Διάλεξε να γίνει σαλός για χάρη του Χριστού, ζώντας από ελεημοσύνη και κοιμώμενος όπου τον έβρισκε η νύχτα, στο δάσος ή στο πρόπυλο της εκκλησίας. Στην προσευχή έχυνε δάκρυα κατάνυξης, μιλούσε ελάχιστα, όμως οι συμβουλές του ήταν πάντα σωστές και οι προρρήσεις του βγαίναν αληθινές. Καταγόταν από την πόλη Βυάζμα της Ρωσίας, από γονείς ευσεβείς, που από μικρό τον δίδαξαν την προσευχή και την υπακοή στον λόγο του Θεού.

Το παιδί ήταν πράο, διορατικό, φρόνιμο και αγαθό, με μια ιδιαίτερη κλίση προς την εσωτερική σιωπή και την απομάκρυνση από τη ματαιότητα του κόσμου. Η γαλήνη της ψυχής του και η οικειότητα με τη φύση έδιναν στη μορφή του νεαρού Αρκαδίου μια ξεχωριστή πνευματική όψη και μια αθόρυβη αποστασιοποίηση από τις φροντίδες των ανθρώπων. Στον ναό, όταν βυθιζόταν στην προσευχή, ξεχνούσε τα πάντα γύρω του και ένιωθε την καρδιά του να πλημμυρίζει από χαρά πνευματική.

Οι συντοπίτες του παρατηρούσαν τη συμπεριφορά του και διέκριναν την παρουσία της χάριτος, αν και ο ίδιος προσπαθούσε να την κρύβει με κάθε δυνατό τρόπο. Στον δύσκολο και ασυνήθιστο αγώνα της σαλότητας στάθηκε πολύτιμος οδηγός ο όσιος Εφραίμ ο Θαυματουργός του Νοβοτόρσκ, που η μνήμη του τιμάται στις είκοσι οκτώ Ιανουαρίου. Ο έμπειρος αυτός γέροντας βοήθησε τον νεαρό ασκητή να αποφύγει τους πνευματικούς κινδύνους και να βαδίσει με ασφάλεια στον στενό αυτόν δρόμο.

Σύντομα οι κάτοικοι της Βυάζμα έγιναν μάρτυρες πολλών θαυμάτων, τα οποία ενεργούσε ο Κύριος μέσω των προσευχών του μακαρίου Αρκαδίου. Ο όσιος όμως απέφευγε τη δόξα των ανθρώπων και αναζητούσε τόπο πιο απόμερο για να συνεχίσει τους αγώνες του. Έτσι ξεκίνησε και έφτασε στις πηγές του ποταμού Τβέρτσα, εκεί όπου ασκήτευε ο πνευματικός του πατέρας.

Κοντά στον όσιο Εφραίμ μοιράστηκε τους κόπους και τις στερήσεις, βοηθώντας τον στη συγκρότηση της αδελφότητας και στην οικοδομή νέου τόπου λατρείας. Μαζί θεμελίωσαν ναό και μοναστήρι προς τιμήν των αγίων ενδόξων παθοφόρων Βορίς και Γκλεμπ, που η μνήμη τους τιμάται στις δύο Μαΐου. Η συνεργασία τους ήταν αδιάλειπτη, στηριγμένη στην ταπείνωση και στην πλήρη αφοσίωση στο θέλημα του Θεού και της κοινής αυτής ασκητικής αποστολής.

Όταν ολοκληρώθηκε η ανέγερση του μοναστηριού, ο όσιος Αρκάδιος εκάρη μοναχός και ανέλαβε το έργο της τέλειας υπακοής στον πνευματικό του πατέρα, τον όσιο Εφραίμ. Δεν παρέλειπε ποτέ τη θεία λειτουργία και ήταν πάντοτε ο πρώτος που εμφανιζόταν στον όρθρο μαζί με τον γέροντά του. Η ζωή του ήταν μια αδιάκοπη πορεία προσευχής, νηστείας και σιωπής, που τη συνδύαζε με την καθημερινή υπηρεσία προς τους αδελφούς.

Μετά την κοίμηση του οσίου Εφραίμ, στις είκοσι οκτώ Ιανουαρίου του έτους χίλια πενήντα τρία, ο όσιος Αρκάδιος συνέχισε τον αγώνα του σύμφωνα με τις τελευταίες παραγγελίες του γέροντος. Παρέμεινε αφοσιωμένος στην ησυχία και στην ακατάπαυστη δέηση, μη επιτρέποντας στον εαυτό του καμία χαλάρωση. Ύστερα από αρκετά χρόνια εκοιμήθη και αυτός εν Κυρίω, στις δεκατρείς Δεκεμβρίου του έτους χίλια εβδομήντα επτά, αφήνοντας πίσω του φήμη οσιότητας.

Το παρεκκλήσιο που αφιερώθηκε στη μνήμη του οικοδομήθηκε σε ναό της Βυάζμα το έτος χίλια πεντακόσια ενενήντα τέσσερα, αρκετούς αιώνες μετά την οσιακή κοίμησή του και τη φανέρωση των θαυμάτων του. Η κοινή εορτή των οσίων Αρκαδίου και Εφραίμ θεσπίστηκε από τον μητροπολίτη Διονύσιο μεταξύ των ετών χίλια πεντακόσια ογδόντα τέσσερα και χίλια πεντακόσια ογδόντα επτά. Τα τίμια λείψανα του οσίου Αρκαδίου, που δοξάστηκαν με πολλά θαύματα θεραπείας ασθενών, αποκαλύφθηκαν στις ένδεκα Ιουνίου του έτους χίλια πεντακόσια εβδομήντα δύο.

Αργότερα, στις ένδεκα Ιουλίου του έτους χίλια εξακόσια εβδομήντα επτά, τα ιερά λείψανα τοποθετήθηκαν με ευλάβεια σε λίθινη κρύπτη του καθεδρικού ναού των αγίων Βορίς και Γκλεμπ στην πόλη Νοβοτόρσκ, που σημαίνει Νέα Αγορά. Το έτος χίλια οκτακόσια σαράντα ένα, το αριστερό παρεκκλήσιο του ίδιου καθεδρικού ναού αφιερώθηκε επισήμως στον όσιο Αρκάδιο, ως αναγνώριση της παρουσίας και της προστασίας του στην πόλη. Η πανηγυρική επέτειος των τριακοσίων ετών από την αποκάλυψη των ιερών λειψάνων του οσίου τελέστηκε στην πόλη Νοβοτόρσκ τον Ιούλιο του έτους χίλια εννιακόσια εβδομήντα επτά.