράφει τις επιστολές του ταπεινά ως «ὁ ἔσχατος καὶ ἁμαρτωλὸς παπαδάκος, τὸ σκύβαλον τῆς γῆς». Μνημόνευε ασταμάτητα στην αγία πρόθεση και στις νυχτερινές του αγρυπνίες πλήθος ονομάτων από πιστούς γνωστούς και αγνώστους. Στους Αγίους Ταξιάρχες, μέσα στη σιωπή της νύχτας, σήκωνε προς τον ουρανό τα αιτήματα ολόκληρου του ποιμνίου του με δάκρυα.

Ο νόμος της φθοράς δοκίμασε όμως τον άνθρωπο του Θεού επί τρία ολόκληρα χρόνια, με την επώδυνη ασθένεια του καρκίνου. Την υπέμεινε αγόγγυστα, δοξάζοντας τον Κύριο σαν άλλος δίκαιος Ιώβ μέσα στη δοκιμασία του σώματος. Δεχόταν μέχρι την τελευταία του μέρα τους πολυάριθμους επισκέπτες στο κρεβάτι του πόνου, χαρίζοντας σε όλους παρηγοριά και ευλογία.

Δίπλα του στεκόταν πάντοτε η πιστή και εκλεκτή πρεσβυτέρα του, που τον συνόδευε στη μνημόνευση των ονομάτων. Επαναλάμβανε ακατάπαυστα το «Κύριε ελέησον», ενώνοντας τη φωνή της με την προσευχή του αγιασμένου της συζύγου. Ο Όσιος αναπαύθηκε εν Κυρίω στις είκοσι εννέα Ιανουαρίου του χίλια εννιακόσια εβδομήντα πέντε, αφήνοντας πίσω του βαθύ πένθος.

Η πάνδημη κηδεία του τελέστηκε την επόμενη μέρα στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου, με τη συμμετοχή δεκάδων ιερέων και πλήθους πιστών, προεξάρχοντος του Μητροπολίτου Στεφάνου. Ήδη από όσο ζούσε, ο μακαριστός θεωρούνταν από όλους όσοι τον γνώριζαν άγιος του Θεού και βιωμένο Ευαγγέλιο. Η ζωή του ήταν μια σιωπηλή μαρτυρία της δυνάμεως της πίστεως μέσα στην απλότητα του ελληνικού χωριού.

Την κοινή αυτή πεποίθηση του πιστού λαού επισφράγισε επίσημα η Ιερά Σύνοδος του σεπτού Οικουμενικού Πατριαρχείου με ιστορική της απόφαση. Υπό την προεδρία της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, η Σύνοδος συνεδρίασε για το ζήτημα της κατατάξεώς του. Στις εννέα Ιουλίου του δύο χιλιάδες είκοσι πέντε αποφασίστηκε η αγιοκατάταξη του πατρός Δημητρίου στο αγιολόγιο της Εκκλησίας μας.

Η μνήμη του ορίστηκε να τιμάται στις είκοσι εννέα Ιανουαρίου, την ημέρα της οσιακής κοιμήσεώς του στο αγαπημένο του χωριό. Ο όσιος Δημήτριος ο Γκαγκαστάθης στέκει σήμερα ως φωτεινό παράδειγμα ταπεινού εφημερίου που αγίασε μέσα στη μικρή του ενορία. Η ζωή του διδάσκει ότι η αγιότητα δεν χρειάζεται μεγάλες θέσεις, αλλά καρδιά γεμάτη αγάπη για τον Θεό και τους ανθρώπους.

Οι πιστοί καταφεύγουν στις πρεσβείες του ζητώντας την παρηγοριά και τη χάρη που τόσο πλούσια δίνει ο Κύριος μέσα από τους αγίους Του.