Ένα ξερό ραβδί μπηγμένο στη γη ρίζωσε με προσευχή και έγινε τεράστια βελανιδιά που έζησε αιώνες ολόκληρους. Ένας πνιγμένος εργάτης ανασταίνεται από τα νερά του πηγαδιού, σαν απάντηση του Θεού στην κατηγορία της χήρας. Ο Όσιος Δίος γεννήθηκε στην Αντιόχεια της Συρίας από ευσεβείς χριστιανούς γονείς, που τον ανέθρεψαν μέσα στο φως της πίστεως.

Από νεαρή ηλικία αγάπησε τη νηστεία και ακολούθησε την οδό των θεοφόρων ανδρών της εποχής του. Πάλεψε σκληρά με τον διάβολο, αλλά και με τη σάρκα του, η οποία οδηγεί συχνά την ψυχή σε πειρασμούς και πτώσεις. Νικούσε τον πονηρό με την αδιάλειπτη προσευχή, ενώ το σώμα του το δάμαζε με νηστεία και αγρυπνίες.

Έτρωγε ελάχιστα, και μάλιστα όχι κάθε μέρα, αλλά κάθε δύο ή τρεις, και συχνά παρέμενε εβδομάδες χωρίς τροφή. Με αυτή τη σκληρή άσκηση έφτασε σε υψηλό μέτρο απάθειας και έγινε καθαρό κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος. Η χάρη του Θεού κατοίκησε μέσα του και τον ανέδειξε δυνατό σε έργα και σε λόγια.

Έπειτα από πολλά χρόνια ασκήσεως στην Αντιόχεια, ο Κύριος του φανερώθηκε σε όραμα και τον προέτρεψε να μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη. Στην αρχή ο όσιος δίστασε, φοβούμενος μήπως πρόκειται για παγίδα του πονηρού, που μετασχηματίζεται σε άγγελο φωτός. Όταν όμως το όραμα επαναλήφθηκε και του δείχτηκε καθαρά ολόκληρη η Βασιλεύουσα, την οποία ποτέ δεν είχε δει, υπάκουσε στο θέλημα του Θεού.

Έφτασε στην πόλη και θαύμασε, βλέποντας τους ναούς, τα ανάκτορα και τα μεγαλόπρεπα οικοδομήματα ακριβώς όπως του είχαν αποκαλυφθεί. Περπατώντας έξω από τα τείχη βρήκε έναν ερημικό τόπο, γεμάτο αρχαίους ειδωλολατρικούς τάφους και δαιμονικές παρουσίες. Οι περαστικοί απέφευγαν να πλησιάσουν εκείνον τον φοβερό χώρο εξαιτίας των τρομερών φαντασμάτων.

Στον όσιο όμως άρεσε ο τόπος, και έχτισε εκεί μια μικρή καλύβα, οπλισμένος μόνο με τη δύναμη του σταυρού και της προσευχής. Οι δαίμονες τον επιτίθεντο μέρα και νύχτα με παράξενα οράματα και τρομερές μορφές, θέλοντας να τον διώξουν. Εκείνος όμως, ως γενναίος στρατιώτης του ουρανίου Βασιλέως, καλούσε το όνομα του Χριστού και τους κατατρόπωνε.

Θέλοντας να βεβαιωθεί για το θέλημα του Θεού, ο όσιος προσευχήθηκε τρεις φορές στην Αγία Τριάδα και μπήγοντας στη γη το ξερό του ραβδί ζήτησε σημείο. Είπε πως, αν βλαστήσει το ραβδί, θα μείνει στον τόπο εκείνο για όλη του τη ζωή. Πράγματι το ραβδί ρίζωσε, βλάστησε και με τα χρόνια έγινε πελώρια βελανιδιά, που έμεινε ζωντανή για αιώνες ολόκληρους.

