Σε ένα παρθένο δάσος της Ρωσίας, καρφωμένος πάνω σε ένα πεύκο, βρέθηκε ένας μεγάλος σιδερένιος σταυρός μαζί με μια παλιά εικόνα της Θεοτόκου. Μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες από την εύρεση αυτή, καταγράφηκαν είκοσι επτά θαυματουργικές θεραπείες πιστών που έσπευσαν στον τόπο. Η ιστορία ξεκινά την ημέρα της Πεντηκοστής, όταν ο μοναχός Στέφανος περιδιάβαινε σε μια ερημική περιοχή της επισκοπής του Τβερ.

Ο τόπος βρισκόταν κοντά στην πόλη Ρζέφ, δίπλα στο μικρό ποτάμι Βιρίσνα, σε ένα σταυροδρόμι από τέσσερα γειτονικά χωριά. Εκεί ο ταπεινός μοναχός αντίκρισε τον σιδερένιο σταυρό δεμένο πάνω σε ένα πεύκο, ενώ σε ένα άλλο δέντρο εντόπισε την παλιά αγιογραφημένη εικόνα. Η εικόνα παρουσίαζε την Παναγία με τον Χριστό στην αγκαλιά της και δίπλα τον άγιο Νικόλαο, τον θαυματουργό αρχιεπίσκοπο Μύρων της Λυκίας.

Την ώρα της αποκάλυψης, ένα εξαιρετικό φως κατέκλυσε τον τόπο και αμέσως ξεκίνησαν οι πρώτες θεραπείες ασθενών. Από την ημέρα του Αγίου Πνεύματος μέχρι την έναρξη της νηστείας των Αποστόλων, οι μαρτυρίες ιάσεων πλήθυναν εντυπωσιακά. Ο κόσμος συνέρρεε από τα γύρω χωριά, αναγνωρίζοντας την παρουσία της Μητέρας του Κυρίου ανάμεσα στους ταπεινούς κατοίκους εκείνου του ξεχασμένου δάσους.

Ο μοναχός Στέφανος ξεκίνησε αμέσως το ταξίδι του προς τη Μόσχα, για να μεταφέρει στην εκκλησιαστική αρχή τα όσα συνέβησαν στον τόπο εκείνο. Αμέσως μετά τον ακολούθησε και ο ιερέας Γρηγόριος Ονισιφόρωφ από το Ρζέφ, ο οποίος επιβεβαίωσε πλήρως τις θαυμαστές μαρτυρίες. Επικεφαλής της Ρωσικής Εκκλησίας τότε ήταν ο μητροπολίτης Μόσχας Ιωάσαφ, ο οποίος δοξολόγησε τον Κύριο για το γεγονός.

Έστειλε ανθρώπους εμπίστους και εξακρίβωσε προσεκτικά τα θαύματα που μαρτυρούσαν οι κάτοικοι της περιοχής. Έπειτα έδωσε την ευλογία του να ανεγερθούν δύο ναοί στον τόπο της θαυμαστής εύρεσης. Ο πρώτος ναός αφιερώθηκε στην Πρόοδο του Τιμίου Σταυρού του Κυρίου και ο δεύτερος στην Παναγία την Οδηγήτρια.

Μέσα στον δεύτερο ναό κατασκευάστηκε επίσης παρεκκλήσι προς τιμήν του αγίου Νικολάου του θαυματουργού. Για τα εγκαίνια των ναών ο μητροπολίτης απέστειλε από τη Μόσχα έναν ιερέα και έναν διάκονο. Μαζί τους έφτασαν επίσης ιερά σκεύη, εικόνες, άμφια, λειτουργικά βιβλία και καμπάνες.

Έτσι ο ταπεινός τόπος μέσα στο δάσος μεταμορφώθηκε σε προσκύνημα και άρχισε να δέχεται πλήθη πιστών από κάθε γωνιά της ευρύτερης περιοχής. Τον Ιανουάριο του χιλίου πεντακοσίου σαράντα ένα η ιερή εικόνα του Ρζέφσκ μεταφέρθηκε με μεγαλοπρέπεια στη Μόσχα. Αφορμή στάθηκαν τα εγκαίνια ενός νέου ναού της πρωτεύουσας, αφιερωμένου ειδικά στην εικόνα αυτή της Θεοτόκου.

Μετά την καθιέρωση του ναού, η εικόνα και ο σταυρός μεταφέρθηκαν στον περίφημο καθεδρικό ναό της Κοιμήσεως. Εκεί παρέμειναν σε τιμή και προσκύνηση μέχρι την ενδέκατη ημέρα του Ιουλίου. Εκείνη την ημέρα η ιερή εικόνα και ο σταυρός επέστρεψαν στον τόπο της θαυμαστής εύρεσής τους.

Ο μητροπολίτης μαζί με όλο το συγκεντρωμένο ιερατείο της πρωτεύουσας συνόδευσε επίσημα την ιερή πομπή. Στη λιτανεία συμμετείχε και ο νεαρός τσάρος Ιβάν Βασίλιεβιτς, μαζί με πλήθος πιστών της πόλης. Όλοι μαζί ξεκίνησαν από τον καθεδρικό ναό της Κοιμήσεως και κατευθύνθηκαν στον ναό της εικόνας του Ρζέφσκ.

Εκεί τοποθετήθηκε ένα πιστό αντίγραφο της σεβαστής αυτής εικόνας, ώστε να συνεχίζεται η προσκύνησή της στην πρωτεύουσα. Σε ανάμνηση αυτού του μεγάλου εκκλησιαστικού γεγονότος καθιερώθηκε η εορτή της εικόνας του Ρζέφσκ. Έτσι κάθε χρόνο, την ενδέκατη ημέρα του Ιουλίου, η Εκκλησία τιμά την Παναγία και τον σταυρό του δάσους.