Ο Όσιος Γρηγόριος ο Θαυματουργός του Κιέβου

Με μια πέτρα δεμένη στον λαιμό, ο Όσιος Γρηγόριος βυθίστηκε στα νερά του Δνείπερου ποταμού με εντολή του οργισμένου ηγεμόνα Ραστισλάβου. Λίγο πριν τον πνίξουν, ο γέροντας προφήτεψε ότι ο ίδιος ο πρίγκιπας και οι ακόλουθοί του θα έβρισκαν θάνατο στα νερά, και η προφητεία του εκπληρώθηκε μέσα στην ίδια χρονιά. Ο Όσιος είχε εκάρη μοναχός στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, την εποχή που ηγούμενος ήταν ο μεγάλος Όσιος Θεοδόσιος.

Η μοναδική του περιουσία ήταν τα ιερά βιβλία, στα οποία αφιέρωνε μεγάλο μέρος της ημέρας του με ζήλο και αγάπη για τη θεία γνώση. Ο Θεός του χάρισε ένα σπάνιο χάρισμα, να μεταστρέφει τους κλέφτες και να τους οδηγεί στη μετάνοια με τον λόγο του. Πολλές φορές ληστές εισέβαλαν στο κελί του ή στον μικρό κήπο που καλλιεργούσε, με σκοπό να τον κλέψουν ή να τον βλάψουν.

Όμως ο Όσιος τους μιλούσε με πραότητα και πατρική αγάπη, αγγίζοντας βαθιά τις σκληρυμένες καρδιές τους. Οι ληστές μετανοούσαν ειλικρινά, εγκατέλειπαν την παράνομη ζωή τους και άρχιζαν να ζουν τίμια και ενάρετα, δοξάζοντας τον Θεό. Κάποια ημέρα ο γέροντας κατέβηκε στον ποταμό Δνείπερο για να φέρει νερό, όπως συνήθιζε για τις ανάγκες του μοναστηριού.

Εκεί τον αντίκρισαν κάποιοι υπηρέτες του ηγεμόνα Ραστισλάβου, οι οποίοι άρχισαν να τον κοροϊδεύουν με χυδαίο και προσβλητικό τρόπο. Ο Άγιος τους κοίταξε με συμπόνια και τους είπε με σοβαρότητα ότι αντί να χλευάζουν, έπρεπε να ζητούν τις προσευχές όλων για τη σωτηρία τους. Τους προειδοποίησε ότι λυπούν τον Θεό και ότι μεγάλη συμφορά πλησιάζει γρήγορα προς αυτούς και τον άρχοντά τους.

Τους κάλεσε να κλάψουν, να μετανοήσουν και να παρακαλέσουν για έλεος κατά την ημέρα της κρίσεως. Πρόσθεσε ακόμη ότι όλοι τους θα βρουν τον θάνατο μέσα στα νερά μαζί με τον πρίγκιπά τους. Όταν τα λόγια έφτασαν στα αυτιά του Ραστισλάβου, εκείνος εξοργίστηκε και έδωσε διαταγή σκληρή και ανηλεή.

Έδεσαν τον Άγιο γέροντα χειροπόδαρα, του κρέμασαν μια βαριά πέτρα στον λαιμό και τον έριξαν στα νερά του ποταμού. Έτσι ο Όσιος Γρηγόριος έλαβε τον στέφανο του οσιομάρτυρα, παραδίδοντας την ψυχή του στον Νυμφίο Χριστό, που τόσο αγάπησε σε όλη του τη ζωή μέσα στο ησυχαστήριο. Η φοβερή προφητεία του Αγίου εκπληρώθηκε λίγο αργότερα με τρόπο εντυπωσιακό και τρομερό.

Ο ηγεμόνας Ραστισλάβος εξεστράτευσε εναντίον των Πολοβετσίων, αλλά δεν επέστρεψε ποτέ νικητής στη χώρα του. Μέσα στο ίδιο εκείνο έτος, ο νεαρός πρίγκιπας, μόλις είκοσι ετών, πνίγηκε στα νερά καθώς προσπαθούσε να σωθεί από την καταδίωξη των εχθρών. Το τραγικό τέλος του το είδε με τα μάτια του ο αδελφός του Βλαδίμηρος Μονομάχος, χωρίς να μπορεί να τον βοηθήσει.

Μαζί με τον πρίγκιπα χάθηκαν στο νερό και όσοι είχαν τολμήσει να χλευάσουν τον δίκαιο γέροντα, ακριβώς όπως είχε προειπεί ο Όσιος. Το σκήνωμα του Αγίου Γρηγορίου ενταφιάστηκε με τιμές στα Εγγύς Σπήλαια της ιερής Λαύρας του Κιέβου, όπου θησαυρίζεται έως σήμερα. Κάποιες πηγές ταυτίζουν τον Όσιο με τον ομώνυμο υμνογράφο που συνέθεσε Κανόνες προς τιμήν του Αγίου πρίγκιπα Βλαδίμηρου, του Οσίου Θεοδοσίου και των αγίων μαρτύρων Βόριδος και Γκλεμπ.

Όμως ο συντάκτης εκείνος των κανόνων έζησε αργότερα και κοιμήθηκε περίπου τριάντα χρόνια μετά τον θαυματουργό γέροντα. Η μνήμη του Οσίου τιμάται επίσης στις είκοσι οκτώ Σεπτεμβρίου και τη δεύτερη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.