Ο όσιος κατάλαβε τότε ότι ο Κύριος επιθυμούσε να ασκηθεί εκεί, και ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο στον πνευματικό αγώνα. Οι δαίμονες τελικά τράπηκαν σε φυγή, ηττημένοι από τη χάρη και την υπομονή του. Όταν έμαθαν οι κάτοικοι της περιοχής για τον ασκητή, άρχισαν να καταφθάνουν με θαυμασμό και ευλάβεια κοντά του.

Του πρόσφεραν τα αναγκαία, και εκείνος μοιραζόταν τα πάντα με τους φτωχούς και τους ξένους περαστικούς. Δίδασκε με θεόπνευστα λόγια τους πιστούς, οδηγώντας τους στον δρόμο της σωτηρίας. Σύντομα φάνηκε και το θαυματουργικό του χάρισμα, καθώς θεράπευε ασθένειες σώματος και ψυχής, παρηγορώντας πλήθος ανθρώπων που έτρεχαν κοντά του ζητώντας βοήθεια.

Η φήμη του έφτασε και στον ευσεβή αυτοκράτορα Θεοδόσιο τον Νεότερο, εγγονό του μεγάλου Θεοδοσίου. Εκείνος ήρθε αυτοπροσώπως να τον επισκεφθεί και θαύμασε τον τρόπο ζωής του οσίου και την ακτημοσύνη του. Συγκινήθηκε επίσης από τη χάρη της σωτηριώδους διδασκαλίας που έβγαινε από το στόμα του.

Διέταξε λοιπόν να κτιστεί ναός και μοναστήρι με δαπάνες της βασιλικής αυλής, ώστε ο όσιος να καθοδηγεί πολλούς αδελφούς στη σωτηρία. Ο πατριάρχης Αττικός τον έπεισε να δεχθεί την ιερωσύνη και τον χειροτόνησε πρεσβύτερο. Έτσι ο Δίος έγινε ηγούμενος της αδελφότητας και διακεκριμένος διδάσκαλος όλων όσοι έτρεχαν κοντά του.

Η μονή του έγινε γαλήνιο λιμάνι για τους κουρασμένους και τους άστεγους. Ωστόσο, ο τόπος ήταν άνυδρος, και οι αδελφοί κουβαλούσαν νερό από μακριά. Ζήτησαν λοιπόν την άδειά του να σκάψουν πηγάδι μέσα στη μονή, για τις ανάγκες της κοινοβιακής ζωής.

Ο όσιος συγκατατέθηκε, και άρχισαν την εργασία οι μαστόροι. Σκάβανε για πολύ καιρό σε πετρώδες και λοφώδες έδαφος, χωρίς όμως να βρίσκουν καθόλου νερό. Όταν η ελπίδα έσβησε και οι εργάτες σκέφτονταν να σταματήσουν, κατέβηκε ο ίδιος ο όσιος στο πηγάδι μέσα σε ένα καλάθι.

Στη μέση της καθόδου σταμάτησε και χτύπησε τρεις φορές το χωμάτινο τοίχωμα με τη σκαπάνη, επικαλούμενος την Αγία Τριάδα. Αμέσως ανέβλυσε άφθονο νερό, που γέμισε γρήγορα το πηγάδι και τους εργάτες μόλις πρόλαβαν να ανέβουν. Όλοι δόξασαν τον Θεό για το παράδοξο θαύμα.

Ένας εργάτης όμως αμφισβήτησε το γεγονός και ψιθύρισε στον σύντροφό του πως ο γέροντας μάγεψε το νερό. Την ίδια στιγμή γλίστρησε, έπεσε στο πηγάδι και πνίγηκε. Η γυναίκα του έτρεξε ουρλιάζοντας και κατηγόρησε τον όσιο με βαρύτατες ύβρεις.

Εκείνος της απάντησε με πραότητα, λέγοντας να περιμένει λίγο και θα πάρει πάλι μαζί της τον άντρα της. Διέταξε τότε να βγάλουν τον πνιγμένο, γονάτισε και προσευχήθηκε θερμά. Έπιασε το χέρι του νεκρού και τον σήκωσε ζωντανό μπροστά σε όλους.

Η γυναίκα έλαβε με τρόμο τον άντρα της και έφυγε για το σπίτι της. Στον δρόμο όμως ξανάπεσε εκείνος νεκρός, εξαιτίας της αμαρτίας της. Η γυναίκα γύρισε με δάκρυα στη μονή και ο όσιος την προέτρεψε να ζήσει την υπόλοιπη ζωή της με μετάνοια.

Σε βαθύ γήρας ο όσιος αρρώστησε βαριά και ετοιμάστηκε για την έξοδό του από τον κόσμο τούτο. Κάλεσε τους αδελφούς, τους νουθέτησε με αγάπη και κοινώνησε των αχράντων μυστηρίων με κατάνυξη. Έπεσε στη συνέχεια σαν νεκρός, ακίνητος και χωρίς πνοή, και όλοι θρηνούσαν την κοίμησή του.

Έφτασαν τότε στη μονή ο πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Αττικός και ο πατριάρχης Αλεξανδρείας Αλέξανδρος, που έτυχε να βρίσκεται στη Βασιλεύουσα. Συγκεντρώθηκαν πολλοί επίσημοι κληρικοί και λαϊκοί για να τον τιμήσουν με την πρέπουσα κηδεία. Ξαφνικά όμως ο όσιος ανασηκώθηκε από την κλίνη του, σαν να ξυπνούσε από ύπνο.

Φανέρωσε σε όλους ότι ο Θεός του χάρισε δεκαπέντε ακόμη χρόνια ζωής για το καλό των ανθρώπων. Όλοι χάρηκαν με τη θαυμαστή επιστροφή του από τις πύλες του θανάτου. Στα επόμενα χρόνια συνομιλούσε με ιεράρχες σε θέματα πνευματικά, μεσίτευε για τους βασιλείς ενώπιον του Θεού και καθοδηγούσε πιστούς προς τη σωτηρία.

Παρηγορούσε αμαρτωλούς και τους έφερνε στη μετάνοια, θεράπευε ασθενείς και έδινε στέγη στους ξένους. Ήταν αληθινά πατέρας στοργικός για κάθε άνθρωπο. Πέρασαν τα δεκαπέντε αυτά χρόνια μέσα στους συνηθισμένους ασκητικούς του αγώνες, και ο όσιος πλησίαζε πλέον στο τέλος του.

Κάποτε εισήλθε στο άγιο βήμα της εκκλησίας για να προσευχηθεί, και είδε μπροστά του έναν λαμπρό άνδρα με ιερατικά άμφια. Εκείνος του ανήγγειλε ότι συμπληρώθηκε ο χρόνος της επίγειας ζωής του και τον προέτρεψε να ετοιμαστεί για την αιώνιο πορεία. Ο όσιος προσκύνησε τον φωτεινό απεσταλμένο και ευχαρίστησε θερμά τον Θεό για την προειδοποίηση αυτή της κοιμήσεως.

Συγκέντρωσε αμέσως τους αδελφούς και τους απηύθυνε τα τελευταία πατρικά του λόγια, με στοργή και πνευματική σοφία. Παρήγγειλε να μη μεταφερθεί το σώμα του στην πόλη, αν κάποιοι το ζητήσουν, αλλά να ενταφιαστεί μέσα στη μονή του. Αφού ετοίμασε όλα τα χρειώδη για το χριστιανικό του τέλος, προσευχήθηκε για όλους και αποχαιρέτησε με αγάπη τους πατέρες.

Είδε τότε μπροστά του τον άγγελο του Κυρίου και παρέδωσε με χαρά την τιμία ψυχή του. Ο αυτοκράτορας και ο πατριάρχης θέλησαν να μεταφέρουν το σκήνωμα μέσα στη Βασιλεύουσα, ως φύλακα της πόλεως. Οι μοναχοί όμως φύλαξαν την παραγγελία του γέροντα και τον έθαψαν εντίμως στη μονή του, δοξάζοντας τον θαυμαστό εν αγίοις Θεό.